129r |HWÆT: WE GARDENA     IN GEARDAGUM
  þeodcyninga     þrym gefrunon.
  Hu ða æþelingas     elle(n) fremedon!
  Oft Scyld Scefing     sceaþen[a] þreatum
  5 monegum mægþum     meodosetla ofteah,
  egsode eorl,     syððan ærest wear(ð)
  feasceaft funden.     He þæs frofre geba(d),
  weox under wolcnum,     weorðmyndum þah,
  oð þæt him æghwylc     þara ymbsittendra
  10 ofer hronrade     hyran scolde,
  gomban gyldan.     Þæt wæs god cyning.
  Ðæm eafera wæs     æfter cenned
  geong in geardum,     þone God sende
  folce to frofre.     Fyrenðearfe ongeat.
  15 Þæt hie ær drugon     aldor[le]ase
  lange hwile.     Him þæs Liffrea,
  wuldres wealdend,     woroldare forgeaf.
  Beowulf wæs breme,     blæd wide sprang,
  Scyldes eafera     Scedelandum in.
  20 Swa sceal ge[ong] [g]uma     gode gewyrcean,
  129v fromum feohgiftum     on fæder |[bea](r)me,
  þæt hine on ylde     eft gewunigen
  wi(l)gesiþas,     þonne wig cume,
  leode gelæsten.     Lofdædum sceal
  25 in mægþa gehwære     man geþeon.
  Him ða Scyld gewat     to gescæphwile
  felahror feran     on Frean wære.
  Hi hyne þa ætbæron     to brimes faroðe,
  swæse gesiþas.     Swa he selfa bæd
  30 þenden wordum weold     wine Scyldinga.
  Leof landfruma     lange ahte.
  Þær æt hyðe stod     hringedstefna,
  isig 7 utfus,     æþelinges fær.
  Aledon þa     leofne þeoden,
  35 beaga bryttan     on bearm scipes,
  mærne be mæste.     Þær wæs madma fela
  of feorwegum     frætwa gelæded.
  Ne hyrde ic cymlicor     ceol gegyrwan
  hildewæpnum     7 heaðowædum,
  40 billum 7 byrnum.     Him on bearme læg
  madma mænigo,     þa him mid scoldon
  on flodes æht     feor gewitan.
  Nalæs hi hine læssan     lacum teodan,
  þeodgestreonum,     þon[ne] (þ)a d(y)don,
  45 þe hine æt frumsceafte     forð onsendon
  130r ænne ofer yðe     umborwe|sende.
  Þa gyt hie him asetton     segen g(y)[l]denne
  heah ofer heafod,     leton holm ber(an)
  geafon on garsecg.     Him wæs geomor sefa,
  50 murnende mod.     Men ne cunnon
  secgan t(o) soðe     selerædenne,
  hæleð under heofenum,     hwa þæm hlæste onfeng.
  .I.  
  ÐA wæs on burgum     Beowulf Scyldinga
  leo(f) leodcyning     longe þrage,
  55 folcum gefræge.     Fæder ellor hwearf,
  aldor of earde.     Oþ þæt him eft onwoc
  heah Healfdene,     heold þenden lifde,
  gamol 7 guðreouw,     glæde Scyldingas.
  Ðæm feower bearn     forðgerimed
  60 in worold wocun:     weoroda ræswa,
  Heorogar, 7 Hroðgar,     7 Halga til.
  Hyrde ic þæt [æþele] [an]     [wearð] Elan cwen,
  Heaðo-Scilfingas     healsgebedda.
  Þa wæs Hroðgare     heresped gyfen,
  65 wiges weorðmynd,     þæt him his winemagas
  georne hyrdon,     oðð þæt seo geogoð geweox
  magodriht micel.     Him on mod bearn
  þæt healreced     hatan wolde,
  130v |[medo]ærn micel     men gewyrcean -
  70 þone yldo (b)earn     æfre gefrunon -
  7 þær on innan     eall (g)edælan
  geongum 7 ealdum,     swylc him God sealde,
  buton folcscare     7 feorum gumena.
  (Ð)a ic wide gefrægn     weorc gebannan
  75 manigre mægþe     geond þisne middangeard,
  folcstede frætwan.     Him on fyrste gelomp,
  ædre mid yldum,     þæt hit wearð ealgearo,
  healærna mæst.     Scop him Heort naman,
  se þe his wordes geweald     wide hæfde.
  80 He beot ne aleh,     beagas dælde,
  sinc æt symle.     Sele hlifade,
  heah 7 horngeap.     Heaðowylma bad,
  laðan liges.     Ne wæs hit lenge þa gen
  þæt se secghete     aþum swerian,
  85 æfter wælniðe     wæcnan scolde.
  Ða se ellengæst     earfoðlice
  þrage geþolode,     se þe in þystrum bad,
  þæt he dogora gehwam     dream gehyrde
  hludne in healle.     Þær wæs hearpan sweg,
  90 swutol sang scopes.     Sægde, se þe cuþe,
  frumsceaft fira     feorran reccan,
  132r |cwæ(ð) þæt se Ælmihtiga     eorðan w(orh)[te],
  wlitebeorhtne wang,     swa wæter b(e)bugeð,
  gesette sigehreþig     sunn(an) 7 monan,
  95 leoman to leohte     landb(uen)dum.
  7 gefrætwade     foldan sceatas,
  leomum 7 leafum,     lif eac gesceop
  cy(n)na gehwylcum     þara ðe cwice hwyrfa(þ.)
  Swa ða drihtguman     dreamum lifd(on)
  100 eadiglice,     oð ðæt an ongan
  fyrene fre[m]man,     feond on helle.
  Wæs se grimma gæst     Grendel haten,
  mære mearcstapa,     se þe moras heold,
  fen 7 fæsten.     Fifelcynnes eard
  105 wonsæli wer     weardode hwile,
  siþðan him Scyppend     forscrifen hæfde
  in Caines cynne.     Þone cwealm gewræc,
  ece Drihten,     þæs þe he Abel slog.
  Ne gefeah he þære fæhðe,     ac He hine feor forwræc,
  110 Metod for þy mane     mancynne fram.
  Þanon untydras     ealle onwocon,
  eotenas 7 ylfe     7 orcneas,
  132v swylce gi|[ga](ntas),     þa wið Gode wunnon
  lange þrag(e).     (He) him ðæs lean forgeald.
  .II.  
  115 (Ge)wat ða neosian,     syþðan niht becom,
  hean huses,     hu hit Hring-Dene
  æfter (b)eorþege     gebun hæfdon.
  Fand þa ðær inne     æþelinga gedriht
  swefan æfter (sy)mble.     Sorge ne cuðon,
  120 wonsceaft wera.     Wiht unhælo,
  grim 7 grædig,     gearo sona wæs,
  reoc 7 reþe,     7 on ræste genam
  þritig þegna.     Þanon eft gewat
  huðe hremig     to ham faran,
  125 mid þære wælfylle     wica neosan.
  Ða wæs on uhtan     mid ærdæge
  Grendles guðcræft     gumum undyrne.
  Þa wæs æfter wiste     wop upahafen,
  micel morgensweg.     Mære þeoden
  130 æþeling ærgod,     unbliðe sæt,
  þolode ðryðswyð,     þegnsorge dreah,
  syðþan hie þæs laðan     last sceawedon,
  wergan gastes.     Wæs þæt gewin to strang,
  133r lað 7 longsum.     Næs hit lengra |(f)yrst,
  135 ac ym(b) ane niht     ef(t gefremede)
  morðbeala mare,     7 no mearn fore
  fæhðe 7 fyrene.     Wæs to fæst on þam.
  Þ(a) wæs eaðfynde     þe him elles hwær
  geru(m)licor     ræste [wolde],
  140 bed æfter burum,     ða hi(m) gebeacnod wæs,
  gesægd soðlice     sweo(to)lan tacne
  healðegnes hete.     Heold h(y)ne syðþan
  fyr 7 fæstor,     se þæm feonde ætwand.
  Swa rixode     7 wið rihte wan,
  145 ana wið eallum,     oð þæt idel stod
  husa selest.     Wæs seo hwil micel,
  twelf wintra tid,     torn geþolode
  wine, scyldenda,     weana gehwelcne,
  sidra sorga.     Forðam [sona] wearð
  150 ylda bearnum     undyrne, cuð,
  gyddum geomore,     þætte Grendel wan
  hwile wið Hroþgar,     heteniðas wæg,
  fyrene 7 fæhðe     fela missera,
  singale sæce.     Sibbe ne wolde
  155 wið manna hwone     mægenes Deniga,
  feorhbealo feorran,     fea þingian.
  Ne þær nænig witena     wenan þorfte
  beorhtre bote     to ban[an] folmum.
  133v |[Atol] (æglæca)     (eh)tende wæs
  160 deorc deaþsc(ua),     (du)guþe 7 geogoþe,
  seomade 7 syrede,     (s)innihte heold
  mistige moras.     Men ne (c)unnon
  hwyder helrunan     hwyrftum scriþað.
  Swa fela fyrena     feond mancyn(n)es,
  165 atol angengea,     oft gefremede,
  (h)eardra hynða.     Heorot eardode,
  sinc(fa)ge sel     sweartum nihtum.
  No he þone gifstol     gretan moste
  maþðum for Metode,     ne his myne wisse.
  170 Þæt wæs wræc micel     wine Scyldinga,
  modes brecða.     Monig oft gesæt
  rice to rune;     ræd eahtedon,
  hwæt swiðferhðum     selest wære
  wið færgryrum     to gefremmanne.
  175 Hwilum hie geheton     æt hrærgtrafum
  wigweorþunga,     wordum bædon
  þæt him gastbona     geoce gefremede
  wið þeodþreaum.     Swylc wæs þeaw hyra,
  hæþenra hyht.     Helle gemundon
  180 in modsefan,     Metod hie ne cuþon,
  dæda Demend,     ne wiston hie Drihten God.
  134r |(Ne hie) huru heofena Helm     herian (ne) cuþon,
  wuldres Waldend.     Wa bið þæm ðe sceal
  þurh sliðne nið     sawle bescufa(n)
  185 in fyres fæþm,     frofre ne wenan,
  wihte gewendan.     Wel bið þæm þe mot
  æfter deaðdæge     Drihten secean
  7 to fæder fæþmum     freoðo wilnian.
  .III.  
  Swa ða mælceare     maga Healfdenes
  190 singala seað.     Ne mihte snotor hæleð
  wean onwendan.     Wæs þæt gewin to swyð,
  laþ 7 longsum,     þe on ða leode becom,
  nydwracu niþgrim,     nihtbealwa mæst.
  Þæt fram ham gefrægn     Higelaces þegn,
  195 god mid Geatum,     Grendles dæda.
  Se wæs moncynnes     mægenes strengest
  on þæm dæge     þysses lifes,
  æþele 7 eacen.     Het him yðlidan
  godne gegyrwan.     Cwæð, he guðcyning
  200 ofer swanrade     secean wolde,
  mærne þeoden,     þa him wæs manna þearf.
  Ðone siðfæt him     snotere ceorlas
  134v lyt hwon logon.     |(Þeah) he him leof wære,
  hwetton hige(rofne).     (Hæ)l sceawedon.
  205 Hæfde se goda     Geata leoda
  (c)empan gecorone,     þara þe he cenoste
  findan mihte.     Fiftyna sum
  sundwudu sohte,     secg wisade,
  lagucræftig mon     landgemyrcu.
  210 Fyrst forð gewat.     Flota wæs on yðum,
  bat under beorge.     Beornas gearwe
  on stefn stigon.     Streamas wundon,
  sund wið sande.     Secgas bæron
  on bearm nacan     beorhte frætwe,
  215 guðsearo geatolic.     Guman ut scufon,
  weras on wilsið     wudu bundenne.
  Gewat þa ofer wægholm,     winde gefysed,
  flota famiheals     fugle gelicost,
  oð þæt ymb antid     oþres dogores
  220 wundenstefna     gewaden hæfde,
  þæt ða liðende     land gesawon,
  brimclifu blican,     beorgas steape,
  side sænæssas.     Þa wæs sund liden,
  eoletes æt ende.     Þanon up hraðe
  225 Wedera leode     on wang stigon,
  sæwudu sældon.     Syrcan hrysedon,
  guðgewædo.     Gode þancedon
  þæs þe him yþlade     eaðe wurdon.
  135r |(Þa) of wealle geseah     weard Scildinga,
  230 se þe (holm)clifu     healdan scolde,
  beran ofer bolcan     beorhte randas,
  fyrdsearu fuslicu.     Hine fyrwyt bræc
  modgehygdum     hwæt þa men wæron.
  Gewat him þa to waroðe     wicge rid(an),
  235 þegn Hroðgares,     þrymmum cwehte
  mægenwudu mundum,     meþelwordum frægn.
  "Hwæt, syndon ge     searohæbbendra,
  byrnum wer(e)de,     þe þus brontne ceol
  ofer lagustræte     lædan cwomon,
  240 hider ofer holmas?"
  [H]e wæs endesæta,     ægwearde heold,
  þe on land Dena     laðra nænig
  mid scipherge     sceðþan ne meahte.
  "No her cuðlicor     cuman ongunnon
  245 lindhæbbende,     ne ge leafnesword
  guðfremmendra     gearwe ne wisson,
  maga gemedu.     Næfre ic maran geseah
  eorla ofer eorþan     ðonne is eower sum,
  secg on searwum.     Nis þæt seldguma,
  250 wæpnum geweorðad.     Næfre him his wlite leoge,
  ænlic ansyn.     Nu ic eower sceal
  135v frumcyn witan,     ær ge fyr |(heon)an
  leassceaweras     on land Den(a)
  furþur feran.     Nu ge feorbuend,
  255 mereliðende     mine gehyrað
  anfealdne geþoht:     ofost is selest
  to gecyðanne.     (H)wanan eowre cyme syndon?"
  .IIII.  
  Him se yldesta     andswarode,
  werodes wisa,     wordhord onleac:
  260 "We synt gumcynnes     Geata leode
  7 Higelaces     heorðgeneatas.
  Wæs min fæder     folcum gecyþed,
  æþele ordfruma,     Ecgþeow hatan.
  Gebad wintra worn,     ær he on weg hwurfe,
  265 gamol of geardum.     Hine gearwe geman,
  witena welhwylc     wide geond eorþan.
  We þurh holdne hige     hlaford þinne,
  sunu Healfdenes,     secean cwomon,
  leodgebyrgean.     Wes þu us larena god.
  270 Habbað we to þæm mæran     micel ærende,
  Deniga frean.     Ne sceal þær dyrne sum
  wesan þæs, ic wene.     Þu wast, gif hit is
  136r swa we soþlice     |secgan hyrdon,
  þæt mid Scyldingum     scea(ðona) ic nat hwylc,
  275 deogol dædhata,     deorcu(m) nihtum,
  eaweð þurh egsan     uncuðne ni(ð),
  hynðu 7 hrafyl.     Ic þæs Hroðgar mæg,
  þur(h) rumne sefan,     ræd gelæran,
  hu he, fro(d 7) god,     feond oferswyðeþ -
  280 gyf him edwend(an)     æfre scolde,
  bealuwa bisigu,     bot eft cuman.
  7 þa cearwylmas     colran wurðaþ,
  oððe a syþðan     earfoðþrage,
  þreanyd þolað,     þenden þær wunað
  285 on heahstede     husa selest."
  Weard maþelode,     ðær on wicge sæt,
  ombeht unforht:     "Æghwæþres sceal
  scearp scyldwiga     gescad witan
  worda 7 worca,     se þe wel þenceð.
  290 Ic þæt gehyre,     þæt þis is hold weorod
  frean Scyldinga.     Gewitaþ forð beran
  wæpen 7 gewædu.     Ic eow wisige.
  Swylce ic maguþegnas     mine hate
  wið feonda gehwone     flotan eowerne,
  295 niwtyrwydne     nacan on sande,
  arum healdan,     oþ ðæt eft byreð
  136v ofer lagustrea|(mas)     leofne mannan,
  wudu wundenhals     (t)o Wedermearce.
  Godfremmendra     swylcum gifeþe bið
  300 þæt þone hilderæs     hal gedigeð."
  Gewiton him þa feran.     Flota (s)tille bad,
  seomode on sole     sidfæþmed (sc)ip,
  on ancre fæst.     Eoforlic scionon
  (o)fer hleorberan,     gehroden golde,
  305 fah 7 fyrheard.     Ferhwearde heold,
  guþmod grummon.     Guman onetton,
  sigon ætsomne,     oþ þæt hy æltimbred,
  geatolic 7 goldfah,     ongyton mihton.
  Þæt wæs foremærost     foldbuendum
  310 receda under roderum.     On þæm se rica bad.
  Lixte se leoma     ofer landa fela.
  Him þa hildedeor     of modigra
  torht getæhte,     þæt hie him to mihton
  gegnum gangan.     Guðbeorna sum
  315 wicg gewende,     word æfter cwæð.
  "Mæl is me to feran.     Fæder alwalda
  mid arstafum     eowic gehealde,
  siða gesunde.     Ic to sæ wille,
  137r wið |(w)ra(ð) werod     wearde healdan."
  .V.  
  320 Stræt wæs stanfah,     stig wisode
  gumum ætgædere.     Guðbyrne scan
  heard, hondlocen,     hringiren scir
  song in searwum,     þa hie to sele furðum
  in hyra gryregeatwum     gangan cwomon.
  325 Setton sæmeþe     side scyldas,
  rondas regnhearde     wið þæs recedes weal,
  bugon þa to bence.     Byrnan hringdon,
  guðsearo gumena.     Garas stodon
  sæmanna searo,     samod ætgædere,
  330 æscholt ufan græg.     Wæs se irenþreat
  wæpnum gewurþad.     Þa ðær wlonc hæleð
  oretmecgas     æfter hæleþum frægn:
  "Hwanon ferigeað ge     fætte scyldas
  græge syrcan     7 grimhelmas,
  335 heresceafta heap?     Ic eom Hroðgares
  ar 7 ombiht.     Ne seah ic elþeodige
  þus manige men     modiglicran.
  Wen' ic þæt ge for wlenco,     nalles for wræcsiðum,
  137v ac for hige|(þry)mmum     Hroðgar sohton."
  340 Him þa elle(n)rof     andswarode,
  wlanc Wedera leod,     word æfter spræc,
  heard under helme.     "We synt Higelaces
  beodgeneatas.     Beowulf is min nama.
  Wille ic asecgan     sunu Healfdenes,
  345 mærum þeodne,     min ærende,
  aldre þinum,     gif he us geunnan wile
  þæt we hine swa godne     gretan moton."
  Wulfgar maþelode.     Þæt wæs Wendla leod,
  wæs his modsefa     manegum gecyðed,
  350 wig 7 wisdom:     "Ic þæs wine Deniga,
  frean Scildinga,     frinan wille,
  beaga bryttan,     swa þu bena eart,
  þeoden mærne     ymb þinne sið,
  7 þe þa andsware     ædre gecyðan
  355 ðe me se goda     agifan þenceð."
  Hwearf þa hrædlice     þær Hroðgar sæt,
  eald 7 unhar,     mid his eorla gedriht.
  Eode ellenrof     þæt he for eaxlum gestod
  Deniga frean.     Cuþe he duguðe þeaw.
  138r Wulfgar maðelode     |to [h]i(s) winedrihtne:
  "Her syndon ge(fere)de,     feorran cumene,
  ofer geofenes (be)gang     Geata leode.
  Þone yldestan     ore(t)mecgas
  Beowulf nemnað.     Hy benan synt,
  365 þæt hie, þeoden min,     wið þe moton
  wordum wrixlan.     No ðu him wearne geteoh
  ðinra gegncwida,     glædman Hroðgar.
  Hy on wiggetawum     wyrðe þinceað
  eorla geæhtlan.     Huru se aldor deah,
  370 se þæm heaðorincum     hider wisade."
  .VI.  
  Hroðgar maþelode,     helm Scyldinga:
  "Ic hine cuðe     cnihtwesende.
  Wæs his ealdfæder     Ecgþeo haten.
  Ðæm to ham forgeaf     Hreþel Geata,
  375 angan dohto(r).     Is his eaforan nu
  heard her cumen,     sohte holdne wine.
  Ðonne sægdon þæt,     sæliþende,
  þa ðe gifsceattas     Geata fyredon
  138v þyder to þance,     þæt he þri|(tig)es
  380 manna mægencræft     on his (mund)gripe
  heaþorof hæbbe.     Hine halig God
  for arstafum     us onsende,
  to West-Denum,     (þ)æs ic wen hæbbe,
  wið Grendles gryre.     (Ic) þæm godan sceal
  385 for his modþræce     (m)admas beodan.
  Beo ðu on ofeste,     hat in gan
  seon sibbegedriht     samod ætgædere.
  Gesaga him eac wordum,     þæt hie sint wilcuman
  Deniga leodum."     Word inne abead.
  390 "Eow het secgan,     sigedrihten min,
  aldor East-Dena,     þæt he eower æþelu can,
  7 ge him syndon     ofer sæwylmas
  heardhicgende     hider wilcuman.
  Nu ge moton gangan     in eowrum guðgeatawum,
  395 under heregriman,     Hroðgar geseon.
  Lætað hildebord     her onbidan,
  wuduwælsceaftas,     worda geþinges."
  Aras þa se rica,     ymb hine rinc manig
  þryðlic þegna heap.     Sume þær bidon,
  139r heaðoreaf heoldon,     swa him se |(hea)rda bebead.
  Snyredon ætsomn(e).     (Þa) secg wisode
  under Heorotes hrof,
  hea[rd] under helme,     þæt he on heoðe gestod.
  Beowulf maðelode.     On him byrne scan,
  405 sea[ro]net seowed     smiþes orþancum:
  "Wæs þu, Hr(oð)gar, hal.     Ic eom Higelaces
  mæg 7 magoðegn.     Hæbbe ic mærða fela
  ongunnen on geogoþe.     Me wearð Grendles þing
  on minre eþeltyrf     undyrne cuð.
  410 Secgað sæliðend     þæt þæs sele stande,
  reced selesta     rinca gehwylcum,
  idel 7 unnyt,     siððan æfenleoht
  under heofenes hador     beholen weorþeð.
  Þa me þæt gelærdon     leode mine,
  415 þa selestan,     snotere ceorlas,
  þeoden Hroðgar,     þæt ic þe sohte,
  for þan hie mægenes cræft     mine cuþon;
  selfe ofersawon,     ða ic of searwum cwom,
  fah from feondum,     þær ic fife geband,
  420 yðde eotena cyn,     7 on yðum slog
  niceras nihtes;     nearoþearfe dreah,
  139v wræc |(Wed)[e]ra nið.     Wean ahsodon,
  forgrand g(ra)mum.     7 nu wið Grendel sceal,
  wið þam aglæcan     ana gehegan
  425 ðing wið þyrse.     (Ic) þe nu ða,
  brego Beorht-Dena     biddan wille,
  eodor Scyldinga,     anre bene,
  þæt ðu me ne forwyrne,     wigendra hleo,
  freowine (f)olca,     nu ic þus feorran com:
  430 þæt ic mote ana     - minra eorla gedryht
  7 þes hearda heap! -     Heorot fælsian.
  Hæbbe ic eac geahsod     þæt se æglæca
  for his wonhydum     wæpna ne recceð.
  Ic þæt þonne forhicge,     swa me Higelac sie,
  435 min mondrihten,     modes bliðe,
  þæt ic sweord bere     oþðe sidne scyld,
  geolorand to guþe.     Ac ic mid grape sceal
  fon wið feonde     7 ymb feorh sacan,
  lað wið laþum.     Ðær gelyfan sceal
  440 Dryhtnes dome,     se þe hine deað nimeð.
  Wen' ic þæt he wille,     gif he wealdan mot
  in þæm guðsele,     Geotena leode
  140r etan unforhte,     swa he |oft dyde
  mægenhreð manna.     Na (þu) minne þearft
  445 hafalan hydan,     ac he me habban wile
  deore fahne,     gif mec deað nimeð.
  Byreð blodig wæl,     byrgea(n) þenceð,
  eteð angenga     unmurnlice,
  mearcað morhopu.     No ðu ymb mines ne þearft
  450 lices feorme     leng sorgian.
  Onsend Higelace     gif mec hild nime,
  beaduscruda betst,     þæt mine breost wereð,
  hrægla selest.     Þæt is Hrædlan laf
  Welandes geweorc.     Gæð a wyrd swa hio scel.
  .VII.  
  455 Hroðgar maþelode,     helm Scyldinga:
  "Fere fyhtum, þu,     wine min Beowulf,
  7 for arstafum     usic sohtest.
  Gesloh þin fæder     fæhðe mæste.
  Wearþ he Heaþolafe     to handbonan
  460 mid Wilfingum.     Ða hine [wi]gara cyn
  for herebrogan     habban ne mihte.
  Þanon he gesohte     Suð-Dena folc
  140v ofer yða gewealc     Ar-|(Scyl)dinga.
  Ða ic furþum weold     folce Deninga
  465 7 on geogoðe heold     gimmerice
  hordburh hæleþa.     Ða wæs Heregar dead,
  min yldra mæg     unlifigende,
  bearn (H)ealfdenes.     Se wæs betera ðonne ic.
  Siððan (þ)a fæhðe     feo þingode.
  470 Sende ic Wylfingum     ofer wæteres hrycg
  ealde madmas.     He me aþas swor.
  Sorh is me to secganne     on sefan minum,
  gumena ængum,     hwæt me Grendel hafað
  hynðo on Heorote     mid his heteþancum,
  475 færniða gefremed.     Is min fletwerod,
  wigheap gewanod.     Hie wyrd forsweop
  on Grendles gryre.     God eaþe mæg
  þone dolsceaðan     dæda getwæfan.
  Ful oft gebeotedon,     beore druncne,
  480 ofer ealowæge     oretmecgas,
  þæt hie in beorsele     bidan woldon
  Grendles guþe     mid gryrum ecga.
  Ðonne wæs þeos medoheal     on morgentid
  drihtsele dreorfah,     þonne dæg lixte,
    141r eal |bencþelu     blode bestymed,
  heall heor(u)dreore.     Ahte ic holdra þy læs,
  deorre duguðe,     þe þa deað fornam.
  Site nu t(o) symle     7 onsæl meoto,
  sigehreð secgum,     swa þin sefa hwette."
  490 Þa wæs Geatmæcgum     geador ætsomne
  on beorsele     benc gerymed.
  Þær swiðferhþe     sittan eodon,
  þryðum dealle.     Þegn nytte beheold,
  se þe on handa bær     hroden ealowæge,
  495 scencte scir wered.     Scop hwilum sang
  hador on Heorote.     Þær wæs hæleða dream,
  duguð unlytel     Dena 7 Wedera.
  .VIII.  
  HVNferð maþelode,     Ecglafes bearn,
  þe æt fotum sæt     frean Scyldinga.
  500 Onband beadurune.     Wæs him Beowulfes sið,
  modges merefaran,     micel æfþunca,
  forþon þe he ne uþe     þæt ænig oðer man
    141v æfre |mærða þon ma     middangeardes
  gehedde under heofenum     þonne he sylfa:
  505 "Eart þu se Beowulf,     se þe wið Brecan wunne
  on sidne sæ,     ymb sund flite,
  ðær git for wlence     wada cunnedon
  7 for dolgilpe     on deop wæter
  aldrum neþdon?     Ne inc ænig mon,
  510 ne leof ne lað,     belean mihte
  sorhfullne sið,     þa git on sund reon.
  Þær git eagorstream     earmum þehton,
  mæton merestræta,     mundum brugdon,
  glidon ofer garsecg.     Geofon yþum
  515 weol, wintrys wylm.     Git on wæteres æht
  seofon niht swuncon.     He þe æt sunde oferflat,
  hæfde mare mægen.     Þa hine on morgentid
  on Heaþo-Ræmes.     holm up ætbær,
  Ðonon he gesohte     swæsne .eðel.,
  520 leof his leodum,     lond Brondinga,
  freoðoburh fægere,     þær he folc ahte,
    142r burh 7 beagas.     |Beot eal wið þe
  sunu Beanstanes     so[ðe] gelæste.
  Ðonne wene ic to þe     wyrsan (ge)þingea,
  525 ðeah þu heaðoræsa     gehwær dohte,
  grimre guðe,     gif þu Grendl(es) dearst
  nihtlongne fyrst     nean bi(dan)."
  Beowulf maþelode,     bearn Ecgþeowes:
  "Hwæt, þu worn fela,     wine min Hunfer(ð),
  530 beore druncen,     ymb Brecan spræce,
  sægdest from his siðe.     Soð ic talige
  þæt ic merestrengo     maran ahte,
  earfeþo on yþum,     ðonne ænig oþer man.
  Wit þæt gecwædon,     cnihtwesende
  535 7 gebeotedon     - wæron begen þa git
  on geogoðfeore     þæt wit on garsecg ut
  aldrum neðdon,     7 þæt geæfndon swa.
  Hæfdon swurd nacod,     þa wit on sund reon,
  heard on handa.     Wit unc wið hronfixas
  540 werian þohton.     No he wiht fram me
  flodyþum feor     fleotan meahte,
  hraþor on holme,     no ic fram him wolde.
    142v Ða wit æt|(s)omne     on sæ wæron
  fif nihta fyrst,     (o)þ þæt unc flod todraf,
  545 wado weallende,     wedera cealdost,
  nipende niht,     7 norþan(w)ind
  heaðogrim ondhwearf.     Hreo wæron (y)þa.
  Wæs merefixa     mod onhrered:
  þær me wið laðum     licsyrce min
  550 heard hondlocen,     helpe gefremede,
  beadohrægl broden,     on breostum læg,
  golde gegyrwed.     Me to grunde teah,
  fah feondscaða,     fæste hæfde,
  grim on grape.     Hwæþre me gyfeþe wearð
  555 þæt ic aglæcan     orde geræhte,
  hildebille.     Heaþoræs fornam
  mihtig meredeor     þurh mine hand."
  .VIIII.  
  "Swa mec gelome     laðgeteonan
  þreatedon þearle.     Ic him þenode
  560 deoran sweorde,     swa hit gedefe wæs.
  Næs hie ðære fylle     gefean hæfdon,
  manfordædlan,     þæt hie me þegon,
  symbel ymbsæton     sægrunde neah.
    143r Ac on mergenne,     mecum |wunde,
  565 be yðlafe     uppe lægon,
  swe(o[r]dum) aswefede,     þæt syðþan na
  ymb bront(ne) ford     brimliðende
  lade ne letton.     (Leoht) eastan com,
  beorht beacen Godes,     brimu swaþredon,
  570 þæt ic sænæssas     geseon mihte,
  windige weallas.     Wyrd oft nereð
  unfægne eorl,     þonne his ellen deah.
  Hwæþere me gesælde     þæt ic mid sweorde ofsloh
  niceras nigene.     No ic on niht gefrægn
  575 under heofones hwealf     heardran feohtan,
  ne on egstreamum     earmran mannon.
  Hwaþere ic fara feng     feore gedigde,
  siþes werig.     Ða mec sæ oþbær,
  flod æfter faroðe     on Finna land,
  580 w[a]du weallendu.     No ic wiht fram þe
  swylcra searoniða     secgan hyrde,
  billa brogan.     Breca næfre git
  æt heaðolace,     ne gehwæþer incer,
  swa deorlice     dæd gefremede
  585 fagum sweordum.     No ic þæs gylpe,
  þeah ðu þinum broðrum     to banan wurde,
    143v heafodmægum.     Þæs þu in | (hell)e scealt
  werhðo dreogan,     þeah þin (wit) duge.
  Secge ic þe to soðe,     sunu Ecg(laf)es,
  590 þæt næfre Gredel swa fela     gryra gefremede,
  atol æglæca     ealdre þinum,
  hynðo on Heorote,     gif þin hige wære,
  sefa swa searogrim     swa þu self talast.
  Ac he hafað onfunden     þæt he þa fæhðe ne þearf,
  595 atole ecgþræce     eower leode
  swiðe onsittan     Sige-Scyldinga.
  Nymeð nydbade,     nænegum arað
  leode Deniga,     ac he lust wigeð,
  swefeð ond sendeþ,     secce ne weneþ
  600 to Gar-Denum.     Ac ic him Geata sceal
  eafoð 7 ellen     ungeara nu
  guþe gebeodan.     Gæþ eft, se þe mot,
  to medo modig,     siþþan morgenleoht
  ofer ylda bearn     oþres dogores,
  605 sunne sweglwered     suþan scineð."
  Þa wæs on salum     sinces brytta,
  gamolfeax 7 guðrof.     Geoce gelyfde,
    144r |brego Beorht-Dena     - gehyrde on (Beo)wulfe,
  folces hyrde,     fæstrædne geþoht.
  610 Ðær wæs hæleþa hleahtor,     hlyn swynsode,
  word wæron wynsume.     Eode Wealhþeow forð,
  cwen Hroðgares,     cynna gemyndig,
  grette goldhroden     guman on healle.
  7 þa freolic wif     ful gesealde
  615 ærest East-Dena     eþelwearde,
  bæd hine bliðne     æt þær(e) beorþege,
  leodum leofne.     He on lust geþeah
  symbel 7 seleful,     sigerof kyning.
  Ymbeode þa,     ides Helminga,
  620 duguþe 7 geogoþe     dæl æghwylcne,
  sincfato sealde,     oþ þæt sæl alamp
  þæt hio Beowulfe,     beaghroden cwen,
  mode geþungen,     medoful ætbær.
  Grette Geata leod,     Gode þancode
  625 wisfæst wordum,     þæs ðe hire se willa gelamp,
  þæt heo on ænigne     eorl gelyfde
  fyrena frofre.     He þæt ful geþeah,
    144v wælreow wiga     |(æt W)ealhþeon,
  7 þa gyddode,     guþe gefysed.
  630 Beowulf maþelode,     bearn Ecgþeowes:
  "Ic þæt hogode,     þa ic on holm gestah,
  sæbat gesæt     mid minra secga gedriht,
  þæt ic anunga     eowra leoda
  willan geworhte,     oþðe on wæl crunge,
  635 feondgrapum fæst.     Ic gefremman sceal
  eorlic ellen,     oþðe endedæg
  on þisse meoduhealle     minne gebidan."
  Ðam wife þa word     wel licodon,
  gilpcwide Geates.     Eode goldhroden,
  640 freolicu folccwen,     to hire frean sittan.
  þa wæs eft, swa ær     inne on healle,
  þryðword sprecen,     ðeod on sælum,
  sigefolca sweg,     oþ þæt semninga
  sunu Healfdenes     secean wolde
  645 æfenræste.     Wiste þæm ahlæcan
  to þæm heahsele     hilde geþinged,
  siððan hie sunnan leoht     geseon meahton,
  oþðe nipende     niht ofer ealle,
  scaduhelma gesceapu     scriðan cwoman,
  650 wan under wolcnum.     Werod eall aras.
  Grette þa guma     [guman] oþerne,
  Hroðgar Beowulf,     7 him hæl abead,
    145r winærnes |geweald,     7 þæt word acwæð:
  "Næfre ic ænegum men     ær alyfde,
  655 siþðan ic hond 7 rond     hebban mihte,
  ðryþærn Dena,     buton þe nu ða.
  Hafa nu 7 geheald     husa selest,
  gemyne mærþo,     mægenellen cyð,
  waca wið wraþum.     Ne bið þe wilna gad
  660 gif þu þæt ellenweorc     aldre gedigest."
  .X.  
  ÐA him Hroþgar gewat     mid his hæleþa gedryht,
  eodur Scyldinga     ut of healle.
  Wolde wigfruma     Wealhþeo secan,
  cwen to gebeddan.     Hæfde Kyningwuldor
  665 Grendle togeanes,     swa guman gefrungon,
  seleweard aseted.     Sundornytte beheold
  ymb aldor Dena,     eotonweard abead.
  Huru Geata leod     georne truwode
  modgan mægnes,     Metodes hyldo.
  670 Ða he him of dyde     isernbyrnan,
  helm of hafelan,     sealde his hyrsted sweord,
  irena cyst,     ombihtþegne,
  7 gehealdan het     hildegeatwe.
  Gespræc þa se goda     gylpworda sum,
    145v Beowulf |Geata,     ær he on bed stige:
  "No ic me an herewæsmun     hnagran talige,
  guþgeweorca,     þonne Grendel hine.
  Forþan ic hine sweorde     swebban nelle,
  aldre beneotan,     þeah ic eal mæge.
  680 Nat he þara goda,     þæt he me ongean slea,
  rand geheawe,     þeah ðe he rof sie
  niþgeweorca.     Ac wit on niht sculon
  secge ofersittan,     gif h[e] gesecean dear
  wig ofer wæpen.     7 siþðan witig God,
  685 on swa hwæþere hond,     halig Dryhten,
  mærðo deme,     swa him gemet þince."
  Hylde hine þa heaþodeor,     hleorbolster onfeng
  eorles andwlitan,     7 hine ymb monig
  snellic særinc     selereste gebeah.
  690 Nænig heora þohte,     þæt he þanon scolde
  eft eardlufan     æfre gesecean,
  folc oþðe freoburh,     þær he afeded wæs.
  Ac hie hæfdon gefrunen     þæt hie ær to fela micles,
  in þæm winsele     wældeað fornam
  695 Denigea leode.     Ac him Dryhten forgeaf
    146r wigspeda gewiofu     |Wedera leodum,
  frofor 7 fult(um),     (þæt hie) feond heora
  ðurh anes cræft     ealle ofercomon,
  selfes mihtum.     Soð is gecyþed,
  700 þæt mihtig God     manna cynnes
  weold (wide)ferhð.     Com on wanre niht
  scriðan s(cea)dugenga.     Sceotend swæfon,
  þa þæt hornreced     healdan scoldon,
  ealle buton an(um).     Þæt wæs yldum cuþ,
  705 þæt hie ne moste,     þa Meto(d) nolde,
  se synscaþa     under sceadu bregdan.
  Ac he wæccende     wraþum on andan
  bad bolgenmod     beadwa geþinges.
  .XI.  
  Ða com of more     under misthleoþum
  710 Grendel gongan,     Godes yrre bær.
  Mynte se manscaða     manna cynnes
  sumne b(e)syrwan     in sele þam hean.
  Wod under (wolc)num     to þæs þe he winreced,
  goldsele gum(e)na     gearwost wisse,
  715 fættum fahne.     Ne wæs þæt forma sið
  þæt he Hroþgares     ham gesohte.
    146v Næfre he on aldordagum,     ær |(ne) siþðan,
  heardran hæle,     healðegnas fand.
  Com þa to recede     rinc siðian,
  720 dreamum bedæled.     Duru sona onarn,
  fyr(ben)dum fæst,     syþðan he hire folmum [æt]hran.
  Onbræd þa bealohydig,     ða [h]e gebolgen wæs,
  recedes muþan.     Raþe æfter þon
  on fagne flor     feond treddode,
  725 eode yrremod.     Him of eagum stod
  ligge gelicost     leoht unfæger.
  Geseah he in recede     rinca manige,
  swefan sibbegedriht     samod ætgædere
  magorinca heap.     Þa his mod ahlog,
  730 mynte þæt he gedælde,     ær þon dæg cwome,
  atol aglæca     anra gehwylces
  lif wið lice,     þa him alumpen wæs
  wistfylle wen.     Ne wæs (þæt) (w)yrd þa gen
  þæt he ma moste     manna cynnes
  735 ðicgean ofer þa niht.     Þryðswyð beheold,
  mæg Higelaces,     hu se manscaða
  under færgripum     gefaran wolde.
  Ne þæt se aglæca     yldan þohte,
  147A
(131)r
ac he ge|feng hraðe     forman siðe
  740 slæpendn(e) rinc,     slat unwearnum,
  bat banlocan,     bl(od) edrum dranc,
  synsnædum swealh.     Sona hæfde
  unlyfigendes     ealgefeormod
  fe(t) 7 folma.     Forð near ætstop,
  745 nam þa mid h(an)da     higeþihtigne
  rinc on ræste,     ræhte ongean
  feond mid folme.     He onfeng hraþe
  inwitþancum     7 wið earm gesæt.
  Sona þæt onfunde,     fyrena hyrde,
  750 þæt he ne mette     middangeardes,
  eorþan sceatta,     on elran men
  mundgripe maran.     He on mode wearð
  forht on ferhðe.     No þy ær fram meahte.
  Hyge wæs him hinfus,     wolde on heolster fleon,
  755 secan deofla gedræg.     Ne wæs his drohtoð þær
  swylce he on ealderdagum     ær gemette.
  Gemunde þa se goda,     mæg Higelaces,
  æfenspræce.     Uplang astod
  7 him fæste wiðfeng.     Fingras burston.
  760 Eoten wæs utweard,     eorl furþur stop.
  147A
(131)v
Mynte se mæra,     |[hw](ær) he meahte swa,
  widre gewindan,     7 (o)n weg þanon
  fleon on fenhopu.     Wiste [h]is fingra geweald
  on grames grapum,     (þæt) he wæs geocorsið
  765 þæt se hearmsca(þa)     to Heorute ateah.
  Dryhtsele (dy)nede.     Denum eallum wearð,
  ceasterbuendum,     cenra gehwylcum,
  eorlum ealuscerwen.     Yrre wæron begen,
  reþe renweardas.     Reced hlynsode.
  770 Þa wæs wundor micel     þæt se winsele
  wiðhæfde heaþodeorum,     þæt he on hrusan ne feol,
  fæger foldbold.     Ac he þæs fæste wæs
  innan 7 utan     irenbendum
  searoþoncum besmiþod.     Þær fram sylle abeag
  775 medubenc monig,     mine gefræge,
  golde geregnad,     þær þa graman wunnon.
  Þæs ne wendon ær,     witan Scyldinga,
  þæt hit a mid gemete     manna ænig,
  [b]etlic 7 banfag,     tobrecan meahte,
  780 listum tolucan,     nymþe liges fæþm
    147r swulge on swaþule.     Sweg |up astag,
  niwe geneahhe:     Norð-Denum st(od)
  atelic egesa,     anra gehwylcum
  þara (þe) of wealle     wop gehyrdon,
  785 gryreleoð (ga)lan     Godes andsacan,
  sigeleasne sang,     (sar) wanigean,
  helle hæfton.     Heold hine fæste,
  se þe manna wæs     mægene str(en)gest
  on þæm dæge     þysses lifes.
  .XII.  
  790 Nolde eorla hleo     ænige þinga
  þone cwealmcuman     cwicne forlætan,
  ne his lifdagas     leoda ænigum
  nytte tealde.     Þær genehost brægd
  eorl Beowulfes,     ealde lafe,
  795 wolde freadrihtnes     feorh ealgian,
  mæres þeodnes,     ðær hie meahton swa.
  Hie þæt ne wiston,     þa hie gewin drugon,
  heardhicgende     hildemecgas,
  7 on healfa gehwone     heawan þohton,
  800 sawle secan:     þone synscaðan
  ænig ofer eorþan,     irenna cyst,
  guðbilla nan     gretan nolde.
    147v Ac he sigewæpnum     |(fo)rsworen hæfde,
  ecga gehwylcre.     Scolde (h)is aldorgedal
  805 on ðæm dæge     þysses (lif)es
  earmlic wurðan,     7 se ellorgast
  (on) feonda geweald     feor siðian.
  Ða þæt (o)nfunde     se þe fela æror
  modes myrðe     (m)anna cynne
  810 fyrene gefremede,     he (f)ag wið God,
  þæt him se lichoma     læstan (n)olde,
  ac hine se modega     mæg Hygela(c)es
  hæfde be honda.     Wæs gehwæþer oðrum
  lifigende lað.     Licsar gebad,
  815 atol æglæca.     Him on eaxle wearð
  syndolh sweotol,     seonowe onsprungon,
  burston banlocan.     Beowulfe wearð
  guðhreð gyfeþe.     Scolde Grendel þonan
  feorhseoc fleon     under fenhleoðu,
  820 secean wynleas wic.     Wiste þe geornor
  þæt his aldres wæs     ende gegongen,
  dogera dægrim.     Denum eallum wearð
  æfter þam wælræse     willa gelumpen.
  Hæfde þa gefælsod,     se þe ær feorran com,
  825 snotor 7 swyðferhð,     sele Hroðgares,
    148r genered wið |niðe.     Nihtweorce gefeh,
  ellenmær(þum).     Hæfde East-Denum,
  Geatmecga leod,     gilp gelæsted.
  Swylce oncyþðe     ealle ge(bette),
  830 inwidsorge,     þe hie ær drugon,
  7 for (þrea)nydum     þolian scoldon
  torn unlyt(el).     Þæt wæs tacen sweotol,
  syþðan hildedeor     hond alegde,
  earm 7 eaxle,     þær wæs eal geador
  835 Grendles grape,     under geapne h[rof].
  .XIII.  
  ÐA wæs on morgen     mine gefræge
  ymb þa gifhealle     guðrinc monig.
  Ferdon folctogan     feorran 7 nean
  geond widwegas     wundor sceawian,
  840 laþes lastas.     No his lifgedal
  sarlic þuhte     secga ænegum
  þara þe tirleases     trode sceawode,
  hu he werigmod     on weg þanon,
  niða ofercumen,     on nicera mere
  845 fæge 7 geflymed     feorhlastas bær.
  Ðær wæs on blode     brim weallende,
  atol yða geswing     eal gemenged
    148v haton heolfre,     |(heo)rodreore weol,
  deaðfæge deog.     Siððan dreama leas,
  850 in fenfreoðo,     feorh alegde,
  (hæþ)ene sawle.     Þær him hel onfeng.
  Þanon (eft) gewiton     ealdgesiðas,
  swylce geong (ma)nig,     of gomenwaþe,
  fram mere modge     (m)earum ridan,
  855 beornas on blancum.     Ðær (w)æs Beowulfes
  mærðo mæned.     Monig oft gecwæð
  þætte suð ne norð     be sæm tweonum,
  ofer eormengrund,     oþer nænig
  under swegles begong     selra nære
  860 rondhæbbendra,     rices wyrðra.
  Ne hie huru winedrihten     wiht ne logon,
  glædne Hroðgar,     ac þæt wæs god cyning.
  Hwilum heaþorofe     hleapan leton,
  on geflit faran     fealwe mearas,
  865 ðær him foldwegas     fægere þuhton,
  cystum cuðe.     Hwilum cyninges þegn
  guma gilphlæden,     gidda gemyndig,
  se ðe ealfela     ealdgesegena
  worn gemunde,     word oþer fand
  870 soðe gebunden.     Secg eft ongan
    149r sið Beowulfes     snyttrum |styrian,
  7 on sped wrecan     spel gerade,
  wordum wrixlan.     Welhwylc gecwæð
  þæt he fram Sigemunde     secgan hyrde,
  875 elle(ndæ)dum,     uncuþes fela
  Wælsinges gewin,     wide siðas,
  þara þe gumena bearn     gearwe ne wiston,
  fæhðe 7 fyrena.     Buton Fitela (mid) hine,
  þonne he swulces hwæt     secgan wol(de),
  880 eam his nefan,     swa hie a wæron
  æt niða gehwam     nydgesteallan.
  Hæfdon ealfela     eotena cynnes
  sweordum gesæged.     Sigemunde gesprong
  æfter deaðdæge     dom unlytel.
  885 Syþðan wiges heard     wyrm acwealde,
  hordes hyrde;     he under harne stan
  æþelinges bearn ana geneðde
  frecne dæde,     ne wæs him Fitela mid.
  Hwæþre him gesælde     ðæt þæt swurd þurhwod
  890 wrætlicne wyrm,     þæt hit on wealle ætstod,
  dryhtlic iren.     Draca morðre swealt.
  Hæfde aglæca     elne gegongen
  þæt he beahhordes     brucan moste
    149v selfes dome.     | Sæbat gehleod,
  895 bær on bearm scipes     beorhte frætwa,
  Wælses eafera.     Wyrm hat (ge)mealt.
  Se wæs wreccena     wide mærost
  (o)fer werþeode,     wigendra hleo,
  ellendædum.     (H)e þæs ær onðah.
  900 Siððan Heremodes     hild (s)weðrode,
  earfoð' 7 ellen.     He mid eotenum (w)earð
  on feonda geweald     forð forlacen,
  (s)nude forsended.     Hine sorhwylmas
  lemede to lange.     He his leodum wearð,
  905 eallum æþellingum,     to aldorceare.
  Swylce oft bemearn     ærran mælum
  swiðferhþes sið,     snotor ceorl monig,
  se þe him bealwa     to bote gelyfde,
  þæt þæt ðeodnes bearn     geþeon scolde,
  910 fæderæþelum onfon,     folc gehealdan,
  hord 7 hleoburh,     hæleþa rice,
  .eðel. Scyldinga.     He þær eallum wearð,
  mæg Higelaces,     manna cynne,
  freondum gefægra.     Hine fyren onwod.
  915 Hwilum flitende     fealwe stræte
  mearum mæton.     Ða wæs morgenleoht
    150r scofen 7 scynded.     |Eode scealc monig
  swiðhicgende     to sele þam hean
  searowundor seon.     Swylce se(lf) cyning
  920 of brydbure,     beahhorda wear(d),
  tryddode tirfæst     getrume micle,
  cystum gecyþed,     7 his cwen mid him
  med(o)stigge mæt     mægþa hose.
  .XIIII.  
  Hroðgar maþelode.     He to healle geon(g),
  925 stod on stapole,     geseah steapne hrof
  golde fahne     7 Grendles hond.
  "Ðisse ansyne     Alwealdan þanc
  lungre gelimpe.     Fela ic laþes gebad,
  grynna æt Grendle.     A mæg God wyrcan
  930 wunder æfter wundre,     wuldres Hyrde.
  Ðæt wæs ungeara     þæt ic ænigra me
  weana ne wende     to widan feore,
  bote gebidan     (þonne blode fah
  husa selest     heorodreorig stod,
  935 wea widscofen),     witena gehwylcne
  ðara þe ne wendon     þæt hie wideferhð
  leoda landgeweorc     laþum beweredon,
    150v |scuccum 7 scinnum.     Nu scealc hafað
  þurh Drihtnes miht     dæd gefremede,
  940 ðe we ealle     (ær) ne meahton
  snyttrum besyrwan.     Hwæt, (þæt s)ecgan mæg,
  efne swa hwylc mægþa     swa ðone magan cende,
  æfter gumcynnum,     gyf heo gyt lyfað,
  þæt hyre Ealdmetod     este wære
  945 bearngebyrdo.     Nu ic Beowulf, þec,
  secg betsta,     me for sunu wylle
  freogan on ferhþe.     Heald forð tela
  niwe sibbe.     Ne bið þe ænigre gad
  worolde wilna,     þe ic geweald hæbbe.
  950 Ful oft ic for læssan     lean teohhode,
  hordweorþunge     hnahran rince,
  sæmran æt sæcce.     Þu þe self hafast
  dædum gefremed,     þæt þin [dæd] lyfað
  awa to aldre.     Alwalda þec
  955 gode forgylde,     swa he nu gyt dyde."
  Beowulf maþelode,     bearn Ecþeowes:
  "We þæt ellenweorc     estum miclum,
  feohtan fremedon,     frecne geneðdon
  eafoð uncuþes.     Uþe ic swiþor
  960 þæt ðu hine selfne     geseon moste,
  feond on frætewum     fylwerigne.
    151r Ic him hrædlice     |heardan clammum
  on wælbedde     wriþan þohte,
  þæt he for handgripe     minum scolde
  965 licgean lifbysig,     butan his lic swice.
  Ic hine ne mihte,     þa Metod nolde,
  gange(s) getwæman:     no ic him þæs georne ætfealh,
  feorhgeniðlan.     Wæs to foremi(htig),
  feond on feþe.     Hwæþere, he his folme f(or)let
  970 to lifwraþe     last weardian,
  earm 7 (eax)le.     No þær ænige swa þeah
  feasceaft (gu)ma,     frofre gebohte.
  No þy leng leof(að)     laðgeteona
  synnum geswenced,     ac hyne sar hafað
  975 in [nið]gripe,     nearwe befongen
  balwon bendum.     Ðær abidan sceal,
  maga mane fah,     miclan domes,
  hu him scir Metod     scrifan wille."
  Ða wæs swigra secg,     sunu Eclafes,
  980 on gylpspræce     guðgeweorca,
  siþðan æþelingas     eorles cræfte
  ofer heanne hrof     hand sceawedon,
  feondes fingras.     Foran æghwylc wæs
  steda nægla gehwylc,     style gelicost;
    151v hæþenes handsporu     hilde|rinces
  egl unheoru.     Æghwylc gecwæð
  þæt him heardra nan     hrinan wolde,
  iren ærgod,     þæt ðæs ahlæcan
  blodge beadufolme     (o)nberan wolde.
  .XV.  
  990 ÐA wæs haten hreþe     Heort innanweard
  folmum gefrætwod.     Fela þæra wæs
  wera 7 wifa,     þe þæt winreced,
  gestsele gyredon.     Goldfag scinon,
  web æfter wagum,     wundorsiona fela
  995 secga gehwylcum,     þara þe on swylc starað.
  Wæs þæt beorhte bold     tobrocen swiðe
  eal inneweard     irenbendum fæst,
  heorras tohlidene.     Hrof ana genæs
  ealles ansund,     þe se aglæca
  1000 fyrendædum fag     on fleam gewand,
  aldres orwena.     No þæt yðe byð
  to befleonne     - fremme se þe wille -
  ac gesacan sceal     sawlberendra,
  nyde genydde,     niþða bearna,
  1005 grundbuendra     gearwe stowe,
  þær his lichoma,     legerbedde fæst,
  swefeþ æfter symle.     Þa wæs sæl 7 mæl
    152r þæt to healle |gang     Healfdenes sunu.
  Wolde self cyni(ng)     symbel þicgan.
  1010 Ne gefrægen ic þa mægþ(e)     maran weorode
  ymb hyra sincgyfan     s(el) gebæran.
  Bugon þa to bence     blæd(agan)de,
  fylle gefægon.     Fægere geþægon
  (me)doful manig,     magas þara
  1015 swiðhicgend(e)     on sele þam hean,
  Hroðgar 7 Hroþulf.     (Heo)rot innan wæs
  freondum afylled.     Nalles f(acen)stafas
  Þeod-Scyldingas     þenden fremed(on).
  Forgeaf þa Beowulfe     brand Healfde(nes);
  1020 segen gyldenne     sigores to leane,
  hro(den) hiltecumbor,     helm, 7 byrnan.
  Mære m(að)þumsweord     manige gesawon
  beforan be(orn) beran.     Beowulf geþah
  ful on flette.     No (he) þære feohgyfte
  1025 for scotenum     scami(gan) ðorfte.
  Ne gefrægn ic freondlicor     feow(er) madmas
  golde gegyrede     gummanna fela
  in ealobence     oðrum gesellan.
  Ym(b) þæs helmes hrof,     heafodbeorge,
  1030 wirum bewunden,     walan utan heold,
    152v þæt him fela |(la)f     frecne ne meahton,
  scurheard, sceþ(ða)n,     þonne scyldfreca
  ongean gramum     (g)angan scolde.
  Heht ða eorla hleo     eah(ta) mearas,
  1035 fætedhleore,     on flet teon
  (in u)nder eoderas.     Þara anum stod
  sadol searwum fah,     since gewurþad.
  Þæt wæs hildesetl     heahcyninges,
  ðonne sweorda gelac     sunu Healfdenes
  1040 efnan wolde.     Næfre on ore læg
  widcuþes wig,     ðonne walu feollon.
  7 ða Beowulfe     bega gehwæþres
  eodor Ingwina     onweald geteah,
  wicga 7 wæpna.     Het hine wel brucan.
  1045 Swa manlice     mære þeoden
  hordweard hæleþa,     heaþoræsas geald
  mearum 7 madmum.     Swa hy næfre man lyhð,
  se þe secgan wile     soð æfter rihte.
  .XVI.  
  ÐA gyt æghwylcum     eorla drihten
  1050 þara þe mid Beowulfe     brimleade teah,
  on þære medubence     maþðum gesealde,
    153r yr|felafe,     7 þone ænne heht
  golde forgy(l)dan,     þone ðe Grendel ær
  mane acwealde.     Swa he hyra ma wolde,
  1055 nefne him witi(g) God     wyrd forstode,
  7 ðæs mannes mod.     (Me)tod eallum weold
  gumena cynnes,     swa h(e) nu git deð.
  Forþan bið andgit     æghwær selest,
  ferhðes foreþanc.     Fela sceal g(e)bidan
  1060 leofes 7 laþes     se þe longe her
  on ðyssum windagum     worolde bruceð.
  Þær wæs sang 7 sweg     samod ætgædere
  fore Healfdenes     hildewisan;
  gomenwudu greted,     gid oft wrecen.
  1065 Ðonne healgamen     Hroþgares scop
  æfter medobence     mænan scolde,
  Finnes eaferum,     ða hie se fær begeat:
  Hæleð Healfdena,     Hnæf Scyldinga,
  in Freswæle     feallan scolde.
  1070 Ne huru Hildeburh     herian þorfte
  eotena treowe.     Unsynnum wearð
  beloren leofum     æt þam hildplegan,
  bearnum 7 broðrum.     Hie on gebyrd hruron,
    153v gare | (w)unde.     Þæt wæs geomuru ides.
  1075 Nalles holinga     (H)oces dohtor
  meotodsceaft bemearn,     (sy)þðan morgen com.
  Ða heo under swegle     (ge)seon meahte
  morþorbealo maga.     (Þ)ær he ær mæste heold
  worolde wynne,     wig ealle fornam
  1080 Finnes þegnas,     nemne feaum anum.
  Þæt he ne mehte     on þæm meðelstede
  wig Hengeste     wiht gefeohtan.
  ne þa wealafe     wige forþringan
  þeodnes ðegne.     Ac hig him geþingo budon,
  1085 þæt hie him oðer flet     eal gerymdon,
  healle 7 heahsetl,     þæt hie healfre geweald
  wið eotena bearn     agan moston.
  7 æt feohgyftum     Folcwaldan sunu
  dogra gehwylce     Dene weorþode,
  1090 Hengestes heap     hringum wenede,
  efne swa swiðe     sincgestreonum
  fættan goldes     swa he Fresena cyn
  on beorsele     byldan wolde.
  Ða hie getruwedon     on twa healfa
  1095 fæste frioðuwære.     Fin Hengeste
    154r elne unflitme     aðum |benemde
  þæt he þa wealafe     weotena dome
  arum heolde,     þæt ðær ænig mon
  wordum ne worcum     wære ne bræce,
  1100 (ne) þurh inwitsearo     æfre gemænden,
  ðeah hie hira beaggyfan     banan folgedon,
  ðeodenlease,     þa him swa geþearfod wæs.
  Gyf þonne Frysna hwylc     frecnen spræ(ce)
  ðæs morþorhetes     myndgiend wære,
  1105 þonne hit sweordes ecg     syððan scolde.
  Að wæs geæfned,     7 icge, gold,
  ahæfen of horde.     Here-Scyldinga
  betst beadorinca     wæs on bæl gearu.
  Æt þæm ade wæs     eþgesyne
  1110 swatfah syrce,     swyn ealgylden,
  eofer irenheard,     æþeling manig
  wundum awyrded.     Sume on wæle crungon.
  Het ða Hildeburh     æt Hnæfes ade
  hire selfre sunu     sweoloðe befæstan,
  1115 banfatu bærnan,     7 on bæl don.
  Earme on eaxle,     ides gnornode,
  geomrode giddum.     Guðrinc astah,
    154v wand |(to) wolcnum.     Wælfyra mæst
  hlynode (fo)r hlawe.     Hafelan multon,
  1120 bengeato (bu)rston,     ðonne blod ætspranc,
  laðbite lices.     Lig ealle forswealg,
  gæsta (g)ifrost,     þara ðe þær guð fornam
  bega folces.     Wæs hira blæd scacen.
  .XVII.  
  (G)Ewiton him ða wigend     wica neosian,
  1125 freondum befeallen,     Frysland geseon,
  hamas 7 heaburh.     Hengest ða gyt
  wælfagne winter     wunode mid Fin
  [ea]l unhlitine.     Eard gemunde,
  þeah þe he meahte     on mere drifan
  1130 hringedstefnan.     Holm storme weol,
  won wið winde;     winter yþe beleac
  isgebinde,     oþ ðæt oþer com,
  gear in geardas,     swa nu gyt deð,
  þa ðe syngales     sele bewitiað,
  1135 wuldortorhtan weder.     Ða wæs winter scacen,
  fæger foldan bearm.     Fundode wrecca,
  gist of geardum.     He to gyrnwræce
    155r swiðor |þohte     þonne to sælade,
  gif he tor(nge)mot     þurhteon mihte,
  1140 þæt he eote(na) bearn     inne gemunde.
  Swa he ne fo(r)wyrnde     woroldrædenne,
  þonne him Hunlafing     hildeleoman,
  billa sele(st)     on bearm dyde.
  Þæs wæron mid eoten(um)     ecge cuðe.
  1145 Swylce ferhðfrecan     Fin eft begeat
  sweordbealo sliðen     æt hi(s) selfes ham,
  siþðan grimne gripe     Guðlaf ond Oslaf
  æfter sæsiðe     sorge mændon,
  ætwiton weana dæl.     Ne meahte wæfre mod
  1150 forhabban in hreþre.     Ða wæs heal hroden
  feonda feorum,     swilce Fin slægen,
  cyning on corþre,     7 seo cwen numen.
  Sceotend Scyldinga     to scypon feredon
  eal ingesteald     eorðcyninges,
  1155 swylce hie æt Finnes ham     findan meahton
  sigla searogimma.     Hie on sælade
  drihtlice wif     to Denum feredon,
    155v læddon |(to l)eodum.     Leoð wæs asungen,
  gleoman(nes) gyd.     Gamen eft astah,
  1160 beorhtode (b)encsweg,     byrelas sealdon
  win of (w)underfatum.     Þa cwom Wealhþeo forð,
  (g)an under gyldnum     beage þær þa godan
  twegen sæton,     suhtergefæde(r)an;
  þa gyt wæs hiera sib     ætgædere, æghwylc
  1165 oðrum trywe.     Swylce þær Hunferþ þyle
  æt fotum sæt     frean Scyldinga.
  Gehwylc hiora     his ferhþe treowde,
  þæt he hæfde mod micel,     þeah þe he his magum
  nære arfæst     æt ecga gelacum.
  1170 Spræc ða ides Scyldinga:
  "Onfoh þissum fulle,     freodrihten min,
  sinces brytta.     Þu on sælum wes,
  goldwine gumena,     7 to Geatum spræc
  mildum wordum,     swa sceal man don.
  1175 Beo wið Geatas glæd,     geofena gemyndig;
  nean 7 feorran     þu nu hafast.
    156r Me man sægde     þæt |(þ)u (ð)e for sunu wolde
  hereric hab(ban).     Heorot is gefælsod,
  beahsele beor(hta).     Bruc, þenden þu mote,
  1180 manigra me(do),     7 þinum magum læf
  folc 7 rice     þonne ðu forð scyle
  metodsceaft seon.     (Ic) minne can
  glædne Hroþulf,     þæt he þa g(eo)goðe wile
  arum healdan,     gyf þu ær þonne he,
  1185 wine Scildinga,     worold oflætest.
  Wene ic þæt he mid gode     gyldan wille
  uncran eaferan,     gif he þæt eal gemon,
  hwæt wit to willan     7 to worðmyndum
  umborwesendum ær     arna gefremedon."
  1190 Hwearf þa bi bence,     þær hyre byre wæron,
  Hreðric 7 Hroðmund,     7 hæleþa bearn
  giogoð æt gædere.     Þær se goda sæt
  Beowulf Geata     be þæm gebroðrum twæm(.)
  .XVIII.  
  HIm wæs ful boren,     7 freondlaþu
  1195 wordum bewægned     7 wundengold
  estum geeawed,     earmreade twa,
    156v hrægl 7 hrin|(ga)s,     healsbeaga mæst
  þara þe ic on fol(dan)     (ge)frægen hæbbe.
  Nænigne ic under sweg(l)e     selran hyrde
  1200 hordmadmum hæleþa,     syþðan Hama ætwæg
  to herebyrhtan (byri)g     Brosinga mene,
  sigle 7 sincfæt.     (Se)aroniðas fealh
  Eormenrices     geceas ecne ræd.
  Þone hring hæfde     Higelac Geata,
  1205 nefa Swertinges,     nyhstan siðe,
  siðþan he under segne     sinc ealgode,
  wælreaf werede.     Hyne wyrd fornam,
  syþðan he for wlenco     wean ahsode,
  fæhðe to Frysum.     He þa frætwe wæg,
  1210 eorclanstanas     ofer yða ful,
  rice þeoden.     He under rande gecranc.
  Gehwearf þa in Francna fæþm     feorh cyninges
  breostgewædu     7 se beah somod.
  Wyrsan wigfrecan     wæl reafeden
  1215 æfter guðsceare.     Geata leode
  hreawic heoldon.     Heal swege onfeng.
  Wealhðeo maþelode.     Heo fore þæm werede spræc:
  "Bruc ðisses beages,     Beowulf leofa,
    157r hyse mid hæle,     |(7 þ)isses hrægles neot;
  1220 þeo gestreona,     (7 geþeoh) tela,
  cen þec mid cræfte,     7 þyssum cnyht(um) wes
  lara liðe.     Ic þe þæs lean geman.
  Ha(fast) þu gefered     þæt ðe feor 7 neah
  ealne widefe(rhþ)     weras ehtigað,
  1225 efne swa side     swa sæ beb(ugeð)
  windgeard, weallas.     Wes þenden þu lifige,
  æþ(eling), eadig.     Ic þe an tela
  sincgestreona.     Beo þu suna minum
  dædum gedefe,     dreamhealde(n)de!
  1230 Her is æghwylc eorl     oþrum getrywe,
  modes milde,     mandrihtne h[leo];
  þegnas sy(n)don geþwære,     þeod ealgearo,
  druncne dry(ht)guman.     Doð swa ic bidde."
  Eode þa to setle.     Þær wæs symbla cyst,
  1235 druncon win weras.     Wyrd ne cuþon,
  geosceaft grimne,     swa hit agangen wearð
  eorla manegum,     syþðan æfen cwom.
  7 him Hroþgar gewat     to hofe sinum,
  rice to ræste.     Reced weardode
  1240 unrim eorla,     swa hie oft ær dydon.
  Bencþelu beredon.     Hit geondbræded wearð
  beddum 7 bolstrum.     Beorscealca sum
    157v fus 7 fæge     fletræste ge|(beag).
  Setton him to heafdon     hilderandas,
  1245 (b)ordwudu beorhtan.     Þær on bence wæs
  ofer æþelinge     yþgesene
  heaþosteapa helm,     hringed byrne,
  þrecwudu þrymlic.     Wæs (þ)eaw hyra
  þæt hie oft wæron     an wig gearwe
  1250 ge æt ham ge on herge,     ge gehwæþer þara,
  efne swylce mæla     swylce hira mandryhtne
  þearf gesælde.     Wæs seo þeod tilu.
  .XVIIII.  
  Sigon þa to slæpe.     Sum sare angeald
  æfenræste,     swa him ful oft gelamp,
  1255 siþðan goldsele     Grendel (w)arode,
  unriht æfnde     oþ þæt ende becwom,
  swylt æfter synnum.     Þæt gesyne wearþ,
  widcuþ werum,     þætte wrecend þa gyt
  lifde æfter laþum,     lange þrage
  1260 æfter guðceare.     Grendles modor,
  ides aglæcwif     yrmþe gemunde,
  se þe wæteregesan     wunian scolde,
  cealde streamas,     siþðan camp wearð
  to ecgbanan     angan breþer,
  1265 fæderenmæge.     He þa fag gewat,
    158r morþre gemearcod,     | (ma)n(d)ream fleon,
  westen warode.     Þ(anon woc) fela
  geosceaftgasta.     Wæs þæra Grend(el) sum,
  heorowearh hetelic,     se æt Heorote fand
  1270 wæccendne wer     wiges bidan.
  Þær him aglæca     ætgræpe wearð.
  Hwæþre he gemunde     mægenes strenge,
  gimfæste gife,     ðe him God sealde,
  7 him to Anwaldan     are gelyfde,
  1275 frofre 7 fultum.     Ðy he þone feon(d) ofercwom,
  gehnægde helle gast.     Þa he hean gewat,
  dreame bedæled,     deaþwic seon,
  mancynnes feond.     7 his modor þa gyt,
  gifre 7 galgmod     gegan wolde
  1280 sorhfulne sið     sunu þeod wrecan.
  Com þa to Heorote,     ðær Hring-Dene
  geond þæt sæld swæfun.     Þa ðær sona wearð
  edhwyrft eorlum,     siþðan inne fealh
  Grendles modor.     Wæs se gryre læssa
  1285 efne swa micle,     swa bið mægþa cræft
  wiggryre wifes,     bewæpned men,
  þonne heoru bunden,     hamere geþuren,
  sweord swate fah     swin ofer helme
    158v ecgum |(dyhttig)     andweard scireð.
  1290 Þa wæs on hea(lle)     (he)ardecg togen
  sweord ofer setlum,     sidrand manig
  hafen handa fæst.     Helm ne gemunde,
  byrnan side,     þa hine se (br)oga angeat.
  Heo wæs on ofste,     wolde ut þanon,
  1295 feore beorgan,     þa heo onfunden wæs.
  Hraðe heo æþelinga     anne hæfde
  fæste befangen,     þa heo to fenne gang.
  Se wæs Hroþgare     hæleþa (l)eofost
  on gesiðes had     be sæm tweonum
  1300 rice randwiga,     þone ðe heo on ræste abreat,
  blædfæstne beorn.     Næs Beowulf ðær.
  ac wæs oþer in     ær geteohhod
  æfter maþðumgife     mærum Geate.
  Hream wearð in Heorote.     Heo under heolfre genam
  1305 cuþe folme.     Cearu wæs geniwod
  geworden in wicun.     Ne wæs þæt gewrixle til
  þæt hie on ba healfa     bicgan scoldon.
  freonda feorum.     Þa wæs frod cyning,
    159r har hilderinc     on hreon |(mo)de,
  1310 syðþan he aldorþegn     unly(figendne),
  þone deorestan,     deadne wisse.
  Hra(þe wæs) to bure     Beowulf fetod
  sigoreadig secg.     Samod ærdæge
  eode eorla sum,     æþele cempa
  1315 self mid gesiðum     þær se snot(e)ra bad.
  Hwæþre him A[l]walda     æf(re) wille
  æfter weaspelle     wyrpe gefremman.
  Gang ða æfter flore     fyrdwyrðe man
  mid his handscale,     healwudu dynede,
  1320 þæt he þone wisan     wordum hnæg(de)
  frean Ingwina,     frægn gif him wære
  æfter neodlaðu     niht getæse.
  .XX.  
  Hroðgar maþelode,     helm Scyldinga:
  "Ne frin þu æfter sælum.     Sorh is geniwod
  1325 Denigea leodum.     Dead is Æschere,
  Yrmenlafes     yldra broþor,
  min runwita     7 min rædbora,
  eaxlgestealla,     ðonne we on orlege
  hafelan weredon,     þonne hniton feþan,
    159v eoferas cnysedan.     |(Swy)[lc] [eorl] (s)colde
  wesan ærgod,     swylc Æsc(here) (wæs).
  Wearð him on Heorote     to handbanan
  wælgæst wæfre.     Ic ne wat hwæþer
  atol æse wlanc     eftsiðas teah,
  1335 fylle gefrægnod.     Heo þa fæhðe wræc
  þe þu gystran niht     Gren(d)el cwealdest
  þurh hæstne had     heardum clammum,
  forþan he to lange     leode mine
  wanode 7 wyrde.     He æt wige gecrang,
  1340 ealdres scyldig.     7 nu oþer cwom,
  mihtig manscaða,     wolde hyre mæg wrecan,
  ge feor hafað     fæhðe gestæled,
  þæs þe þincean mæg     þegne monegum,
  se þe æfter sincgyfan     on sefan greoteþ.
  1345 Hreþerbealo hearde!     Nu seo hand ligeð,
  se þe eow welhwylcra     wilna dohte.
  Ic þæt londbuend,     leode mine,
  selerædende     secgan hyrde
  þæt hie gesawon     swylce twegen
  1350 micle mearcstapan     moras healdan,
  ellorgæstas.     Ðæra oðer wæs,
  þæs þe hie gewislicost     gewitan meahton,
  idese onlicnæs.     Oðer earmsceapen
    160r on weres wæstmum     wræclastas |træd,
  1355 næfne he wæs mara     þonne ænig m(an) oðer.
  Þone on geardagum     Grendel nem(don).
  Foldbuende     no hie fæder cunnon,
  hwæ(þer) him ænig wæs     ær acenned
  dyrnra gasta.     Hie dygel lond
  1360 warigeað, wulfhleoþu,     windi(ge) næssas,
  frecne fengelad,     ðær fyrgenstream
  under næssa genipu     niþer gewiteð,
  flod under foldan.     Nis þæt feor heonon
  milgemearces,     þæt se mere stan[d]eð.
  1365 Ofer þæm hongiað     hrinde bearwas,
  wudu wyrtum fæst     wæter oferhelmað.
  Þær mæg nihta gehwæm     niðwundor seon,
  fyr on flode.     No þæs frod leofað
  gumena bearna,     þæt þone grund wite.
  1370 Ðeah þe hæðstapa     hundum geswenced,
  heorot hornum trum     holtwudu sece,
  feorran geflymed,     ær he feorh seleð,
  aldor on ofre,     ær he in wille
  hafelan [hafenian].     Nis þæt heoru stow.
  1375 Þonon yðgeblond     up astigeð,
  won to wolcnum,     þonne wind styreþ,
  lað gewidru,     oð þæt lyft drysmaþ,
  roderas reotað.     Nu is se ræd gelang
    160v eft æt |(þ)e anum.     Eard git ne const,
  1380 frecne stowe     (ðær) þu findan miht
  felasinnigne secg.     (S)ec gif þu dyrre.
  Ic þe þa fæhðe     feo leanige,
  ealdgestreonum,     swa ic ær dyde
  wund[un]golde,     gyf þu on weg cymest."
  .XXI.  
  1385 (B)EOWVLF maþelode,     bearn Ecgþeo[w]es.
  "Ne sorga, snotor guma.     Selre bið æghwæm
  þæt he his freond wrece     þonne he fela murne.
  Ure æghwylc sceal     ende gebidan
  worolde lifes.     Wyrce se þe mote
  1390 domes ær deaþe.     Þæt bið drihtguman,
  unlifgendum,     æfter selest.
  Aris, rices weard,     uton hraþe feran,
  Grendles magan     gang sceawigan.
  Ic hit þe gehate:     no he on helm losaþ,
  1395 ne on foldan fæþm,     ne on fyrgenholt,
  ne on gyfenes grund,     ga þær he wille.
  Ðys dogor þu     geþyld hafa
  weana gehwylces,     swa ic þe wene to."
  Ahleop ða se gomela,     Gode þancode,
    161r mihtigan Drihtne,     þæs se man ge|(spræc).
  Þa wæs Hroðgare     hors ge(bæted),
  wicg wundenfeax.     Wisa fengel
  geato(lic) gende.     Gumfeþa stop
  lindhæbbendra.     L(astas) wæron
  1405 æfter waldswaþum     wide gesyne.
  Gang ofer grundas,     gegnum for
  ofer (myr)can mor,     magoþegna bær
  þone selestan     sawolleasne
  þara þe mid Hroðgare     ham eahtode.
  1410 Ofereode þa     æþelinga bearn
  steap stanhliðo,     stige nearwe,
  enge anpaðas,     uncuð gelad,
  neowle næssas,     nicorhusa fela.
  He feara sum     beforan gengde
  1415 wisra monna     wong sceawian,
  oþ þæt he færinga     fyrgenbeamas
  ofer harne stan     hleonian funde,
  wynleasne wudu.     Wæter under stod,
  dreorig 7 gedrefed.     Denum eallum wæs,
  1420 winum Scyldinga,     weorce on mode
  to geþolianne,     ðegne monegum,
  oncyð eorla gehwæm,     syðþan Æscheres
  on þam holmclife     hafelan metton.
  Flod blode weol     - folc to sægon -
    161v |(hatan) heolfre.     Horn stundum song,
  fu(slic) [f][orð]leoð.     Feþa eal gesæt.
  Gesawon ða æfter (wæt)ere     wyrmcynnes fela,
  sellice sædracan     (sun)d cunnian,
  swylce on næshleoðum     nicras (li)cgean.
  1430 Ða on undernmæl     oft bewitigað
  sorhfulne sið     on seglrade,
  wyrmas 7 wildeor.     Hie on weg hruron
  bitere 7 gebolgne.     Bearhtm ongeaton,
  guðhorn galan.     Sumne Geata leod
  1435 of flanbogan     feores getwæfde,
  yðgewinnes.     Þæt him on aldre stod,
  herestræl hearda.     He on holme wæs
  sundes þe sænra,     ðe hyne swylt fornam.
  Hræþe wearð on yðum     mid eoferspreotum
  1440 heorohocyhtum     hearde genearwod,
  niða genæged,     7 on næs togen,
  wundorlic wægbora.     Weras sceawedon
  gryrelicne gist.     Gyrede hine Beowulf
  eorlgewædum,     nalles for ealdre mearn;
  1445 scolde herebyrne     hondum gebroden
  sid 7 searofah     sund cunnian,
  seo ðe bancofan     beorgan cuþe,
  þæt him hildegrap     hreþre ne mihte
  eorres inwitfeng     aldre gesceþðan.
    162r Ac se hwita helm     |(h)afelan werede,
  se þe meregrundas     men(gan) scolde,
  secan sundgebland     since geweo(rðad),
  befongen freawrasnum     swa hine fyrndagum
  worhte wæpna smið,     wundrum teode,
  1455 besette swinlicum,     þæt hine syðþan no
  brond ne beadomecas     bitan ne meahton.
  Næs þæt þonne mætost     mægenfultuma,
  þæt him on ðearfe lah     ðyle Hroðgares.
  Wæs þæm hæftmece     Hrunting nama.
  1460 Þæt wæs an foran     ealdgestreona.
  Ecg wæs iren,     atertanum fah,
  ahyrded heaþoswate.     Næfre hit æt hilde ne swac
  manna ængum,     þara þe hit mid mundum bewand,
  se ðe gryresiðas     gegan dorste,
  1465 folcstede fara.     Næs þæt forma sið
  þæt hit ellenweorc     æfnan scolde.
  Huru ne gemunde     mago Ecglafes,
  eafoþes cræftig,     þæt he ær gespræc,
  wine druncen,     þa he þæs wæpnes onlah
  1470 selran sweordfrecan.     Selfa ne dorste
  under yða gewin     aldre geneþan,
  drihtscype dreogan.     Þær he dome forleas,
    162v ellen|(mæ)rðum.     Ne wæs þæm oðrum swa,
  syðþan (he) hine to guðe     gegyred hæfde.
  .XXII.  
  1475 BEOWVLF maðelode,     bearn Ecgþeowes:
  "Geþenc nu, se mæra     maga Healfdenes,
  snottra fengel,     nu ic eom siðes fus,
  goldwine gumena,     hwæt wit geo spræcon:
  gif ic æt þearfe     þinre scolde
  1480 aldre linnan,     þæt ðu me a wære,
  forðgewitenum,     on fæder stæle.
  Wes þu mundbora minum     magoþegnum,
  hondgesellum,     gif mec hild nime.
  Swylce þu ða madmas,     þe þu me sealdest,
  1485 Hroðgar leofa,     Higelace onsend.
  Mæg þonne on þæm golde ongitan     Geata dryhten,
  geseon sunu Hrædles,     þonne he on þæt sinc starað,
  þæt ic gumcystum     godne funde
  beaga bryttan,     breac þonne moste.
  1490 7 þu Hunferð læt     ealde lafe,
  wrætlic wægsweord     widcuðne man
  heardecg habban.     Ic me mid Hruntinge
    163r dom gewyrce,     |oþðe mec deað nimeð."
  Æfter þæ(m wordum)     Weder-Geata leod
  1495 efste mid elne.     Na(las and)sware
  bidan wolde.     Brimwylm onfen(g)
  [hil]derince.     Ða wæs hwil dæges,
  ær he þone grundwong     ongytan mehte.
  Sona þæt (on)funde,     se ðe floda begong,
  1500 heorogifre, beheold     hund missera,
  grim 7 grædig,     þæt þ(ær) gumena sum
  ælwihta eard     ufan cunno(de).
  Grap þa togeanes,     guðrinc gefeng
  at(olan) clommum.     No þy ær in gescod
  1505 halan lice.     Hring utan ymbbearh,
  þæt heo þone fyrdhom     ðurhfon ne mihte,
  locene leoð(o)syrcan,     laþan fingrum.
  Bær þa seo brimwyl[f],     þa heo to botme com,
  hringa þengel     to hofe sinum,
  1510 swa he ne mihte     - no he þæm modig wæs! -
  wæpna gewealdan,     ac hine wundra þæs fela
  swecte on sunde,     sædeor monig
  hildetuxum     heresyrcan bræc,
  ehton aglæcan.     Ða se eorl ongeat
  1515 þæt he niðsele     nathwylcum wæs,
  þær him nænig wæter     wihte ne sceþede,
  ne him for hrofsele     hrinan ne mehte,
    163v færgripe flodes.     |(Fyrleoh)t geseah,
  blacne leoman     beorht(e) [scinan].
  1520 Ongeat þa se goda     grundwyrgenne,
  (mer)ewif mihtig.     Mægenræs forgeaf
  hildebille,     ho[n]dswenge, ne ofteah,
  þæt hire on ha(fe)lan     hringmæl agol
  grædig guðleoð.     [Ð]a se gist onfand
  1525 þæt se beadoleoma     bitan (no)lde,
  aldre sceþðan.     Ac seo ecg geswac
  (ð)eodne æt þearfe.     Ðolode ær fela
  hond(ge)mota,     helm oft gescær,
  fæges fyrd(hr)ægl.     Ða wæs forma sið
  1530 deorum madme     þæt his dom alæg.
  Eft wæs anræd,     nalas elnes (l)æt,
  mærða gemyndig     mæg Hylaces:
  wearp ða wundelmæl,     wrættum gebunden,
  yrre oretta,     þæt hit on eorðan læg,
  1535 stið 7 stylecg.     Strenge getruwode,
  mundgripe mægenes.     Swa sceal man don,
  þonne he æt guðe     gegan þenceð
  longsumne lof.     Na ymb his lif cearað.
  Gefeng þa be eaxle,     nalas for fæhðe mearn,
  1540 Guð-Geata leod,     Grendles modor.
  Brægd þa beadwe heard,     þa he gebolgen wæs,
  feorhgeniðlan,     þæt heo on flet gebeah.
  Heo him eft hraþe     handlean forgeald
    164r grim|man grapum     7 him togeanes feng.
  1545 Oferwear[p] þa werigmod,     wigena strengest,
  feþecempa,     þæt he on fylle wearð.
  Ofsæt þa þone selegy(st),     7 hyre sea[x] geteah,
  brad, brunecg.     Wolde hire bearn wrecan,
  angan eaferan.     Him on eaxle læg
  1550 breostnet broden;     þæt gebearh feore,
  wið ord 7 wið ecge     ingang forstod.
  Hæfde ða forsiðod     sunu Ecgþeowes,
  und(er) gynne grund,     Geata cempa,
  nemne him heaðobyrne     helpe gefremede,
  1555 herenet hearde.     7 halig God
  geweold wigsigor.     Witig Drihten,
  rodera Rædend,     hit on ryht gesced
  yðelice.     Syþðan he eft asto(d).
  .XXIII.  
  GEseah ða on searwum     sigeeadig bil,
  1560 ealdsweord eotenisc     ecgum þyhtig,
  wigena weorðmynd,     þæt wæpna cyst,
  buton hit wæs mare     ðonne ænig mon oðer
  to beadulace     ætberan meahte,
  god 7 geatolic,     giganta geweorc.
  1565 He gefeng þa fetelhilt,     freca Scyldinga
  hreoh 7 heorogrim,     hringmæl gebrægd
    164v aldres orwena,     yrringa | (s)loh,
  þæt hire wið halse     heard grapode,
  banhringas bræc.     Bil eal ðurhwod
  1570 fægne flæschoman.     Heo on flet gecrong.
  Sweord wæs swatig,     secg weorce gefeh.
  Lixte se leoma,     leoht inne stod,
  efne swa of hefene     hadre scineð
  rodores candel.     He æfter recede wlat.
  1575 Hwearf þa be wealle,     wæpen hafena(de)
  heard be hiltum,     Higelaces ðegn,
  yrre (7 a)nræd.     Næs seo ecg fracod
  hilderince,     ac he hraþe wolde
  Grendle forgyldan     guðræsa (f)ela
  1580 ðara þe he geworhte     to West-Denum
  (o)ftor micle     ðonne on ænne sið,
  þonne he (H)roðgares     heorðgeneatas
  sloh on sweofote,     slæpende fræt,
  folces Denigea     fyftyne men,
  1585 7 oðer swylc     ut offerede
  laðlicu lac.     He him þæs lean forgeald,
  reþe cempa,     to ðæs þe he on ræste geseah
  guðwerigne     Grendel licgan,
  aldorleasne,     swa him ær gescod
  1590 hild æt Heorote.     Hra wide sprong,
  syþðan he æfter deaðe     drepe þrowade,
  heorosweng heardne.     7 hine þa heafde becearf.
    165r Sona þæt gesawon     snottre |ceorlas,
  þa ðe mid Hroðgare     on holm (wliton),
  1595 þæt wæs yðgeblond     eal gemenged
  brim b(lode) fah.     Blondenfeaxe,
  gomele ymb godne,     ongeador spræcon,
  þæt hig þæs æðelinges     eft ne wendon,
  þæt he sigehreðig     secean come
  1600 mærne þeoden.     Þa ðæs monige gewearð,
  þæt hine seo brimwylf     abreoten hæ(f)de.
  Ða com non dæges.     Næs ofgeafon
  hw(ate) Scyldingas.     Gewat him ham þonon,
  gold(wine) gumena.     Gistas secan
  1605 modes seoce,     7 o(n) mere staredon,
  wiston, 7 ne wendon,     þæt hie heora winedrihten
  selfne gesawon.     Þa þæt sweord ongan
  æfter heaþoswate     hildegicelum,
  wigbil wanian.     Þæt wæs wundra sum,
  1610 þæt hit eal gemealt,     ise gelicost,
  ðonne forstes bend     Fæder onlæteð,
  onwindeð wæ(l)rapas,     se geweald hafað
  sæla 7 mæla.     Þæt is soð Metod.
  Ne nom he in þæm wicum,     Weder-Geata leod,
  1615 maðmæhta ma,     þeh he þær monige geseah,
  buton þone hafelan     7 þa hilt somod
  since fage.     Sweord ær gemealt,
    165v forbarn brodenmæl.     Wæs þæt blod | (to þæ)s hat,
  ættren ellorgæst     se þær (in)ne swealt.
  1620 Sona wæs on sunde,     se þe (æ)r æt sæcce gebad,
  wighryre wraðra.     Wæter up þurhdeaf,
  wæron yðgebland     eal gefælsod,
  eacne eardas,     þa se ellorgast
  oflet lifdagas     7 þas lænan gesceaft.
  1625 Com þa to lande,     lidmanna helm,
  swiðmod swymman.     Sælace gefeah,
  mægen(by)rþenne,     þara þe he him mid hæfde.
  (E)odon him þa togeanes,     Gode þancodon,
  ðryðlic þegna heap,     þeodnes gefegon,
  1630 þæs þe hi hyne gesundne     geseon moston.
  Ða wæs of þæm hroran     helm 7 byrne
  lungre alysed.     Lagu drusade,
  wæter under wolcnum,     wældreore fag.
  Ferdon forð þonon     feþelastum
  1635 ferhþum fægne,     foldweg mæton,
  cuþe stræte.     Cyningbalde men
  from þæm holmclife     hafelan bæron
  earfoðlice,     heora æghwæþrum,
  felamodigra.     Feower scoldon
  1640 on þæm wælstenge     weorcum geferian
  to þæm goldsele     Grendles heafod.
    166r Oþ ðæt |semninga     to sele comon,
  frome fyrdhwate     feowertyne
  Geata gongan,     gu(m)dryhten mid,
  1645 modig on gemonge,     meod(o)wongas træd.
  Ða com in gan     ealdor ðegna,
  dædcene mon     dome gewurþ(ad),
  hæle hildedeor,     Hroðgar gretan.
  Þ(a) wæs be feaxe     on flet boren
  1650 Grendles heafod,     þær guman druncon,
  egeslic f(or) eorlum,     7 þære idese mid,
  wliteseon wr(æt)lic.     Weras onsawon.
  .XXV.  
  BEOwulf maþelode,     bearn Ecgþeowe(s):
  "Hwæt, we þe þas sælac,     sunu Healfdene(s),
  1655 leod Scyldinga,     lustum brohton
  tires to tacne,     þe þu her to locast.
  Ic þæt unsofte     ealdre gedigde,
  wigge under wætere,     weorc geneþde
  earfoðlice.     Ætrihte wæs
  1660 guð getwæfed,     nymðe mec God scylde.
  Ne meahte ic æt hilde     mid Hruntinge
  wiht gewyrcan,     þeah þæt wæpen duge.
  Ac me geuðe     ylda Waldend
    166v þæt ic on wage geseah     wlitig |(ha)ngian
  1665 ealdsweord eacen.     Oftost wisode
  (wi)nigea leasum;     þæt ic ðy wæpne gebræd,
  (of)sloh ða æt þære sæcce,     þa me sæl (a)geald,
  huses hyrdas.     Þa þæt hildebil
  for(ba)rn brogdenmæl,     swa þæt blod gesprang,
  1670 (ha)tost heaþoswata.     Ic þæt hilt þanan
  feon(d)um ætferede,     fyrendæda wræc,
  deað(c)wealm Denigea,     swa hit gedefe wæs.
  Ic (h)it þe þonne gehate,     þæt þu on Heorote most
  (so)rhleas swefan     mid þinra secga gedryht,
  1675 (7) þegna gehwylc     þinra leoda,
  duguðe 7 iogoþe,     þæt þu him ondrædan ne þearft,
  þeoden Scyldinga,     on þa healfe,
  aldorbealu eorlum,     swa þu ær dydest."
  Ða wæs gyldenhilt     gamelum rince,
  1680 harum hildfruman,     on hand gyfen,
  enta ærgeweorc.     Hit on æht gehwearf
  æfter deofla hryre     Denigea frean,
  wundorsmiþa geweorc.     7 þa þas worold ofgeaf
  gromheort guma,     Godes andsaca
  1685 morðres scyldig,     7 his modor eac.
  On geweald gehwearf     woroldcyninga
    167r ðæm selestan     be |sæm tweonum,
  ðara þe on Scedenigge     (sceat)tas dælde.
  Hroðgar maðelode.     Hylt sceawode,
  1690 ealde lafe,     on ðæm wæs or (wri)ten
  fyrngewinnes,     syðþan flod ofs(loh)
  gifen geotende,     giganta cyn.
  Frecne (ge)ferdon;     þæt wæs fremde þeod
  ecean Dryh(tne).     Him þæs endelean
  1695 þurh wæteres wylm     Waldend sealde.
  Swa wæs on ðæm scen(num)     sciran goldes
  þurh runstafas     rihte (ge)mearcod,
  geseted 7 gesæd,     hwam þæt sweo(rd) geworht,
  irena cyst     ærest wære,
  1700 w(reo)þenhilt 7 wyrmfah.     Ða se wisa spræc,
  s(u)nu Healfdenes.     Swigedon ealle:
  "Þæt, la, mæg secgan,     se þe soð 7 riht
  fremeð on folce,     feor eal gemon,
  eald .eðel.wea(rd),     þæt ðes eorl wære
  1705 geboren betera.     Blæd (is) aræred
  geond widwegas,     wine min Beo[wulf],
  ðin ofer þeoda gehwylce.     Eal þu hit geþyldum
  healdest, mægen     mid modes snyttrum.
  Ic þe sceal mine     gelæstan freoðe,
  1710 swa wit furðum spræcon.     Ðu scealt to frofre weorþan
  eal langtwidig     leodum þinum,
    167v |(hæl)eðum to helpe.     Ne wearð Heremod (swa)
  eaforum Ecgwelan,     Ar-Scyldingum.
  (Ne) geweox he him to willan,     ac to wælfeal(le)
  1715 7 to deaðcwalum     Deniga leodum.
  Breat (bo)lgenmod     beodgeneatas,
  eaxlge(ste)allan,     oþ þæt he ana hwearf,
  mære þeo(d)en,     mondreamum from
  ðeah þe hine (mi)htig God     mægenes wynnum
  1720 eafeþum (ste)pte     ofer ealle men,
  forð gefreme(d)e.     Hwæþere him on ferhþe greow
  breost(h)ord blodreow.     Nallas beagas geaf
  Denum æfter dome.     Dreamleas gebad,
  þæt he þæs gewinnes     weorc þrowade,
  1725 leodbea(l)o longsum.     Ðu þe lær be þon,
  gumcyste ongit.     Ic þis gid be þe
  awræc wintrum frod.     Wundor is to secganne
  hu mihtig God     manna cynne
  þurh sidne sefan     snyttru bryttað,
  1730 eard 7 eorlscipe.     He ah ealra geweald.
  Hwilum he on lufan     læteð hworfan
  monnes modgeþonc     mæran cynnes
  seleð him on eþle     eorþan wynne
  to healdanne     hleoburh wera,
    168r |gedeð him swa gewealdene     worolde (dæ)las
  side rice,     þæt he his selfa ne m(æg)
  (for) his unsnyttrum     ende geþencean.
  W(unað) he on wiste.     No hine wiht dweleð,
  ad(l) ne yldo,     ne him inwitsorh
  1740 on sefa(n) sweorceð,     ne gesacu ohwær
  ecghe(te) eoweð,     ac him eal worold
  wendeð on w(il)lan.     He þæt wyrse ne con.
  .XXVI.  
  Oð þæt him on innan     oferhygda dæl
  wea(xeð) 7 wridað.     Þonne se weard swefeð,
  1745 sawele hy(rde).     Bið se slæp to fæst,
  bisgum gebunde(n),     bona swiðe neah,
  se þe of flanbogan     fyrenum sceoteð.
  Þonne bið on hreþre     under helm drepen
  biteran stræle     (him bebeorgan ne con),
  1750 wom wundorbebodum     wergan gastes.
  Þinceð him to lytel     þæt he to lange heold;
  gytsað gromhydig,     nallas on gylp seleð
  fædde beagas,     7 he þa forðgesceaft
  forgyteð 7 forgymeð,     þæs þe him ær God sealde,
    168v wuldres |(Wal)dend,     weorðmynda dæl.
  Hit on endestæf     eft gelimpeð
  þæt se lichoma     [læn]e gedreoseð,
  fæge gefealleð.     Fehð oþer (to),
  se þe unmurnlice     madmas dæleþ,
  1760 (eor)les ærgestreon,     egesan ne gymeð.
  (Be)beorh þe ðone bealonið,     Beowulf leofa,
  (s)ecg betsta,     7 þe þæt selre geceos,
  ece rædas.     (Of)erhyda ne gym,
  mære cempa.     Nu is þines (m)ægnes blæd
  1765 ane hwile.     Eft sona bið
  þæt (þe)c adl oððe ecg     eafoþes getwæfeð,
  oððe (fy)res feng,     oððe flodes wylm,
  oððe gripe (m)eces,     oððe gares fliht,
  oððe atol yldo.     (O)ððe eagena bearhtm
  1770 forsiteð 7 forswor(c)eð.     Semninga bið
  þæt ðec, dryhtguma,     deað (o)ferswyðeð.
  Swa ic Hring-Dena     hund missera
  weold under wolcnum     7 hig wigge beleac,
  manigum mægþa     geond þysne middangeard,
  1775 æscum 7 ecgum,     þæt ic me ænigne
  under swegles begong     gesacan ne tealde.
  Hwæt, me þæs on eþle     edwendan cwom,
  gyrn æfter gomene,     seoþðan Grendel wearð
  ealdgewinna,     ingenga min.
    169r |Ic þære socne     singales wæg
  modcear(e) micle.     Þæs sig Metode þanc,
  ecean (Dryht)ne,     þæs ðe ic on aldre gebad,
  þæt ic on þo(ne) hafelan     heorodreorigne
  ofer eal(d ge)win     eagum starige.
  1785 Ga nu to setle,     (sym)belwynne dreoh,
  wiggeweorþad.     Unc (sceal) worn fela
  maþma gemænra     siþðan (mor)gen bið."
  Geat wæs glædmod,     geong son(a to)
  setles neosan,     swa se snottra heht.
  1790 Þ(a wæs) eft swa ær     ellenrofum,
  fletsittendum     fægere gereorded
  niowan stefne.     Ni(ht)helm geswearc,
  deorc ofer dryhtgu(mum).     Duguð eal aras.
  Wolde blondenfeax     beddes neosan,
  1795 gamela Scylding.     Geat unigmetes wel,
  rofne randwigan,     restan lys(te).
  Sona him seleþegn     siðes wergum
  feorrancundum     forð wisade,
  se for andrysnum     ealle beweote[d]e
  1800 þegnes þearfe,     swylce þy dogore
  heaþoliðende     habban scoldon.
  Reste hine þa rumheort.     Reced hliuade
  geap 7 goldfah.     Gæst inne swæf
  oþ þæt hrefn blaca,     heofones wynne
    169v bliðheort bodode.     |[Ða c]om beorht scacan,
  scaþan onetton.
  (Wæro)n æþelingas     eft to leodum
  fuse to [f](ar)en[n]e.     Wolde feor þanon,
  cuma col[l](enf)erhð,     ceoles neosan.
  1810 Heht þa se hear(da)     (H)runting beran
  sunu Ecglafes,     heht (his s)weord niman,
  leoflic iren.     Sægde him (þæ)s leanes þanc,
  cwæð, he þone guðwine     (go)dne tealde.
  wigcræftigne.     Nales (wor)dum log
  1815 meces ecge.     Þæt wæs modig secg.
  (7 þ)a, siðfrome,     searwum gearwe,
  wigend wæron.     (Eo)de weorð Denum,
  æþeling to yppan,     (þæ)r se oþer wæs.
  Helle hildedeor     Hroð(g)ar grette.
  .XXVII.  
  1820 (Be)owulf maþelode,     bearn Ecgþeowes:
  "Nu (w)e sæliðend     secgan wyllað
  feorran cumene,     þæt we fundiaþ
  Higelac secan.     Wæron her tela
  willum bewenede.     Þu us wel dohtest.
  1825 Gif ic þonne on eorþan     owihte mæg
  þinre modlufan     maran tilian,
  gumena dryhten,     ðonne ic gyt dyde
  guðgeweorca,     ic beo gearo sona.
    170r Gif ic þæt ge|fricge     ofer floda begang,
  1830 þæt þec ymbsittend     egesan þywað,
  swa þec hete(nde)     hwilum dydon,
  Ic ðe þusenda     þegna br(in)ge,
  hæleþa to helpe.     Ic on Higelace wat
  Geata dryhten,     þeah ðe he geong sy,
  1835 folces hyrde,     þæt he mec fremman wile
  weordum 7 worcum,     þæt ic þe wel heri(ge)
  7 þe to geoce     garholt bere,
  mægenes fultum,     þær ðe bið manna þearf.
  G(if) him þonne Hreþrinc     to hofum Geata
  1840 geþinge[ð] þeodnes bearn,     he mæg þær fela
  freonda findan.     Feorcyþðe beoð
  selran gesohte     þæm þe him selfa dea(h.)"
  Hroðgar maþelode     him on andsware:
  "Þe þa wordcwydas     wigtig Drihten
  1845 on sefan sende.     Ne hyrde ic snotorlicor
  on swa geongum feore     guman þingian.
  Þu eart mægenes strang     7 on mode frod,
  wis wordcwida.     Wen ic talige:
  gif þæt gegangeð,     þæt ðe gar nymeð,
  1850 hild heorugrimme     Hreþles eaferan,
  adl oþðe iren     ealdor ðinne,
  folces hyrde,     7 þu þin feorh hafast,
    170v þæt þe |(S)æ-Geatas     selran næbban
  to geceosen(ne)     cyning ænigne
  1855 hordweard hæleþa,     (g)yf þu healdan wylt
  maga rice.     Me þin [m]odsefa
  licað leng swa wel,     leofa Beo(w)ulf.
  Hafast þu gefered     þæt þam folcum (s)ceal,
  Geata leodum     7 Gar-Denum,
  1860 sib (g)emænum,     7 sacu restan,
  inwitniþas,     (þe) hie ær drugon;
  wesan, þenden ic weal(d)e     widan rices,
  maþmas gemæne,     ma[n]ig oþerne
  godum gegrettan     ofer ganotes bæð.
  1865 Sceal hringnaca     ofer (h)eaþu bringan
  lac 7 luftacen.     Ic þa (l)eode wat
  ge wið feond ge wið freond     fæste geworhte,
  æghwæs untæle     ealde wisan."
  Ða git him eorla hleo     inne gesealde,
  1870 mago Healfdenes     maþmas twelf.
  Het inne mid þæm lacum     leode swæse
  secean on gesyntum,     snude eft cuman.
  Gecyste þa,     cyning æþelum god,
  þeoden Scyldinga,     ðegn betstan
  1875 7 be healse genam.     Hruron him tearas
  blondenfeaxum.     Him wæs bega wen
    171r ealdum in|frodum,     oþres swiðor,
  þæt h[i]e seoðða[n]     geseon moston,
  modige on meþle.     (Wæs) him se man to þon leof
  1880 þæt he þone (breost)wylm     forberan ne mehte.
  Ac him (on) hreþre     hygebendum fæst
  æfter d(eo)rum men     dyrne langað
  beorn wið bl(o)de.     Him Beowulf þanan,
  guðrinc goldwlanc,     græsmoldan træd,
  1885 since h(re)mig.     Sægenga bad
  agedfrean,     se (þe) on ancre rad.
  Þa wæs on gange     gi(fu) Hroðgares
  oft geæhted.     Þæt wæs an cyning,
  æghwæs orleahtre,     oþ þæt hin(e) yldo benam
  1890 mægenes wynnum,     se þe oft manegum scod.
  .XXVIII.  
  CWOM þa to flode     fela modigra
  hægstealdra.     Hringnet bæron
  locene leoðosyrcan.     Landweard onfand
  eftsið eorla,     swa he ær dyde.
  1895 No he mid hearme     of hliðes nosan
    171v |(g[ie]s)[tas] grette,     ac him togeanes rad,
  (cwæ)ð þæt wilcuman     Wedera leodum
  sca(þan) scirhame     to scipe foron.
  Þa wæs (on) sande     sægeap naca
  1900 hladen here(wæ)dum     hringedstefna,
  mearum 7 mað(m)um.     Mæst hlifade
  ofer Hroðgares     (h)ordgestreonum.
  He þæm batwearde     (bun)den golde
  swurd gesealde,     þæt he syð(þan) wæs
  1905 on meodubence     maþma þy weo(rþ)re,
  yrfelafe.     Gewat him on nacan
  (d)refan deop wæter.     Dena land ofgeaf.
  Þa wæs be mæste     merehrægla sum,
  segl sale fæst.     Sundwudu þunede.
  1910 No þær wegflotan     wind ofer yðum
  siðes getwæfde.     Sægenga for,
  fleat famigheals     forð ofer yðe,
  bundenstefna     ofer brimstreamas,
  þæt hie Geata clifu     ongitan meahton,
  1915 cuþe næssas.     Ceol up geþrang
  lyftgeswenced,     on lande stod.
    172r Hraþe wæs æt |holme     hyðweard geara,
  se þe ær lange tid     leofra manna
  fus æt faroðe     (feor) wlatode.
  1920 Sælde to sande     sidfæþme sci(p)
  oncearbendum fæst,     þy læs hym yþ(a) ðrym
  wudu wynsuman     forwrecan (meah)te.
  Het þa up beran     æþelinga gestr(eon),
  frætwe 7 fætgold.     Næs him feor þan(on)
  1925 to gesecanne     sinces bryttan,
  Higelac Hreþling,     þær æt ham wunað
  s(elfa) mid gesiðum     sæwealle neah.
  Bold w(æs) betlic,     bregorof cyning,
  heahealle.     Hygd swiðe geong,
  1930 wis welþungen,     þeah ðe wintra lyt
  under burhlocan     gebide(n) hæbbe,
  Hæreþes dohtor.     Næs hio hnah swa þeah,
  ne to gneað gifa     Geata leodum,
  maþmgestreona.     Mod Þryðo wæg,
  1935 fremu folces cwen,     firen ondrysne.
  Nænig þæt dorste     deor geneþan,
  swæsra gesiða,     nefne sinfrea,
  þæt hire an dæges     eagum starede.
    172v Ac him wælbende     |(w)eotode tealde
  1940 handgewriþene;     hraþe (seo)þðan wæs,
  æfter mundgripe     mece (g)eþinged,
  þæt hit sceadenmæl     scyran (m)oste,
  cwealmbealu cyðan.     Ne bið swylc (cwen)lic þeaw
  idese to efnanne,     þeah ðe (h)io ænlicu sy,
  1945 þætte freoðuwebbe     feores (on)sæce
  æfter ligetorne     leofne mannan.
  (H)uru þæt on hoh snod     Hemninges mæg.
  (Eal)odrincende     oðer sædan,
  þæt hio leod(b)ealewa     læs gefremede,
  1950 inwitniða,     [s]yððan ærest wearð
  gyfen goldhro(d)en     geongum cempan,
  æðelum diore,     syððan hio Offan flet
  ofer fealone flod     be fæder lare
  siðe gesohte.     Ðær hio syððan well
  1955 in gumstole,     gode mære,
  lifgesceafta     lifigende breac,
  hiold heahlufan     wið hæleþa brego,
  ealles moncynnes     mine gefræge
  þæs selestan     bi sæm tweonum,
    173r eormencynnes.     Forðam Offa |wæs
  geofum 7 guðum,     garcene man;
  wid(e) (ge)weorðod,     wisdome heold
  eðel sinne.     Þonon geomor woc
  hæleðum to helpe,     Heminges mæg,
  1965 nefa Garmundes,     niða cræftig.
  .XXVIIII.  
  GEwat him ða se hearda     mid his hondscole
  sylf æfter sande     sæwong tredan,
  wide waroðas.     Woruldcandel scan,
  sigel suðan fus.     Hi sið drugon,
  1970 elne geeodon,     to ðæ(s ðe) eorla hleo,
  bonan Ongenþeoes     burg(um) in innan,
  geongne guðcyning     godne gefrunon
  hringas dælan.     Higelace wæs
  sið Beowulfes     snude gecyðed,
  1975 þæt ðær on worðig     wigendra hleo,
  lindgestealla,     lifigende cwom,
  heaðolaces hal     to hofe gongan.
  Hraðe wæs gerymed,     swa se rica bebead,
  feðegestum     flet innanweard.
  1980 Gesæt þa wið sylfne,     se ða sæcce genæs,
    173v mæg wið mæge,     |[s]yððan mandryhten
  þurh hleoðorcwyde     holdne gegrette,
  meaglum wordum.     Meoduscencum
  hwearf geond þæt side reced     Hæreðes dohtor,
  1985 lufode ða leode,     liðwæge bær
  hænum to handa.     Higelac ongan
  sinne geseldan     in sele þam hean
  fægre fricgcean,     hyne fyrwet bræc,
  hwylce Sæ-Geata     siðas wæron.
  1990 "Hu lomp eow on lade,     leofa Biowulf,
  þa ðu færinga     feorr gehogodest
  sæcce secean     ofer sealt wæter,
  hilde to Hiorote?     Ac ðu Hroðgare
  wi[d]cuðne wean     wihte gebettest,
  1995 mærum ðeodne?     Ic ðæs modceare
  sorhwylmum seað,     siðe ne truwode
  leofes mannes.     Ic ðe lange bæd,
  þæt ðu þone wælgæst     wihte ne grette,
  lete Suð-Dene     sylfe geweorðan
  2000 guðe wið Grendel.     Gode ic þanc secge,
  þæs ðe ic ðe gesundne     geseon moste.
  Biowulf maðelode,     bearn Ecgðioes:
    174r |"Þæt is undyrne,     dryhten Hige[lac],
  [micel] gemeting     monegum fira,
  2005 hwy[lc e][arfoð]hwil     uncer Grendles
  wearð on (ðam) wange     þær he worna fela
  Sige-(Scyl)dingum     sorge gefremede,
  yrmð(e) to aldre.     Ic ðæt eall gewræc,
  swa (be)gylpan þearf     Grendeles maga
  2010 [yfel] ofer eorðan     uhthlem þone,
  se (ðe) lengest leofað     laðan cynnes,
  (fyrene) bifongen.     Ic ðær furðum cwom
  to ðam hringsele     Hroðgar gretan.
  Sona me se mæra     mago Healfd(e)nes,
  2015 syððan he modsefan     minne cuðe,
  wið his sylfes sunu     setl getæht(e.)
  Weorod wæs on wynne.     Ne seah ic widan feorh
  under heofones hwealf     healsittendra
  medudream mar(an).     Hwilum mæru cwen,
  2020 friðusibb folca,     flet eall geondhwearf,
  bædde byre geonge.     Oft hio beahwriðan
    174v secge |(sealde),     ær hie to setle geong.
  Hwilum fo(r) [d][ugu]ðe     dohtor Hroðgares
  eorlum [on] ende     ealuwæge bær.
  2025 þa ic Freaware     (flet)sittende
  nemnan hyrde,     þær hio [](g)led sinc
  hæleðum sealde.     Sio gehaten [is],
  geong goldhroden,     gladum suna Frodan.
  [H](a)fað þæs geworden     wine Scyldinga,
  2030 ri(ce)s hyrde,     7 þæt ræd talað,
  þæt he mid ðy (wi)fe     wælfæhða dæl
  sæcca gesette.     Oft (s)eldan hwær
  æfter leodhryre     lytle (hw)ile
  bongar bugeð,     þeah seo bryd duge.
  2035 (M)æg þæs þonne ofþyncan     ðeoden Heaðo-(B)eardna
  7 þegna gehwam     þara leoda,
  (þ)onne he mid fæmnan     on flett gæð,
  dryhtbearn Dena     duguða, biwenede
  on him gladiað     gomelra lafe,
  2040 heard 7 hringmæl     Heaða-Bearna gestreon,
  þenden hie ðam wæpnum     wealdan moston.
  [.XXX.]  
  Oð ðæt hie forlæddan     to ðam lindplegan
  swæse gesiðas     ond hyra sylfra feorh.
    175r Þonne cwið æt beore,     se ðe beah |gesyhð,
  2045 eald æscwiga,     se ðe eall g(e)[man]
  garcwealm gumena.     Him bið gri(m) [se]fa,
  onginneð geomormod     geon(g)[an] cempan
  þurh hreðra gehygd     (higes) cunnian,
  wigbealu weccean,     7 þæt wo(rd) acwyð:
  2050 "Meaht ðu, min wine,     mec(e) gecnawan,
  þone þin fæder     to gef(eohte) bær,
  under heregriman     hinde(man) siðe,
  dyre iren.     Þær hyne Dene slogon,
  weoldon wælstowe,     syððan wiðergyld læg,
  2055 æfter hæleþa hry(re),     hwate Scyldungas?
  Nu her þara b(a)nena     byre nathwylces,
  frætwum hremig,     on flet gæð,
  morðres gyl[peð],     7 þone maðþum byreð
  þone þe ðu m(id) rihte     rædan sceoldest."
  2060 Manað sw(a) 7 myndgað     mæla gehwylce
  sarum wordum,     oð ðæt sæl cymeð
  þæt se fæmnan þegn     fore fæder dædum
  æfter billes bite     blodfag swefeð,
  ealdres scyldig.     Him se oðer þonan
    175v losað |[li](figen)de,     con him land geare.
  Þon(ne) bio(ð) (b)rocene     on ba healfe
  aðsweord eorla.     [Syð]ðan Ingelde
  weallað wælniðas     7 him (wif)lufan
  æfter cearwælmum     colran (we)orðað.
  2070 Þy ic Heaðo-Bearna     hyldo ne (tel)ge,
  dryhtsibbe dæl,     Denum unfæcne,
  (f)reondscipe fæstne.     Ic sceal forð (sp)recan
  gen ymbe Grendel,     þæt ðu geare (cun)ne,
  sinces brytta,     to hwan syððan (w)earð
  2075 hondræs hæleða.     Syððan heofones (g)im
  glad ofer grundas,     gæst yrre cwom,
  (ea)tol æfengrom     user neosan,
  ðær we (g)esunde     sæl weardodon.
  Þær wæs Hond(s)cio     hilde onsæge
  2080 feorhbealu fægum.     (H)e fyrmest læg,
  gyrded cempa.     Him Grendel wearð,
  mærum mag[u]þegne,     to muðbonan,
  leofes mannes     lic eall forswealg.
  No ðy ær ut ða gen     idelhende
  2085 bona blodigtoð,     bealewa gemyndig,
  of ðam goldsele     gongan wolde.
  Ac he mægnes rof     min costode,
    176r |grapode geareofolm.     Glof (hangode)
  sid 7 syllic,     searobendum fæst.
  2090 (Sio) wæs orðoncum     eall gegyrwed
  de(ofles) cræftum     7 dracan fellum.
  He mec (þær) on innan     unsynnigne,
  dior dæ(d)fruma     gedon wolde
  manigra sumne.     Hyt ne miht(e) swa,
  2095 syððan ic on yrre     upprih(te) astod.
  To lang ys to reccenne     hu i(c ðam) leodsceaðan
  yfla gehwylces     hon(dlean) forgeald.
  Þær ic, þeoden min,     þine leode
  weorðode weorcum.     He on (weg) losade
  2100 lytle hwile,     lifwynna br(eac).
  Hwæþre him sio swiðre     swaðe w(ear)dade
  hand on Hiorte,     7 he hea(n) ðonan,
  modes geomor,     mereg(rund) gefeoll.
  Me þone wælræs     wine Scildunga
  2105 fættan golde     fela lea(no)de,
  manegum maðmum,     syððan me(r)gen com,
  7 we to symble     geseten hæfdon.
    176v Þær wæs gidd 7 gleo.     Gome(la) |(Scilding)
  felafricgende,     feorran reh(te).
  2110 (Hwilum) hildedeor     hearpan wynne
  go(mel)wudu grette;     hwilum gyd awræc,
  soð (7 sa)rlic;     hwilum syllic spell.
  Rehte æfter (r)ihte     rumheort cyning.
  Hwilum eft (onga)n,     eldo gebunden,
  2115 gomel guðwiga,     (gio)guðe cwiðan,
  hildestrengo.     Hreðer (inn)e weoll,
  þonne he, wintrum frod,     worn (gem)unde.
  Swa we þær inne     andlangne [dæg]
  niode naman,     oð ðæt niht becwom,
  2120 (oð)er to yldum.     Þa wæs eft hraðe
  gearo (gyr)nwræce     Grendeles modor.
  Siðode (sor)hfull;     sunu deað fornam,
  wighete (Wed)ra.     Wif unhyre
  hyre bearn gewræc,     (beo)rn acwealde
  2125 ellenlice.     Þær wæs Æsc(he)re,
  frodan fyrnwitan     feorh uð(ge)nge.
  Noðer hy hine ne moston,     syððan (m)ergen cwom,
  deaðwerigne     Denia (le)ode
  bronde forbærnan,     (n)e on bel hladan,
    177r leofne mannan.     |(H)io þæt lic ætbær
  feondes fæð[me]     [un]der firgenstream.
  þæt wæs Hroðg[are]     hreowa tornost
  þara þe leodfruman     lange begeate.
  Þa se ðeoden (mec)     ðine life
  2135 healsode hreohmod,     (þæt ic) on holma geþring
  eorlscipe efnd(e),     ealdre geneðde,
  mærðo fremed(e).     He me mede gehet.
  Ic ða ðæs wælm(es),     þe is wide cuð,
  grimme gryrelic(ne)     grundhyrde fond.
  2140 Þær unc hwil(e) wæs     hand gemæne.
  Holm heolfre weoll,     7 ic heafde becearf
  in ðam [grund]s(ele)     Grendeles modor
  eacnum ecgu(m),     unsofte þonan
  feorh oðferede.     Næs ic fæge þa gyt.
  2145 Ac me eorla hl(eo)     eft gesealde
  maðma menigeo,     mag(a) Healfdenes."
  XXXI  
  "Swa se ðeodkyning     þeawum lyfde.
  Nealles ic ðam leanum     forloren hæfde,
    177v mægnes mede,     ac he me |[maðma](s) geaf,
  2150 sunu Healfdenes,     on [min]ne sylfes dom.
  Ða ic ðe, beorn(c)yning,     bringan wylle,
  estum ge(yw)an.     Gen is eall æt ðe
  lissa gelong.     (Ic) lyt hafo
  heafodmaga     nefne, (Hy)gelac, ðec."
  2155 Het ða in beran     eafor (hea)fodsegn,
  heaðosteapne helm,     (ha)re byrnan,
  guðsweord geatolic.     (Gy)d æfter wræc.
  "Me ðis hildesceorp     (H)roðgar sealde,
  snotra fengel.     Sume (w)orde het,
  2160 þæt ic his ærest ðe     est gesægde;
  (c)wæð þæt hyt hæfde     Hiorogar cyning,
  (l)eod Scyldunga     lange hwile.
  No ðy (æ)r suna sinum     syllan wolde,
  hwatum (H)eorowearde,     þeah he him hold wære,
  2165 breostgewædu.     Bruc ealles well."
  Hyrde ic þæt þam frætwum     feower mearas
  lungre gelice     last weardode,
  æppelfealuwe.     He him est geteah
    178r meara 7 maðma.     Swa sceal |mæg don,
  2170 nealles inwitnet     oðr(um) bregdon,
  dyrnum cræfte     deað re[nian]
  hondgesteallan.     Hygelace wæs
  (niða) heardum     nefa swyðe hold,
  7 geh(wæðer) oðrum     hroþra gemyndig.
  2175 Hyrd(e) ic þæt he ðone healsbeah     Hygde (ge)sealde,
  wrætlicne wundur(maððum),     ðone þe him Wealhðeo geaf,
  ðeo(d)[nes] dohtor,     þrio wicg somod
  swanco(r) 7 sadolbeorht.     Hyre syððan wæs
  (æfter) beahðege     brost geweorðod.
  2180 Swa (b)[eal]dode,     bearn Ecgðeowes,
  guma gu(ð)[um]cuð,     godum dædum.
  Dreah æfter dom(e),     nealles druncne slog
  heorðgen(ea)tas.     Næs him hreoh sefa,
  ac he ma(n)cynnes,     mæste cræfte,
  2185 ginfæsta(n) gife,     þe him God sealde,
  heold hildedeor.     Hean wæs lange
  swa hyne Geat(a) bearn     godne ne tealdon,
  ne hyne on medobence     micles wyrðne
    178v |[dri]hten wereda     gedon wolde.
  2190 Swyðe [sæg]don,     þæt he sleac wære,
  æðeling un(fro)m.     Edwenden cwom
  tireadigum (me)nn     torna gehwylces.
  Het ða eorla (hl)eo     in gefetian,
  heaðorof cyning,     (Hr)eðles lafe,
  2195 golde gegyrede.     Næs (mid) Geatum ða
  sincmaðþum selra     [o](n) sweordes had.
  Þæt he on Biowulfes     (be)arm alegde,
  7 him gesealde     seofan (þ)usendo,
  bold 7 bregostol.     Him wæs [b](a)m samod
  2200 on ðam leodscipe     [lo]nd gecynde,
  eard eðelriht,     oðrum (s)wiðor
  side rice     þam ðær selra wæs.
  (E)ft þæt geiode     ufaran dogrum
  hilde(h)læmmum,     syððan Hygelac læg,
  2205 7 Hearede     hildemeceas
  under bordhreoðan     to bonan wurdon,
  ða hyne gesohtan     on sigeþeode.
  Hearde hildefrecan,     Heaðo-Scilfingas,
  niða genægdan     nefan Hererices.
    179r Syððan |Beowulfe     br[æ]de rice
  on hand ge[hwearf].     He geheold tela
  fiftig wintra.     W(æs ða) frod cyning,
  eald eþelweard,     oð ð(æt) on ongan
  deorcum nihtum     draca (rics[i]an),
  2215 se ðe on hea[um] h[of]e     hord beweot(ode),
  stanbeorh stear[c]ne.     Stig under l(æg)
  eldum uncuð.     Þær on innan giong
  nið(a) nathwyl[c],     [7] [neah] gefeng
  hæðnum ho(rde),     hond[gewriþenne]
  2220 since fahne.     (He þæt) syððan [bohte]
  þ[eah] ð[e] [he] slæpende     (be)syre[d] [hæf]de
  þeo[f]es cræfte.     Þæt si(e) ðiod [onfand],
  b[u]folc beorn[a],     þæt he gebolge[n] wæs.
  XXXII  
  Nealles [næs] geweoldum     wyrmhorda cræft,
  2225 sylfes willum,     se ðe him sare (ge)sceod,
  ac for þreanedlan     þe[of] nathwylces
  hæleða bearna     hetesweng(eas) fleoh,
  [ðeodnes] þea[rfe].     7 ðær inne weal(l),
  secg syn[by]sig,     sona [o]nwa[ca]de,
  2230 þæt [gean] ðam gyst[e]     [gry]rebr[o]g[a] stod.
    179r-v Hwæðre [fyren]sceapen|     [...] se fær begeat.
  Sincfæt [sohte]     þær wæs swylcra fela
  in ðam eorð[sele]     ærgestreona,
  swa hy on gearda(gum)     gumena nathwylc,
  2235 eormenlafe     (æþ)elan cynnes,
  þanchycgende,     þær ge(hy)dde,
  deore maðmas.     Ealle hie deað (fo)rnam
  ærran mælum,     7 si an ða gen
  (leo)da duguðe,     se ðær lengest hwearf,
  2240 (we)ard winegeomor,     [w]ende þæs yldan,
  (þæt h)e lytel fæc     longgestreona
  brucan (m)oste.     Beorh eallgearo
  wunode on wonge     [wæ]teryðum neah,
  niwe be næsse,     nearo(c)ræftum fæst.
  2245 Þær on innan bær     eorl(g)estreona
  hringa hyrde     ha[n]dwyrðne (d)æl,
  fættan goldes.     Fea worda cwæð:
  "Heald þu nu, hruse,     nu hæleð ne m[o]stan,
  eorla æhte.     Hwæt, hyt ær on ðe
  2250 gode begeaton.     Guðdeað fornam,
  [f]eorhbeal[e] frecne,     fyrena gehwylcne,
  leoda minra.     Þa [me]ðe þis ofgeaf.
    180r Gesawon seledream.     [He]| nah, hwa sweord wege
  oððe f[æ]g[rie]     fæted wæge,
  2255 dryncfæt deore.     Dug[] ellor seoc.
  Sceal se hearda helm     [hyr]stedgolde
  fætum befeallen.     Feormy(nd) swefað,
  þa ðe beadogriman     bywan sceoldon.
  Ge swylce seo herepad,     s(io) æt hilde gebad
  2260 ofer borda gebræc     bite irena,
  brosnað æfter beorne.     Ne mæg byrnan hring
  æfter wig(fru)man     wide feran,
  hæleðum be healfe.     Næs hearpan wyn,
  gomen gleobeames,     ne god hafoc
  2265 geond sæl swingeð,     ne se swifta mearh
  burhstede beateð.     Bea(lo)cwealm hafað
  fela feorhcynna     fo(rð) onsended."
  Swa giomormod     giohðo mænde
  an æfter eallum,     unbliðe hwe(arf)
  2270 dæges 7 nihtes,     oð ðæt deaðes wylm
  hr(an) æt heortan.     Hordwynne fond,
  eald uh(t)sceaða,     opene standan,
  se ðe, byrnend[e],     biorgas seceð.
  Nacod niðdraca     niht(es) fleogeð,
  2275 fyre befangen.     Hyne foldbuen(d)
    180v |[: : : : : : : : : : : :]nan.     He gesecean sceall
  [hearm] [on] [h]rusan,     þær he hæðen gold
  warað [win]trum frod.     Ne byð him wihte ðy sel.
  (Sw)a se ðeodsceaða     þreo hund wintra
  2280 (h)eold on hrusa[n]     hordærna sum,
  eacen(cr)æftig,     oð ðæt hyne an abealch,
  mon on mode.     Mandryhtne bær
  fæted wæge,     frioðowære bæd
  hlaford sinne.     (Ða w)æs hord rasod,
  2285 onboren beaga (h)ord.     Bene getiðad
  feasceaftum men.     Frea sceawode
  fira fyrngeweorc     (f)orman siðe.
  Þa se wyrm onwoc,     wroht wæs geniwad.
  Stonc ða æfter stane,     stearcheort onfand
  2290 feondes fot(l)ast.     He to forð gestop
  dyrnan cræfte     dracan heafde neah.
  Swa mæg unfæge     eaðe gedigan
  wean 7 wræcsið     se ðe Waldendes
  hyldo gehealdeþ.     Hordweard sohte
  2295 georne æfter grunde,     wolde guman findan,
  þone þe him on sweofote     sare geteode.
    181r Hat 7 hreohmod,     |hl(æ)wum oft ymbehwearf
  ealn[e utan]weardne.     Ne ðær ænig mon
  on þ[am] westenne,     hwæðre hilde gefeh,
  2300 bea[du]weorces.     Hwilum on beorh æthwe(arf),
  sincfæt sohte.     He þæt sona onf(and),
  ðæt hæfde gumena sum     goldes gefandod,
  heahgestreona.     Hordwea(rd) onbad
  earfoðlice,     oð ðæt æfen c(wom).
  2305 Wæs ða gebolgen     beorges hyrde,
  wolde [s]e laða     lige forgyldan
  drin(c)fæt dyre.     Þa wæs dæg sceacen
  w(yr)me on willan.     No on wealle læg,
  (bi)dan wolde,     ac mid bæle for,
  2310 fyre gefysed.     Wæs se fruma egeslic
  leodum on lande,     swa hyt lungre wearð
  on hyra sincgifan     sare geendod.
  XXXIII  
  ÐA se gæst ongan     gledum spiwan,
  beorht hofu bærnan.     Bry(ne)leoma stod
  2315 eldum on andan.     No ðæ(r) aht cwices
    181v lað lyftfloga     læfan |(wolde).
  Wæs þæs wyrmes wig     wide gesy(ne),
  (ne)arofages nið     nean 7 feorran,
  hu (s)e guðsceaða     Geata leode
  2320 hatode 7 hyn(de).     Hord eft gesceat,
  dryhtsele dyrn(ne)     ær dæges hwile.
  Hæfde landwara     (li)ge befangen,
  bæle 7 bronde.     Beorges getruwode,
  wiges 7 wealles.     Him seo wen (g)eleah.
  2325 Þa wæs Biowulfe     broga gecy(ð)ed
  snude to soðe,     þæt his sylfes h[a]m,
  bolda selest,     brynewylmum mealt,
  (g)ifstol Geata.     Þæt ðam godan wæs
  hreow (o)n hreðre,     hygesorga mæst.
  2330 Wende (s)e wisa     þæt he Wealdende
  ofer ealde riht     ecean Dryhtne
  bitre gebulge.     (B)reost innan weoll
  þeostrum geþoncum,     swa him geþywe ne wæs.
  Hæfde ligdraca     leoda fæsten,
  2335 ealond utan,     eorðweard ðone
  gledum forgrunden.     Him ðæs guðkyning,
  Wedera þioden,     wræce leornode.
  Heht him þa gewyrcean,     wigendra hleo,
  eallirenne,     eorla dryhten,
    182r wigbord wrætlic.     |Wisse he gearwe,
  þæt him holtwudu     he[lpan] ne meahte,
  lind wið lige.     Sceolde [li]þenddaga,
  æþeling ærgod,     ende g(e)bidan
  worulde lifes,     7 se wyrm somod,
  2345 þeah ðe hordwelan     heolde lan(ge).
  Oferhogode ða     hringa fengel
  þæt he þone widflogan     weorode gesohte,
  sidan herge.     No he him þam sæcce ondred,
  ne him þæs wyrmes wig     for wiht dyde,
  2350 eafoð 7 ellen,     forðon he ær fela
  nearo neðende     niða gedig(de),
  hildehlemma,     syððan he Hroðga(res)
  sigoreadig secg,     sele fælsode,
  7 æt g(uðe) forgrap     Grendeles mægum,
  2355 laðan cynnes.     No þæt læsest wæs
  hondge(mot)[a],     þær mon Hygelac sloh,
  syððan Geata cyning,     guðe ræsum,
  freawine folc(a),     Freslondum on,
  Hreðles eafora,     hiorodryncum swealt,
  2360 bille gebeate(n).     Þonan Biowulf com
  sylfes cræfte,     sundnytte dreah.
    182v Hæfde him on earm(e)     | [ealra] þritig
  hildegeatwa,     þa he to holm(e) [gion]g.
  Nealles Hetware     hremge þorf[ton]
  2365 feðewiges,     þe him foran ongean
  linde bæron.     Lyt eft becwom
  fram þam hildfrecan     hames niosan.
  Ofer(s)wam ða sioleða bigong     sunu Ecgðeowes,
  (ea)rm anhaga     eft to leodum.
  2370 Þær him Hygd gebead     hord 7 rice,
  beagas 7 brego(s)tol.     Bearne ne truwode,
  þæt he wið ælfylcum     eþelstolas
  healdan cuðe.     Ða wæs Hygelac dead.
  No ðy ær feasceafte     (f)indan meahton
  2375 æt ðam æðelinge     (æ)nige ðinga,
  þæt he Heardrede     hlaford (w)ære,
  oððe þone cynedom     ciosan wol(d)e.
  Hwæðre he him on folce     freondlarum heold,
  estum mid are,     oð ðæt he yldra wearð,
  2380 Weder-Geatum weold.     Hyne wræcmæcgas
  ofer sæ sohtan,     suna Ohteres.
  Hæfdon hy forhealden     helm Scylfinga,
  þone selestan     sæcyninga
  þara ðe ðe in Swiorice     sinc brytnade
    183r mærne | (þ)eoden.     Him þæt to mearce wearð.
  He (þær) orfeorme     feorhwunde hleat,
  sw(eor)des swengum,     sunu Hygelaces.
  7 [him] eft gewat     Ongenðioes bearn
  ha(mes) niosan,     syððan Heardred læg.
  2390 Let ðone bregostol     Biowulf healdan,
  Geatum wealdan.     Þæt wæs god cyning.
  XXXIIII.  
  SE ðæs leodhryres     lean gemunde.
  Uferan dogrum     Eadgilse wearð
  feasceaftum freond.     Folce gestepte
  2395 ofe(r) sæ side     sunu Ohteres,
  wigum 7 wæpnum.     He gewræc syððan
  cealdum cearsiðum,     cyning ealdre bineat.
  Swa he niða gehwane     genesen hæfde,
  sliðra geslyht(a),     sunu Ecgðiowes,
  2400 ellenweorca,     oð ðone anne dæg,
  þe he wið þam wyrme     gewegan sceolde.
  Gewat þa twelfa sum,     torne gebolgen,
  dryhten Geata,     dracan sceawia(n).
  Hæfde þa gefrunen     hwanan sio fæhð aras,
    183v bealonið biorna.     Him to bearme |(cwom)
  ma(ð)þumfæt mære,     þurh ðæs me(l)(da)n hond.
  Se wæs on ðam ðreate     þreotteo(ða) secg,
  se ðæs orleges     or onstealde,
  hæft (hy)gegiomor.     Sceolde hean ðonon
  2410 wong (w)isian.     He ofer willan giong
  to ðæs ðe he eorðsele     anne wisse,
  hlæw under (hr)usan     holmwylme neh,
  yðgewinne.     Se wæs innan full
  wrætta 7 wira.     Weard unhiore,
  2415 gearo guðfreca     goldmaðmas heold
  eald under eorðan.     Næs þæt yðe ceap,
  to gegangenne     gumena ænigum.
  Gesæt ða on næsse     niðheard cyning,
  þenden hælo abead     heorðgeneatum,
  2420 gold(w)ine Geata.     Him wæs geomor sefa,
  wæfre 7 wælfus.     Wyrd ungemete neah
  se ðone gomelan     gretan sceolde,
  secean sawle hord,     sundur gedælan
  lif wið lice.     No þon lange wæs
  2425 feorh æþelinges     flæsce bewunden.
  Biowulf maþelade,     bearn Ecgðeowes:
  "Fela ic on gioguðe     guðræsa genæs,
  orleghwila.     Ic þæt eall gemon.
    184r |Ic wæs syfanwintre     þa mec sin(ca bal)dor,
  2430 freawine folca,     æt minum fæ(der) genam.
  Heold mec 7 hæfde     Hreðel cyn(ing),
  geaf me sinc 7 symbel,     sibbe gemund(e);
  næs ic him to life     laðra owihte
  beorn (in) burgum,     þonne his bearna hwylc,
  2435 Herebe(ald) 7 Hæðcyn     oððe Hygelac min.
  Wæs þam yldestan     ungedefelice
  mæges dædum     morþorbed stred,
  syððan hyne Hæðcyn     of hornbogan,
  his freawine     flane geswencte,
  2440 miste mercelses     7 his mæg o(f)scet,
  broðor oðerne     blodigan gare.
  Þæt w(æs) feohleas gefeoht     fyrenum gesyngad,
  hreð(re) hygemeðe.     Sceolde hwæðre swa þeah
  æð(e)ling unwrecen     ealdres linnan.
  2445 Swa bið geomorlic     gomelum ceorle
  to gebidanne     þæt his byre ride
  giong on galgan.     Þonne h(e) gyd wrece,
  sarigne sang,     þonne his sunu hangað
  hrefne to hroðre,     7 he him helpa(n) ne mæg,
  2450 eald 7 infrod     ænige gefremma(n).
  Symble bið gemyndgad     morna gehwylce,
    184v |(eafo)ran ellorsið.     Oðres ne gymeð
  (t)o gebidanne     burgum in innan,
  yrfeweardas,     þonne se an hafað
  2455 þurh deaðes nyd     dæda gefondad.
  Gesyhð sorhcearig     on his suna bure
  winsele westne,     windge reste
  reote berofene.     Ridend swefað,
  hæleð in hoðman.     Nis þær hearpan sweg,
  2460 gomen in geardum,     swylce ðær iu wæron.
  XXXV  
  GEwiteð þonne on sealman,     sorhleoð gæleð,
  an æfter anum.     Þuhte him eall to rum,
  wongas 7 wicstede.     Swa Wedra helm
  æfter Herebealde     heortan sorge,
  2465 weallinde, wæg.     Wihte ne meahte
  on ðam feorhbonan     fæghðe gebetan.
  No ðy ær he þone heaðorinc     hatian ne meahte
  laðum dædum,     þeah him leof ne wæs.
  He ða mid þære sorhge,     þe him sio sar belamp,
  2470 gumdream ofgeaf,     Godes leoht geceas.
  Eaferum læfde,     swa deð eadig mon,
  lond 7 leodbyrig,     þa he of life gewat.
    185r Þa |(wæs) synn 7 sacu     Sweona 7 Geata
  of(er [w]id) wæter     wroht gemæne,
  2475 herenið hea(rda),     syððan Hreðel swealt,
  oððe him Ongenðeowes     eaferan wæran
  frome fyrdhwate.     Freode ne woldon
  ofer heafo healdan,     ac ymb Hreosnabeorh
  eat(olne) inwitscear     oft [ge]fremedon.
  2480 Þæt m(æg)wine     mine gewræcan,
  fæhðe 7 fyrene,     swa hyt gefræge wæs,
  þeah ðe oðer his     ealdre gebohte,
  heardan ceape.     Hæðcynne wearð,
  Geata dryhtne     guð onsæg(e).
  2485 Þa ic on morgne gefrægn     mæg oðerne
  billes ecgum     on bonan stælan,
  þær Onge(n)þeow     Eofores niosað.
  Guðhelm toglad,     gomela Scylfing
  hreas [heaþo]blac.     Hond gemunde
  2490 fæhðo genoge,     feorhsweng ne ofteah.
  Ic him þa maðmas,     þe he me sealde,
  geald æt guðe,     swa me gifeðe wæs,
  leohtan sweorde.     He me lond forgeaf,
  eard eðelwy(n).     Næs him ænig þearf,
  2495 þæt he to Gifðum     oððe to Gar-Denum
  oððe in Swiorice     secean þurfe
    185v |(wyrs)an     wigfrecan, weorðe gecypa(n).
  (Symle) (ic) him on feðan     beforan wolde,
  ana on orde.     7 swa to aldre sceall
  2500 sæcce fremman,     þenden þis sweord þolað.
  Þæt mec ær 7 sið     oft gelæste,
  syððan ic for dugeðum     (D)æghrefne wearð
  to handbonan,     Huga (ce)mpan.
  Nalles he ða frætwe     Frescyning[e],
  2505 breostweorðunge     bringan moste,
  ac in cempan gecrong     cumbles hyrde,
  æþeling on elne.     Ne wæs ecg bona,
  ac him hildegrap     heortan wylmas,
  banhus gebræc.     Nu sceall billes ecg,
  2510 hond 7 heard sweord     ymb hord wigan."
  Beowulf maðelode,     beotwordum spræc
  niehstan siðe:     "(I)c geneðde fela
  guða on geogoðe;     gyt ic wylle,
  frod folces weard     fæhðe secan,
  2515 mærðum fremman,     gif mec se mansceaða
  of eorðsele     ut geseceð."
  Gegrette ða     gumena gehwylcne,
  hwate helmberend     hindeman siðe,
  swæse gesiðas:     "Nolde ic sweord beran,
    186r wæpen to wyrme,     |gif ic wiste hu
  wið ðam aglæcean     elle(s) meahte
  gylpe wiðgripan,     swa ic gio wi(ð) Grendle dyde.
  Ac ic ðær heaðufyres     hate(s) wene,
  reðes 7 hattres;     forðon ic me on hafu
  2525 bord 7 byrnan.     Nelle ic beorges weard
  oferfleon fotes trem,     ac unc sce(al)
  weorðan æt wealle     swa unc wyrd geteoð,
  Metod manna gehwæs.     Ic eom on mode from
  þæt ic wið þone guðflogan     gylp ofe(r)sitte.
  2530 Gebide ge on beorge     byrnum werede,
  secgas on searwum,     hwæðer sel mæge
  æfter wælræse     wunde gedygan
  uncer twega.     Nis þæt eower sið,
  ne gemet mannes,     ne(fn)[e] min anes."
  2535 Wat he wið aglæcean     eofoðo dæle,
  eorlscype efne.     "Ic mid elne sceall
  gold gegangan,     oððe guð nimeð,
  feorhbealu frecne     frean eowerne."
  Aras ða bi ronde,     rof oretta,
  2540 heard under helm(e),     hiorosercean bær
  under stancleofu,     strengo getruwode
  anes mannes.     Ne bið swylc earges sið!
    186v Geseah ða be wealle,     |(se ð)e worna fela,
  gumcystum god,     guða ge(d)igde,
  2545 hildehlemma,     þonne hnitan feðan -
  stodan stanbogan --     stream ut þonan
  brecan of beorge.     Wæs þære burnan wælm
  heaðofyrum hat,     ne meahte horde neah
  unbyrnende     ænige hwile
  2550 deop gedygan     for dracan lege.
  Let ða of breostum,     ða he gebolgen wæs,
  Weder-Geata leod     word ut faran,
  stearcheort styrmde.     Stefn in becom,
  heaðotorht hlynnan     under harne stan.
  2555 Hete wæs onhrered,     hordweard oncniow
  mannes reorde.     Næs ðær mara fyrst
  freode to friclan.     From ærest cwom
  oruð aglæcean     ut of stane,
  hat hildeswat.     Hruse dynede.
  2560 Biorn under beorge     bordrand onswaf
  wið ðam gryregieste     Geata dryhten.
  Ða wæs hringbogan     heorte gefysed
  sæcce to seceanne.     Sweord ær gebræd
  god guðcyning,     gomele lafe,
  2565 ecgum ungleaw.     Æghwæðrum wæs
    187r bealohycgendra     |(bro)ga fram oðrum.
  Stiðmod gestod     (wið) steapne rond
  winia bealdor,     ða se wyr(m) gebeah
  snude tosomne.     He on searwum bad.
  2570 Gewat ða byrnende     gebogen scriða(n),
  to gescipe scyndan.     Scyld wel gebearg
  (life) 7 lice     læssan hwile
  mærum þeodne,     þon(ne) his myne sohte,
  ðær he þy fyrste     fo(r)man dogore
  2575 wealdan moste,     swa him wyrd ne gescraf
  hreð æt hilde.     Hond u(p) abræd
  Geata dryhten,     gryrefahne slo(h)
  Incgelafe,     þæt sio ecg gewac
  brun on bane,     bat unswiðor
  2580 þonne his ðiodcyning     þe(arfe) hæfde
  bysigum gebæded.     Þa wæs beorges weard
  æfter heaðuswenge     on hreou(m) mode.
  Wearp wælfyre;     wide sprungon
  hildeleoman.     Hreðsigora ne gealp
  2585 goldwine Geata.     Guðbill geswac,
  nacod æt niðe,     swa hyt no sceolde,
  iren ærgod.     Ne wæs þæt eðe sið,
  þæt se mæra     maga Ecgðeowes
  grundwong þone     ofgyfan wolde.
  2590 Sceolde willan     wic eardian
    187v elles hwergen,     swa |(sceal) æghwylc mon
  alætan lændag(as).     Næs ða long to ðon,
  þæt ða aglæcean     hy eft gemetton.
  Hyrte hyne hordweard,     hreðer æðme weoll,
  2595 niwan stefne.     Nearo (ðr)owode,
  fyre befongen,     se ðe ær folce weold.
  Nealles him on heape     h[a]ndgesteallan,
  (æ)ðelinga bearn,     ymbe gestodon
  hildecystum,     ac hy on holt bugon,
  2600 ealdre burgan.     Hiora in anum weoll
  sefa wið sorgum.     Sibb æfre ne mæg
  wiht onwendan,     þam ðe wel þenceð.
  XXXVI  
  (W)IGlaf wæs haten,     Weoxstanes sunu,
  leof(l)ic lindwiga,     leod Scylfinga,
  2605 mæg Ælfheres.     Geseah his mondryhten
  under heregriman     hat þrowian.
  Gemunde ða ða are     þe he him ær forgeaf,
  wicstede weligne     Wægmundinga,
  folcrihta gehwylc,     swa his fæder ahte.
  2610 Ne mihte ða forhabban,     hond rond gefeng,
  geolwe linde,     gomelswyrd geteah.
  Þæt wæs mid eldum     Eanmundes laf,
    188r |(su)na Ohtere.     Þam æt sæcce wearð
  w(ræcca) wineleasum     Weohstanes bana
  2615 meces ecg(um),     7 his magum ætbær
  brunfagne helm,     hringde byrnan,
  ealdsweord etonisc.     Þæt him Onela forgeaf,
  his gædelinges     guðgewædu,
  fyrdsearo fuslic.     No ymbe ða fæhðe spræc,
  2620 þeah ðe he his broðor bearn     abredwade.
  He frætwe geheold     fela missera,
  bill 7 byrnan,     oð ðæt his byre mihte
  eorlscipe efnan     swa his ærfæder.
  Geaf him ða mid Geatum     guðgewæda,
  2625 æghwæs unrim,     þa he of ealdre gewat,
  frod on forðweg.     Þa wæs forma sið
  geongan cempan,     þ(æt) he guðe ræs
  mid his freodryhtne     fremman sceolde.
  Ne gemealt him se modsefa,     ne his mægenes laf
  2630 gewac æt wige.     Þa se wyrm onfand,
  syððan hie togædre     gegan hæfdon.
  Wiglaf maðelode,     wordrihta fela
  sægde gesiðum.     Him wæs sefa geomor.
    188v "Ic ðæt |(mæl) geman,     þær we medu þegun,
  2635 þon(ne) (we) geheton     ussum hlaforde
  in biorsele,     (ð)e us ðas beagas geaf,
  þæt we him ða guðgetawa     gyldan woldon,
  gif him þyslicu     þearf gelumpe,
  helmas 7 heard sweord.     Ðe he usic on herge geceas
  2640 to ðyssum siðfate     sylfes willum.
  Onmunde usic mærða,     7 me þas maðmas geaf,
  þe he usic garwigend     gode tealde,
  hwate helmberend,     þeah ðe hlaford us
  þis ellenweorc     ana aðohte
  2645 to gefremmanne,     folces hyrde,
  forðan he manna mæst     mærða gefremede,
  dæda dollicra.     Nu is se dæg cumen
  þæt ure mandryhten     mægenes behofað
  godra guðrinca.     Wutun gongan to
  2650 helpan hildfruman,     þenden hyt sy,
  gledegesa grim.     God wat on mec
  þæt me is micle leofre,     þæt minne lichaman
  mid minne goldgyfan     gled fæðmie.
  Ne þynceð me gerysne,     þæt we rondas beren
  2655 eft to earde,     nemne we æror mægen
  189A
(197)r
fane gefyllan,     | (f)eorh ealgian
  Wedra ðeodnes.     Ic wat gear(e),
  þæt næron ealdgewyrht,     þæt he ana scyle
  G(eata) duguðe     gnorn þrowian,
  2660 gesigan æt sæcce.     Urum sceal sweord 7 helm,
  byrne 7 byrduscrud     (bam) gemæne."
  Wod þa þurh þone wælrec,     wig(hea)folan bær
  frean on fultum.     Fea worda (cwæð):
  "Leofa Biowulf,     læst eall tela,
  2665 swa ðu on g(eo)guðfeore     geara gecwæde,
  þæt ðu ne alæte     be ðe lifigendum
  dom gedreosan.     Scealt nu dædum rof,
  æðeling anhydig,     ealle mægene,
  feorh ealgian.     Ic ðe fullæstu."
  2670 Æfter ðam wordum     wyrm yrre cwom,
  atol inwitg(æst)     oðre siðe,
  fyrwylmum fah     fionda nio(s[i]an)
  laðra manna.     Lig yðum for,
  born bord (wið) rond.     Byrne ne meahte
  2675 geongum garwigan     geoce gefremman.
  ac se maga geonga     und(er) his mæges scyld
  elne geeode,     þa his agen [wæs]
  gledum forgrunden.     Þa gen guðcyning
  m[iht] gemunde,     mægenstrengo sloh
  2680 hildebille,     (þæt) hyt on heafolan stod
  niþe genyded.     Nægl(in)g forbærst,
  geswac æt sæcce     sweord Biowulfes
  189A
(197)v
|gomol 7 grægmæl.     Him þæt gifeðe ne wæs,
  (þæt) him irenna     ecge mihton
  2685 helpan æt hilde.     Wæs sio hond to strong,
  se ðe meca gehwane     (m)ine gefræge
  swenge ofersohte.     Þonne he to (s)æcce bær
  wæpen wundum heard,     næs him (w)ihte ðe sel.
  Þa wæs þeodsceaða     þriddan siðe,
  2690 frecne fyrdraca     fæhða gemyndig,
  ræsde on ðone rofan,     þa him rum ageald,
  hat 7 heaðogrim,     heals ealne ymbefeng
  biteran banum.     He geblodegod wearð
  sawuldriore.     Swat yðum weoll.
  XXXVII  
  2695 ÐA ic æt þearfe [gefrægn]     þeodcyninges
  andlongne eorl     ellen cyðan,
  cræft 7 cenðu,     swa him gecynde wæs.
  Ne hedde he þæs heafolan,     ac sio hand gebarn
  modiges mannes,     þær he his mægenes healp,
  2700 þæt he þone niðgæst     nioðor hwene sloh,
  secg on searwum,     þæt ðæt sweord gedeaf
  fah 7 fæted;     þæt ðæt fyr ongan go
  sweðrian syððan.     Þa gen sylf cyning
  geweold his gewitte,     wællseaxe gebræd
  2705 biter 7 beaduscearp,     þæt he on byrnan wæg.
    189r Forwrat Wedra |helm     wyrm on middan.
  Feond gefyldan,     ferh ellen wræc,
  7 hi hyne þa begen     abroten hæfdon,
  sibæðelingas.     Swylc sceolde secg wesan,
  2710 þegn æt ðearfe.     Þæt ðam þeodne wæs
  siðas sigehwile     sylfes dædum,
  wo(rlde) geweorces.     Ða sio wund ongon,
  þe him se e(orð)draca     ær geworhte,
  swelan 7 swella(n).     (He) þæt sona onfand
  2715 þæt him on breostum     beal(onið) weoll,
  attor on innan.     Ða se æðeling gion(g),
  þæt he bi wealle     wishycgende
  gesæt on sesse.     Seah on enta geweorc
  hu ða stanbogan     stapulum fæste
  2720 ece eorðreced     innan heald(e)[n].
  Hyne þa mid handa     heorodreorigne,
  (þeo)den mærne,     þegn ungemete till
  winedry(hten) his     wætere gelafede,
  hilde sædne,     7 his he(l)[m] onspeon.
  2725 Biowulf maþelode.     He ofer be(nne) spræc,
  wunde wælbleate.     Wisse he gearwe
  þæt he dæghwila     gedrogen hæfde,
  eorðan wyn[ne].     Ða wæs eall sceacen
  dogorgerimes,     deað ungemete neah:
  2730 "Nu ic suna minum     syllan wolde
  guðgewædu,     þær me gifeðe swa
    189v ænig yrfe|weard     æfter wurde
  lice gelenge.     Ic ðas leo(de) heold
  fiftig wintra.     Næs se folccyning
  2735 ymbesittendra     ænig ðara
  þe mec guðwinum     (gr)etan dorste,
  egesan ðeon.     Ic on earde bad
  (m)ælgesceafta,     heold min tela,
  ne sohte (s)earoniðas,     ne me swor fela
  2740 aða on un(ri)ht.     Ic ðæs ealles mæg
  feorhbennum seoc     ge(fea)n habban,
  forðam me witan ne ðearf     Waldend fira
  morðorbealo maga,     þonne min sceaceð
  lif of lice.     Nu ðu lungre geong
  2745 hord sceawian     under harne stan,
  Wiglaf leofa.     Nu se wyrm ligeð,
  swefeð sare wund,     (si)nce bereafod.
  Bio nu on ofoste,     þæt ic ærwelan,
  goldæht ongite,     gearo sceawige
  2750 swegle searogimmas,     þæt ic ðy seft mæge
  æfter maððumwelan     (mi)n alætan
  lif 7 leodscipe,     þone ic longe heold."
  XXXVIII  
  ÐA ic snude gefrægn     sunu Wihstanes,
  æfter wordcwydum     wundum dryhtne,
  2755 hyran heaðosiocum,     hringnet beran,
  brogdne beadusercean     u[n]der beorges hrof.
  Geseah ða sigehreðig,     þa he bi sesse geong,
    190r magoþegn |modig,     maððumsigla fealo,
  gold glitinian     grunde getenge,
  2760 wundur on wealle,     7 þæs wyrmes denn,
  ealdes uhtflogan,     orcas stondan,
  fyrnmanna fatu     feormendlease,
  hyrstum behrorene.     Þær wæs helm monig
  eald 7 omig,     earmbeaga fela
  2765 searwum gesæled.     Sinc eaðe mæg,
  gold on gr(und)[e]     gumcynnes gehwone
  oferhigian,     hyde se ðe wylle.
  Swylce he siomian geseah     segn eallgylden
  heah ofer horde,     hondwundra mæst,
  2770 gelocen leoðocræftum.     Of ðam leoman stod,
  þæt he þone grundwong     ongitan mea(hte),
  wræce giondwlitan:     næs ðæs wyrmes þ(ær)
  onsyn ænig,     ac hyne ecg fornam.
  Ða ic (on) hlæwe gefrægn     hord reafian,
  2775 eald ent(a) geweorc     anne mannan.
  Him on bearm hlo(don)     bunan 7 discas.
  Sylfes dome     segn eac geno(m),
  beacna beorhtost.     Bill ær gescod -
  ecg wæs iren     ealdhlafordes -
  2780 þam ðara maðma     mundbora wæs
  longe hwile.     Ligegesan wæg
  hatne for horde,     hioroweallende
    190v middelnihtum     |oð þæt he morðre swealt.
  Ar wæs on ofoste,     eftsiðes georn,
  2785 frætwum gefyrðred.     Hyne fyrwet bræc,
  hwæðer collenferð     cwicne gemette
  in ðam wongstede,     Wedra þeoden
  ellensiocne,     þær he hine ær forlet.
  He ða mid þam maðmum     mærne þioden,
  2790 dryhten sinne,     driorigne fand,
  ealdres æt ende.     He hine eft ongon
  wæteres weorpan,     oð þæt wordes ord
  breosthord þurhbræc.
  Gomel on giogoðe     gold sceawode.
  2795 "Ic ðara frætwa     Frean ealles ðanc,
  Wuldurcyninge     wordum (sec)ge,
  ecum Dryhtne,     þe ic her on starie,
  þæs ðe (ic) moste     minum leodum
  ær swyltdæge     swylc ge(str)ynan.
  2800 Nu ic on maðma hord     minne be(bo)hte
  frode feorhlege.     Fremmað gena
  (l)eoda þearfe.     Ne mæg ic her leng wesan.
  Hatað (h)eaðomære     hlæw gewyrcean
  beorhtne æfter bæle,     æt brimes nosan.
  2805 Se scel to gemyndum     minum leodum
  heah hlifian     on hrones næsse,
  þæt hit sæliðend     syððan hatan
  Biowulfes Biorh,     ða ðe brentingas
    191r ofer |floda genipu     feorran drifað."
  2810 Dyde him of healse     hring gyldenne,
  þioden þristhydig,     þegne gesealde,
  geongum garwigan,     goldfahne helm,
  beah 7 byrnan,     het hyne brucan well:
  "Þu eart endelaf     usses cynnes,
  2815 Wægmundinga.     Ealle wyrd forspeo[f]
  mine magas     to metodsceafte,
  eorlas on elne.     Ic him æfter sceal."
  Þæt wæs þam gomelan     gingæste word
  breostgehygdum,     ær he bæl cure,
  2820 hate heaðowylmas.     Him of hwæðre gewat
  sawol secean     soðfæstra dom.
  [XXXVIIII]  
  Ða wæs gegongen     gum[an] unfrodum
  earfoðlice,     þæt he on eorðan geseah
  þone leofestan     lifes æt ende
  2825 bleate gebæran.     Bona swylce læg,
  egeslic eorðdraca     ealdr(e) bereafod,
  bealwe gebæded.     Beahhordum leng
  wyrm wohbogen     wealdan ne moste,
  ac him irenna     ecga fornamon,
  2830 hearde heaðoscearde     homera lafe,
  þæt se widfloga,     wundum stille,
  hreas on hrusan     hordærne neah.
    191v Nalles |æfter lyfte     lacende hwearf
  middelnih(tum),     maðmæhta wlonc,
  2835 ansyn ywde,     ac he eorðan gefeoll
  for ðæs hildfruman     hondgeweorce.
  Huru þæt on lande     lyt manna ðah
  mægenagendra,     mine gefræge,
  þeah ðe he dæda gehwæs     dyrstig wære,
  2840 þæt he wið attorsceaðan     oreðe geræsde,
  oððe hringsele     hondum styrede,
  gif he wæccende     weard onfunde
  buon on beorge.     Biowulfe wearð
  dryhtmaðma dæl,     deaðe forgolden.
  2845 Hæfde æghwæðre     ende gefered
  lænan lifes.     Næs ða lang to ðon,
  þæt ða hildlatan     holt ofgefan,
  tydre treowlogan,     tyne ætsomne,
  ða ne dorston ær     dareðum lacan
  2850 on hyra mandryhtnes     miclan þearfe.
  Ac hy scamiende     scyldas bæran,
  guðgewædu,     þær se gomela læg.
  Wlitan on Wilaf.     He gewergad sæt,
  feðecempa     frean eaxlum neah.
  2855 Wehte hyne wætre -     him wiht ne speo[w].
  Ne meahte he on eorðan,     ðeah he uðe wel,
  on ðam frumgare     feorh gehealdan,
  ne ðæs Wealdendes     wiht oncirran;
    192r wolde dom |(Go)des     dædum rædan
  2860 gumena gehwylcum,     sw(a) he nu gen deð.
  Þa wæs æt ðam geongum     grim andswar(u)
  eðbegete,     þam ðe ær his elne forleas.
  Wiglaf maðelode,     Weohstanes sunu,
  sec sarigferð.     Seah on unleofe:
  2865 "Þæt, la, mæg secgan     se ðe wyle soð specan,
  þæt se mondryhten,     se eow ða maðmas geaf,
  eoredgeatwe,     þe ge þær on standað,
  þonne he on ealubence     oft gesealde
  healsittendum     helm 7 byrnan,
  2870 þeoden his þegnum     swylce he þrydlicost
  ower feor oððe neah     findan meahte,
  þæt he genunga     guðgewædu
  wraðe forwurpe,     ða hyne wig beget.
  Nealles folccyning     fyrdgeste(allum)
  2875 gylpan þorfte;     hwæðre him God uðe,
  sigor(a) Waldend,     þæt he hyne sylfne gewræc,
  ana mid ecge,     þa him wæs elnes þearf.
  Ic him lifwraðe     lytle meahte
  ætgifan æt guðe,     7 ongan swa þeah
  2880 ofer min gemet     mæges helpan.
  Symle wæs þy sæmra     þonne ic sweorde drep,
  ferhðgeniðlan,     fyr unswiðor
  weoll of gewitte.     Fergendra to lyt
    192v þrong ymbe þeoden,     þa hyne sio |(þ)rag becwom.
  2885 Hu sceal sincþego     7 swyrd(gifu),
  eall eðelwyn     eowrum cynne,
  lufen alicgean.     Londrihtes mot
  þære mægburge     monna æghwylc
  idel hweorfan,     syððan æðelingas
  2890 feorran gefricgean     fleam eowerne,
  domleasan dæd.     Deað bið sella
  eorla gehwylcum     þonne edwitlif."
  XL  
  Heht ða þæt heaðoweorc     to hagan biodan,
  up ofer ecgclif,     þær þæt eorlweorod
  2895 morgenlongne dæg     modgiomor sæt,
  bordhæbbende,     bega on wenum,
  endedogores     7 eftcymes
  leofes monnes.     Lyt swigode
  niwra spella,     se ðe næs gerad,
  2900 ac he soðlice     sægde ofer ealle:
  "Nu is wilgeofa     Wedra leoda,
  dryhten Geata     deaðbedde fæst,
  wunað wælreste     wyrmes dædum.
  Him on efn ligeð     ealdorgewinna
  2905 siexbennum seoc.     Sweorde ne meahte
  on ðam aglæcean     ænige þinga
  wunde gewyrcean.     Wiglaf siteð
  ofer Biowulfe,     byre Wihstanes,
  eorl ofer oðrum     unlifigendum,
    193r healdeð higemæðum     |(heafod)wearde
  leofes 7 la(ð)es.     Nu y(s leodum) wen
  orleghwile     syððan und[y]r[ne]
  Froncu(m) 7 Frysum,     fyll cyninges
  wide weorðeð.     Wæs sio wroht scepen
  2915 heard wið Hugas,     syððan Higelac cwom
  faran flotherge     on Fresn(a) land.
  Þær hyne Hetware     hilde gehnægdon,
  elne geeodon     mid ofermægene,
  þæt se byrnwiga     bugan sceolde.
  2920 Feoll on feðan.     Nalles frætwe geaf
  ealdor dugoðe.     Us wæs a syððan
  Merewioingas     milts ungyfeðe.
  Ne ic te Swe(o)ðeode     sibbe oððe treowe
  wihte ne wene,     ac wæs wide cuð
  2925 þætte Ongenðio     ealdre besnyðede
  Hæðce(n) Hreþling     wið Hrefnawudu,
  þa for on(med)lan     ærest gesohton
  Geata leode     Guð-Sci(l)fingas.
  Sona him se froda     fæder Ohthere(s),
  2930 eald 7 egesfull,     hondslyht ageaf
  abreot brimwisan,     bryda he[ro]de,
  gomela iomeowl(a)[n]     golde berofene,
  Onelan modor     7 Ohtheres.
  7 ða folgode     feorhgeniðlan,
  2935 oð ðæt hi oðeodo(n)     earfoðlice,
  in Hrefnesholt     hlafordlease.
  Besæt ða sinherge     sweorda lafe
    193v wundum werge.     |(Wean o)ft gehet
  earmre teohhe     on(d longe) niht,
  2940 cwæð, he on mergenne     meces ecgum
  getan wolde     sum on galgtreowu[m]
  [feðan] to gamene.     Frofor eft gelamp
  sarigmodum     somod ærdæge,
  syððan hie Hygelaces     horn 7 byman,
  2945 gealdor ongeaton,     þa se goda com,
  leoda dugoðe     on last faran.
  XLI.  
  Wæs sio swatswaðu     Swona 7 Geata,
  wælræs weora,     wide gesyne.
  Hu ða folc mid him     fæhðe towehton!
  2950 Gewat him ða se goda     mid his gædelingum,
  frod, felageomor,     fæsten secean.
  Eorl Ongenþio     ufor oncirde,
  hæfde Higelaces     hilde gefrunen,
  wlonces wigcræft.     Wiðres (n)e truwode,
  2955 þæt he sæmannum     onsacan mihte,
  heaðoliðendum     hord forstandan,
  bearn 7 bryde.     Beah eft þonan
  eald under eorðweall.     Þa wæs æht boden
  Sweona leodum,     segn Higelace.
  2960 Freoðowong þone     ford ofereodon,
  syððan Hreðlingas     to hagan þrungon.
  Þær wearð Ongenðiow     ecgum, sweordum,
  blondenfexa     on bid wrecen,
  þæt se þeodcyning     ðafian sceolde
    194r Eafores |anne dom.     Hyne yrringa
  Wulf Wonreðing     wæpne geræhte,
  þæt him for swenge     swat ædrum sprong
  forð under fexe.     Næs he forht swa ðeh,
  gomela Scilfing,     ac forgeald hraðe
  2970 wyrsan wrixle     wælhlem þone,
  syððan ðeodcyning     þyder oncirde.
  Ne meahte se snella     sunu Wonredes
  ealdum ceorle     hondslyht giofan,
  ac he him on heafde     helm ær gescer,
  2975 þæt he blode fah     bugan sceolde.
  Feoll on foldan.     Næs he fæge þa git,
  ac he hyne gewyrpte,     þeah ðe him wund hrine.
  Let se hearda     Higelaces þegn
  brade mece,     þa his broðor læg,
  2980 ealdsweord eotonisc     entiscne helm
  brec(an) ofer bordweal.     Ða gebeah cyning,
  folces hyrde     wæs in feorh dropen.
  Ða wæron monige,     þe his mæg wriðon,
  ricone arærdon,     ða him gerymed wearð,
  2985 þæt hie wælstowe     wealdan moston.
  Þenden reafode     rinc oðerne,
  nam on Ongenðio     irenbyrnan,
  heard swyrd hilted,     7 his helm somod.
  Hares hyrste     Higelace bær
  2990 He [ðam] frætwum feng     7 him fægre gehet
    194v leana [mid] |leodum,     7 gelæst[e] swa.
  Geald þone guðræs     Geata dryhten,
  Hreðles eafora,     þa he to ham becom,
  Iofore 7 Wulfe     mid ofermaðmum.
  2995 Sealde hiora gehwæðrum     hund þusenda
  landes 7 locenra beaga,     ne ðorfte him ða lean,
  oðwitan mon     on middangearde,
  syðða[n] hie [ma] ða     mærða geslogon.
  7 ða Iofore forgeaf     angan dohtor,
  3000 hamweorðunge,     hyldo to wedde.
  Þæt ys sio fæhðo     7 se feondscipe,
  wælnið wera,     ðæs ðe ic [wean] hafo,
  þe us seceað to     Sweona leoda,
  syððan hie gefricgeað     frean userne
  3005 ealdorleasne,     þone ðe ær geheold
  wið hettendum     hord (7) rice,
  æfter hæleða hryre,     hwate Scildingas,
  folcred fremede,     oððe furður gen
  eorlscipe efnde.     Me is ofost betost,
  3010 þæt we þeodcyning     þær sceawian,
  7 þone gebringan,     þe us beagas geaf,
  on adfære.     Ne scel anes hwæt
  meltan mid þam modigan,     ac þær is maðma hord,
  gold unrime,     grimme gecea[po](d),
  3015 7 nu æt siðestan     sylfes feore
  beagas [geboh]te;     þa sceall brond fretan,
    195r æled þeccean;     |nalles eorl wegan
  maððum to gemyndum,     ne mægð scyne
  habban on healse     hringweorðunge,
  3020 ac sceal, geomormod,     golde bereafod,
  oft, nalles æne,     elland tredan.
  Nu se herewisa     hleahtor alegde
  gamen 7 gleodream.     Forðon sceall gar wesan
  monig morgenceald     mundum bewunden,
  3025 hæfen on handa;     nalles hearpan sweg
  wigend weccean,     ac se wonna hrefn,
  fus ofer fægum,     fela reordian,
  earne secgan,     hu him æt æte speow,
  þenden he wið wulf     wæl reafode."
  3030 Swa se secg hwata     secggende wæs
  laðra spella.     He ne leag fela
  wyrda ne worda.     Weorod eall aras.
  Eodon unbliðe     under earna næs,
  wollenteare,     wundu[r] sceawian.
  3035 Fundon ða on sande     sawulleasne,
  hlimbed healdan,     þone þe him hringas geaf
  ærran mælum.     Þa wæs endedæg
  godum gegongen,     þæt se guðcyning,
  Wedra þeoden,     wundordeaðe swealt.
  3040 Ær hi þær gesegan     syllicran wiht,
  wyrm on wonge     wiðerræhtes þær,
  laðne licgean.     Wæs se legdraca
    195v grimlic gry[regiest]     |gledum beswæled.
  Se wæs fiftiges     fotgemearces
  3045 lang on legere.     Lyftwynne heold
  nihtes hwilum,     nyðer eft gewat
  dennes niosian.     Wæs ða deaðe fæst,
  hæfde eorðscrafa     ende genyttod.
  Him big stodan     bunan 7 orcas,
  3050 discas lagon     7 dyre swyrd,
  omige þurhetone,     swa hie wið eorðan fæðm
  þusend wintra     þær eardodon.
  Þonne wæs þæt yrfe     eacencræftig,
  iumonna gold,     galdre bewunden,
  3055 þæt ðam hringsele     hrinan ne moste,
  gumena ænig,     nefne God sylfa,
  sigora Soðcyning     sealde þam ðe he wolde -
  He is manna gehyld     - hord openian,
  efne swa hwylcum manna     swa him gemet ðuhte.
  XLII.  
  3060 Þa wæs gesyne     þæt se sið ne ðah
  þam ðe unrihte     inne gehydde
  wræce under wealle.     Weard ær ofsloh
  feara sumne.     Þa sio fæhð gewearð
  gewrecen wraðlice.     Wundur hwar þonne
  3065 eorl ellenrof     ende gefere
  lifgesceafta,     þonne leng ne mæg,
  mon mid his []gum,     meduseld buan.
    196r Swa wæs Biowulfe,     |þa he biorges weard
  sohte searoniðas.     Seolfa ne cuðe
  3070 þurh hwæt his worulde gedal     weorðan sceolde.
  Swa hit oð domes dæg     diope benemdon
  þeodnas mære,     þa ðæt þær dydon,
  þæt se secg wære     synnum scildig,
  hergum geheaðerod,     hellbendum fæst,
  3075 wommum gewitnad,     se ðone wong strude.
  Næs he goldhwæte     gearwor hæfde
  agendes est     ær gesceawod.
  Wiglaf maðelode,     Wihstanes sunu:
  "Oft sceall eorl monig,     anes willan,
  3080 wræc adreog[an],     swa us geworden is.
  Ne meahton we gelæran     leofne þeoden,
  rices hyrde,     ræd ænigne,
  þæt he ne grette     goldweard þone,
  lete hyne licgean,     þær he longe wæs,
  3085 wicum wunian     oð woruldende.
  Heoldon heahgesceap.     Hord ys gesceawod,
  grimme gegongen.     Þæt gifeðe [wæs]
  to swið þe ðone     þyder ontyhte.
  Ic wæs þær inne     7 þæt eall geondseh,
  3090 recedes geatwa,     þa me gerymed wæs,
  nealles swæslice     sið alyfed
  inn under eorðweall.     Ic on ofoste gefeng
  micle mid mundum     mægenbyrðenne
    196v hordgestreona,     hider |ut ætbær
  3095 cyninge minum.     Cwico wæs þa gena,
  wis 7 gewittig.     Worn eall gespræc,
  gomol on gehðo,     7 eowic gretan het,
  bæd þæt ge geworhton     æfter wines dædum
  in bælstede     beorh þone hean,
  3100 micelne 7 mærne,     swa he manna wæs
  wigend weorðfullost     wide geond eorðan,
  þenden he burhwelan     brucan moste.
  Uton nu efstan     oðre [siðe]
  seon 7 secean     [on] searogeþræc,
  3105 wundur under wealle.     Ic eow wisige,
  þæt ge genoge     neon sceawiað
  beagas 7 brad gold.     Sie sio bær gearo,
  ædre geæfned,     þonne we ut cymen,
  7 þonne geferian     frean userne,
  3110 leofne mannan,     þær he longe sceal
  on ðæs Waldendes     wære geþolian."
  Het ða gebeodan,     byre Wihstanes,
  hæle hildedior,     hæleða monegum
  boldagendra,     þæt hie bælwudu
  3115 feorran feredon,     folcagende
  godum togenes:     "Nu sceal gled fretan
  weaxan wonna leg     wigena strengel,
  þone ðe oft gebad     isernscure,
  þonne stræla storm,     strengum gebæded,
  3120 scoc ofer scildweall.     Sceft nytte heold,
  fæ[ð]ergearwum fus,     flane fulleode."
  Huru se snotra     sunu Wihstanes
    198r acigde of corðre     |cyniges þegnas,
  s[yf]on[e] [tosom][n]e,     þa selestan.
  3125 Eode eahta sum     under inwithrof.
  (H)ilderinc sum     on handa bær
  æledleoman.     se ðe on orde geong.
  Næs ða on hlytme,     hwa þæt hord strude,
  syððan orwearde     ænigne dæl
  3130 secgas gesegon     on sele wunian,
  læne licgan.     Lyt ænig mearn
  þæt hi ofostli(c)[e]     ut geferedon
  dyre maðmas.     Dracan ec scufun,
  wyrm ofer weallclif,     leton weg niman,
  3135 flod fæðmian     frætwa hyrde.
  Þæt wæs wundengold     on wæn hladen,
  æghwæs unrim,     æþelinge boren,
  har[um] hilde,     to hrones næsse.
  XLIII  
  Him ða gegiredan     Geata leode
  3140 ad on eorðan     unwaclicne,
  helm[um] behongen,     hildebordum,
  beorhtum byrnum,     swa he bena wæs.
  Alegdon ða tomiddes     mærne þeoden,
  hæleð hiofende,     hlafor[d] leofne.
  3145 Ongunnon þa on beorge     bælfyra mæst,
  wigend weccan.     W(ud[u]r)ec astah,
  sweart ofer swi[o]ðole,     swogende l(et)
  (wop)e bewunden.     Windblond gelæg,
  oð þæt he ða banhus     gebrocen hæfd[e]
  3150 hat on hreðre.     Higum unrote
  modceare mændon,     mondryhtnes (cw[e]a)lm.
    198v Swylce giomorgyd     |[Ge]at[isc] [an]meowle
  [ : : : : ... : : : :]     [b]undenheorde
  [sang] sorgcearig     sælðe geneah[he]
  3155 þæt hio hyre [here]g[æn]gas     hearde ond[r]ede,
  wælfylla wo[r]n,     [w]erudes egesan,
  hyðo [7] hæf[t]nyd.     Heofon rece swealg.
  Geworhton ða     Wedra leode
  [hlæo] on h[o]e,     se wæs heah 7 brad,
  3160 []gliðendum     wide gesyne,
  7 beti[m]bredon     on tyn dagum
  beadurofes becn,     bronda lafe.
  Wealle beworhton,     swa hyt weorðlicost
  foresnotre men     findan mihton.
  3165 Hi on beorg dydon     beg 7 siglu,
  eall swylce hyrsta,     swylce on horde ær
  niðhedige men     genumen hæfdon.
  Forleton eorla gestreon     eorðan healdan,
  gold on greote,     þær hit nu gen lifað
  3170 eldum swa unnyt     swa hyt [ære]r wæs.
  Þa ymbe hlæw riodan,     hildedeore
  æþelinga bearn,     ealra twelfa,
  woldon [cearge] cwiðan,     kyning mænan,
  wordgyd wrecan,     7 ymb w[er] sprecan.
  3175 Eahtodan eorlscipe     7 his ellenweorc
  duguðum demdon,     swa hit ged[efe] [bi]ð,
  þæt mon his winedryhten     wordum herge,
  ferhðum freog[e],     (þonne) he forð scile
  of l[i]chaman     [læded] weorðan.
  3180 Swa begnornodon     Geata leode
  hlafordes [hry]re,     heorðgeneatas.
  Cwædon þæt he wære     wyruldcyning,
  manna mildust     (mon[ðw]ær)ust
  leodum liðost,     7 lofgeornost.