| 129r | |HWÆT: WE GARDENA IN GEARDAGUM |
| þeodcyninga þrym gefrunon. | |
| Hu ða æþelingas elle(n) fremedon! | |
| Oft Scyld Scefing sceaþen[a] þreatum | |
| 5 | monegum mægþum meodosetla ofteah, |
| egsode eorl, syððan ærest wear(ð) | |
| feasceaft funden. He þæs frofre geba(d), | |
| weox under wolcnum, weorðmyndum þah, | |
| oð þæt him æghwylc þara ymbsittendra | |
| 10 | ofer hronrade hyran scolde, |
| gomban gyldan. Þæt wæs god cyning. | |
| Ðæm eafera wæs æfter cenned | |
| geong in geardum, þone God sende | |
| folce to frofre. Fyrenðearfe ongeat. | |
| 15 | Þæt hie ær drugon aldor[le]ase |
| lange hwile. Him þæs Liffrea, | |
| wuldres wealdend, woroldare forgeaf. | |
| Beowulf wæs breme, blæd wide sprang, | |
| Scyldes eafera Scedelandum in. | |
| 20 | Swa sceal ge[ong] [g]uma gode gewyrcean, |
| 129v | fromum feohgiftum on fæder |[bea](r)me, |
| þæt hine on ylde eft gewunigen | |
| wi(l)gesiþas, þonne wig cume, | |
| leode gelæsten. Lofdædum sceal | |
| 25 | in mægþa gehwære man geþeon. |
| Him ða Scyld gewat to gescæphwile | |
| felahror feran on Frean wære. | |
| Hi hyne þa ætbæron to brimes faroðe, | |
| swæse gesiþas. Swa he selfa bæd | |
| 30 | þenden wordum weold wine Scyldinga. |
| Leof landfruma lange ahte. | |
| Þær æt hyðe stod hringedstefna, | |
| isig 7 utfus, æþelinges fær. | |
| Aledon þa leofne þeoden, | |
| 35 | beaga bryttan on bearm scipes, |
| mærne be mæste. Þær wæs madma fela | |
| of feorwegum frætwa gelæded. | |
| Ne hyrde ic cymlicor ceol gegyrwan | |
| hildewæpnum 7 heaðowædum, | |
| 40 | billum 7 byrnum. Him on bearme læg |
| madma mænigo, þa him mid scoldon | |
| on flodes æht feor gewitan. | |
| Nalæs hi hine læssan lacum teodan, | |
| þeodgestreonum, þon[ne] (þ)a d(y)don, | |
| 45 | þe hine æt frumsceafte forð onsendon |
| 130r | ænne ofer yðe umborwe|sende. |
| Þa gyt hie him asetton segen g(y)[l]denne | |
| heah ofer heafod, leton holm ber(an) | |
| geafon on garsecg. Him wæs geomor sefa, | |
| 50 | murnende mod. Men ne cunnon |
| secgan t(o) soðe selerædenne, | |
| hæleð under heofenum, hwa þæm hlæste onfeng. | |
| .I. | |
| ÐA wæs on burgum Beowulf Scyldinga | |
| leo(f) leodcyning longe þrage, | |
| 55 | folcum gefræge. Fæder ellor hwearf, |
| aldor of earde. Oþ þæt him eft onwoc | |
| heah Healfdene, heold þenden lifde, | |
| gamol 7 guðreouw, glæde Scyldingas. | |
| Ðæm feower bearn forðgerimed | |
| 60 | in worold wocun: weoroda ræswa, |
| Heorogar, 7 Hroðgar, 7 Halga til. | |
| Hyrde ic þæt [æþele] [an] [wearð] Elan cwen, | |
| Heaðo-Scilfingas healsgebedda. | |
| Þa wæs Hroðgare heresped gyfen, | |
| 65 | wiges weorðmynd, þæt him his winemagas |
| georne hyrdon, oðð þæt seo geogoð geweox | |
| magodriht micel. Him on mod bearn | |
| þæt healreced hatan wolde, | |
| 130v | |[medo]ærn micel men gewyrcean - |
| 70 | þone yldo (b)earn æfre gefrunon - |
| 7 þær on innan eall (g)edælan | |
| geongum 7 ealdum, swylc him God sealde, | |
| buton folcscare 7 feorum gumena. | |
| (Ð)a ic wide gefrægn weorc gebannan | |
| 75 | manigre mægþe geond þisne middangeard, |
| folcstede frætwan. Him on fyrste gelomp, | |
| ædre mid yldum, þæt hit wearð ealgearo, | |
| healærna mæst. Scop him Heort naman, | |
| se þe his wordes geweald wide hæfde. | |
| 80 | He beot ne aleh, beagas dælde, |
| sinc æt symle. Sele hlifade, | |
| heah 7 horngeap. Heaðowylma bad, | |
| laðan liges. Ne wæs hit lenge þa gen | |
| þæt se secghete aþum swerian, | |
| 85 | æfter wælniðe wæcnan scolde. |
| Ða se ellengæst earfoðlice | |
| þrage geþolode, se þe in þystrum bad, | |
| þæt he dogora gehwam dream gehyrde | |
| hludne in healle. Þær wæs hearpan sweg, | |
| 90 | swutol sang scopes. Sægde, se þe cuþe, |
| frumsceaft fira feorran reccan, | |
| 132r | |cwæ(ð) þæt se Ælmihtiga eorðan w(orh)[te], |
| wlitebeorhtne wang, swa wæter b(e)bugeð, | |
| gesette sigehreþig sunn(an) 7 monan, | |
| 95 | leoman to leohte landb(uen)dum. |
| 7 gefrætwade foldan sceatas, | |
| leomum 7 leafum, lif eac gesceop | |
| cy(n)na gehwylcum þara ðe cwice hwyrfa(þ.) | |
| Swa ða drihtguman dreamum lifd(on) | |
| 100 | eadiglice, oð ðæt an ongan |
| fyrene fre[m]man, feond on helle. | |
| Wæs se grimma gæst Grendel haten, | |
| mære mearcstapa, se þe moras heold, | |
| fen 7 fæsten. Fifelcynnes eard | |
| 105 | wonsæli wer weardode hwile, |
| siþðan him Scyppend forscrifen hæfde | |
| in Caines cynne. Þone cwealm gewræc, | |
| ece Drihten, þæs þe he Abel slog. | |
| Ne gefeah he þære fæhðe, ac He hine feor forwræc, | |
| 110 | Metod for þy mane mancynne fram. |
| Þanon untydras ealle onwocon, | |
| eotenas 7 ylfe 7 orcneas, | |
| 132v | swylce gi|[ga](ntas), þa wið Gode wunnon |
| lange þrag(e). (He) him ðæs lean forgeald. | |
| .II. | |
| 115 | (Ge)wat ða neosian, syþðan niht becom, |
| hean huses, hu hit Hring-Dene | |
| æfter (b)eorþege gebun hæfdon. | |
| Fand þa ðær inne æþelinga gedriht | |
| swefan æfter (sy)mble. Sorge ne cuðon, | |
| 120 | wonsceaft wera. Wiht unhælo, |
| grim 7 grædig, gearo sona wæs, | |
| reoc 7 reþe, 7 on ræste genam | |
| þritig þegna. Þanon eft gewat | |
| huðe hremig to ham faran, | |
| 125 | mid þære wælfylle wica neosan. |
| Ða wæs on uhtan mid ærdæge | |
| Grendles guðcræft gumum undyrne. | |
| Þa wæs æfter wiste wop upahafen, | |
| micel morgensweg. Mære þeoden | |
| 130 | æþeling ærgod, unbliðe sæt, |
| þolode ðryðswyð, þegnsorge dreah, | |
| syðþan hie þæs laðan last sceawedon, | |
| wergan gastes. Wæs þæt gewin to strang, | |
| 133r | lað 7 longsum. Næs hit lengra |(f)yrst, |
| 135 | ac ym(b) ane niht ef(t gefremede) |
| morðbeala mare, 7 no mearn fore | |
| fæhðe 7 fyrene. Wæs to fæst on þam. | |
| Þ(a) wæs eaðfynde þe him elles hwær | |
| geru(m)licor ræste [wolde], | |
| 140 | bed æfter burum, ða hi(m) gebeacnod wæs, |
| gesægd soðlice sweo(to)lan tacne | |
| healðegnes hete. Heold h(y)ne syðþan | |
| fyr 7 fæstor, se þæm feonde ætwand. | |
| Swa rixode 7 wið rihte wan, | |
| 145 | ana wið eallum, oð þæt idel stod |
| husa selest. Wæs seo hwil micel, | |
| twelf wintra tid, torn geþolode | |
| wine, scyldenda, weana gehwelcne, | |
| sidra sorga. Forðam [sona] wearð | |
| 150 | ylda bearnum undyrne, cuð, |
| gyddum geomore, þætte Grendel wan | |
| hwile wið Hroþgar, heteniðas wæg, | |
| fyrene 7 fæhðe fela missera, | |
| singale sæce. Sibbe ne wolde | |
| 155 | wið manna hwone mægenes Deniga, |
| feorhbealo feorran, fea þingian. | |
| Ne þær nænig witena wenan þorfte | |
| beorhtre bote to ban[an] folmum. | |
| 133v | |[Atol] (æglæca) (eh)tende wæs |
| 160 | deorc deaþsc(ua), (du)guþe 7 geogoþe, |
| seomade 7 syrede, (s)innihte heold | |
| mistige moras. Men ne (c)unnon | |
| hwyder helrunan hwyrftum scriþað. | |
| Swa fela fyrena feond mancyn(n)es, | |
| 165 | atol angengea, oft gefremede, |
| (h)eardra hynða. Heorot eardode, | |
| sinc(fa)ge sel sweartum nihtum. | |
| No he þone gifstol gretan moste | |
| maþðum for Metode, ne his myne wisse. | |
| 170 | Þæt wæs wræc micel wine Scyldinga, |
| modes brecða. Monig oft gesæt | |
| rice to rune; ræd eahtedon, | |
| hwæt swiðferhðum selest wære | |
| wið færgryrum to gefremmanne. | |
| 175 | Hwilum hie geheton æt hrærgtrafum |
| wigweorþunga, wordum bædon | |
| þæt him gastbona geoce gefremede | |
| wið þeodþreaum. Swylc wæs þeaw hyra, | |
| hæþenra hyht. Helle gemundon | |
| 180 | in modsefan, Metod hie ne cuþon, |
| dæda Demend, ne wiston hie Drihten God. | |
| 134r | |(Ne hie) huru heofena Helm herian (ne) cuþon, |
| wuldres Waldend. Wa bið þæm ðe sceal | |
| þurh sliðne nið sawle bescufa(n) | |
| 185 | in fyres fæþm, frofre ne wenan, |
| wihte gewendan. Wel bið þæm þe mot | |
| æfter deaðdæge Drihten secean | |
| 7 to fæder fæþmum freoðo wilnian. | |
| .III. | |
| Swa ða mælceare maga Healfdenes | |
| 190 | singala seað. Ne mihte snotor hæleð |
| wean onwendan. Wæs þæt gewin to swyð, | |
| laþ 7 longsum, þe on ða leode becom, | |
| nydwracu niþgrim, nihtbealwa mæst. | |
| Þæt fram ham gefrægn Higelaces þegn, | |
| 195 | god mid Geatum, Grendles dæda. |
| Se wæs moncynnes mægenes strengest | |
| on þæm dæge þysses lifes, | |
| æþele 7 eacen. Het him yðlidan | |
| godne gegyrwan. Cwæð, he guðcyning | |
| 200 | ofer swanrade secean wolde, |
| mærne þeoden, þa him wæs manna þearf. | |
| Ðone siðfæt him snotere ceorlas | |
| 134v | lyt hwon logon. |(Þeah) he him leof wære, |
| hwetton hige(rofne). (Hæ)l sceawedon. | |
| 205 | Hæfde se goda Geata leoda |
| (c)empan gecorone, þara þe he cenoste | |
| findan mihte. Fiftyna sum | |
| sundwudu sohte, secg wisade, | |
| lagucræftig mon landgemyrcu. | |
| 210 | Fyrst forð gewat. Flota wæs on yðum, |
| bat under beorge. Beornas gearwe | |
| on stefn stigon. Streamas wundon, | |
| sund wið sande. Secgas bæron | |
| on bearm nacan beorhte frætwe, | |
| 215 | guðsearo geatolic. Guman ut scufon, |
| weras on wilsið wudu bundenne. | |
| Gewat þa ofer wægholm, winde gefysed, | |
| flota famiheals fugle gelicost, | |
| oð þæt ymb antid oþres dogores | |
| 220 | wundenstefna gewaden hæfde, |
| þæt ða liðende land gesawon, | |
| brimclifu blican, beorgas steape, | |
| side sænæssas. Þa wæs sund liden, | |
| eoletes æt ende. Þanon up hraðe | |
| 225 | Wedera leode on wang stigon, |
| sæwudu sældon. Syrcan hrysedon, | |
| guðgewædo. Gode þancedon | |
| þæs þe him yþlade eaðe wurdon. | |
| 135r | |(Þa) of wealle geseah weard Scildinga, |
| 230 | se þe (holm)clifu healdan scolde, |
| beran ofer bolcan beorhte randas, | |
| fyrdsearu fuslicu. Hine fyrwyt bræc | |
| modgehygdum hwæt þa men wæron. | |
| Gewat him þa to waroðe wicge rid(an), | |
| 235 | þegn Hroðgares, þrymmum cwehte |
| mægenwudu mundum, meþelwordum frægn. | |
| "Hwæt, syndon ge searohæbbendra, | |
| byrnum wer(e)de, þe þus brontne ceol | |
| ofer lagustræte lædan cwomon, | |
| 240 | hider ofer holmas?" |
| [H]e wæs endesæta, ægwearde heold, | |
| þe on land Dena laðra nænig | |
| mid scipherge sceðþan ne meahte. | |
| "No her cuðlicor cuman ongunnon | |
| 245 | lindhæbbende, ne ge leafnesword |
| guðfremmendra gearwe ne wisson, | |
| maga gemedu. Næfre ic maran geseah | |
| eorla ofer eorþan ðonne is eower sum, | |
| secg on searwum. Nis þæt seldguma, | |
| 250 | wæpnum geweorðad. Næfre him his wlite leoge, |
| ænlic ansyn. Nu ic eower sceal | |
| 135v | frumcyn witan, ær ge fyr |(heon)an |
| leassceaweras on land Den(a) | |
| furþur feran. Nu ge feorbuend, | |
| 255 | mereliðende mine gehyrað |
| anfealdne geþoht: ofost is selest | |
| to gecyðanne. (H)wanan eowre cyme syndon?" | |
| .IIII. | |
| Him se yldesta andswarode, | |
| werodes wisa, wordhord onleac: | |
| 260 | "We synt gumcynnes Geata leode |
| 7 Higelaces heorðgeneatas. | |
| Wæs min fæder folcum gecyþed, | |
| æþele ordfruma, Ecgþeow hatan. | |
| Gebad wintra worn, ær he on weg hwurfe, | |
| 265 | gamol of geardum. Hine gearwe geman, |
| witena welhwylc wide geond eorþan. | |
| We þurh holdne hige hlaford þinne, | |
| sunu Healfdenes, secean cwomon, | |
| leodgebyrgean. Wes þu us larena god. | |
| 270 | Habbað we to þæm mæran micel ærende, |
| Deniga frean. Ne sceal þær dyrne sum | |
| wesan þæs, ic wene. Þu wast, gif hit is | |
| 136r | swa we soþlice |secgan hyrdon, |
| þæt mid Scyldingum scea(ðona) ic nat hwylc, | |
| 275 | deogol dædhata, deorcu(m) nihtum, |
| eaweð þurh egsan uncuðne ni(ð), | |
| hynðu 7 hrafyl. Ic þæs Hroðgar mæg, | |
| þur(h) rumne sefan, ræd gelæran, | |
| hu he, fro(d 7) god, feond oferswyðeþ - | |
| 280 | gyf him edwend(an) æfre scolde, |
| bealuwa bisigu, bot eft cuman. | |
| 7 þa cearwylmas colran wurðaþ, | |
| oððe a syþðan earfoðþrage, | |
| þreanyd þolað, þenden þær wunað | |
| 285 | on heahstede husa selest." |
| Weard maþelode, ðær on wicge sæt, | |
| ombeht unforht: "Æghwæþres sceal | |
| scearp scyldwiga gescad witan | |
| worda 7 worca, se þe wel þenceð. | |
| 290 | Ic þæt gehyre, þæt þis is hold weorod |
| frean Scyldinga. Gewitaþ forð beran | |
| wæpen 7 gewædu. Ic eow wisige. | |
| Swylce ic maguþegnas mine hate | |
| wið feonda gehwone flotan eowerne, | |
| 295 | niwtyrwydne nacan on sande, |
| arum healdan, oþ ðæt eft byreð | |
| 136v | ofer lagustrea|(mas) leofne mannan, |
| wudu wundenhals (t)o Wedermearce. | |
| Godfremmendra swylcum gifeþe bið | |
| 300 | þæt þone hilderæs hal gedigeð." |
| Gewiton him þa feran. Flota (s)tille bad, | |
| seomode on sole sidfæþmed (sc)ip, | |
| on ancre fæst. Eoforlic scionon | |
| (o)fer hleorberan, gehroden golde, | |
| 305 | fah 7 fyrheard. Ferhwearde heold, |
| guþmod grummon. Guman onetton, | |
| sigon ætsomne, oþ þæt hy æltimbred, | |
| geatolic 7 goldfah, ongyton mihton. | |
| Þæt wæs foremærost foldbuendum | |
| 310 | receda under roderum. On þæm se rica bad. |
| Lixte se leoma ofer landa fela. | |
| Him þa hildedeor of modigra | |
| torht getæhte, þæt hie him to mihton | |
| gegnum gangan. Guðbeorna sum | |
| 315 | wicg gewende, word æfter cwæð. |
| "Mæl is me to feran. Fæder alwalda | |
| mid arstafum eowic gehealde, | |
| siða gesunde. Ic to sæ wille, | |
| 137r | wið |(w)ra(ð) werod wearde healdan." |
| .V. | |
| 320 | Stræt wæs stanfah, stig wisode |
| gumum ætgædere. Guðbyrne scan | |
| heard, hondlocen, hringiren scir | |
| song in searwum, þa hie to sele furðum | |
| in hyra gryregeatwum gangan cwomon. | |
| 325 | Setton sæmeþe side scyldas, |
| rondas regnhearde wið þæs recedes weal, | |
| bugon þa to bence. Byrnan hringdon, | |
| guðsearo gumena. Garas stodon | |
| sæmanna searo, samod ætgædere, | |
| 330 | æscholt ufan græg. Wæs se irenþreat |
| wæpnum gewurþad. Þa ðær wlonc hæleð | |
| oretmecgas æfter hæleþum frægn: | |
| "Hwanon ferigeað ge fætte scyldas | |
| græge syrcan 7 grimhelmas, | |
| 335 | heresceafta heap? Ic eom Hroðgares |
| ar 7 ombiht. Ne seah ic elþeodige | |
| þus manige men modiglicran. | |
| Wen' ic þæt ge for wlenco, nalles for wræcsiðum, | |
| 137v | ac for hige|(þry)mmum Hroðgar sohton." |
| 340 | Him þa elle(n)rof andswarode, |
| wlanc Wedera leod, word æfter spræc, | |
| heard under helme. "We synt Higelaces | |
| beodgeneatas. Beowulf is min nama. | |
| Wille ic asecgan sunu Healfdenes, | |
| 345 | mærum þeodne, min ærende, |
| aldre þinum, gif he us geunnan wile | |
| þæt we hine swa godne gretan moton." | |
| Wulfgar maþelode. Þæt wæs Wendla leod, | |
| wæs his modsefa manegum gecyðed, | |
| 350 | wig 7 wisdom: "Ic þæs wine Deniga, |
| frean Scildinga, frinan wille, | |
| beaga bryttan, swa þu bena eart, | |
| þeoden mærne ymb þinne sið, | |
| 7 þe þa andsware ædre gecyðan | |
| 355 | ðe me se goda agifan þenceð." |
| Hwearf þa hrædlice þær Hroðgar sæt, | |
| eald 7 unhar, mid his eorla gedriht. | |
| Eode ellenrof þæt he for eaxlum gestod | |
| Deniga frean. Cuþe he duguðe þeaw. | |
| 138r | Wulfgar maðelode |to [h]i(s) winedrihtne: |
| "Her syndon ge(fere)de, feorran cumene, | |
| ofer geofenes (be)gang Geata leode. | |
| Þone yldestan ore(t)mecgas | |
| Beowulf nemnað. Hy benan synt, | |
| 365 | þæt hie, þeoden min, wið þe moton |
| wordum wrixlan. No ðu him wearne geteoh | |
| ðinra gegncwida, glædman Hroðgar. | |
| Hy on wiggetawum wyrðe þinceað | |
| eorla geæhtlan. Huru se aldor deah, | |
| 370 | se þæm heaðorincum hider wisade." |
| .VI. | |
| Hroðgar maþelode, helm Scyldinga: | |
| "Ic hine cuðe cnihtwesende. | |
| Wæs his ealdfæder Ecgþeo haten. | |
| Ðæm to ham forgeaf Hreþel Geata, | |
| 375 | angan dohto(r). Is his eaforan nu |
| heard her cumen, sohte holdne wine. | |
| Ðonne sægdon þæt, sæliþende, | |
| þa ðe gifsceattas Geata fyredon | |
| 138v | þyder to þance, þæt he þri|(tig)es |
| 380 | manna mægencræft on his (mund)gripe |
| heaþorof hæbbe. Hine halig God | |
| for arstafum us onsende, | |
| to West-Denum, (þ)æs ic wen hæbbe, | |
| wið Grendles gryre. (Ic) þæm godan sceal | |
| 385 | for his modþræce (m)admas beodan. |
| Beo ðu on ofeste, hat in gan | |
| seon sibbegedriht samod ætgædere. | |
| Gesaga him eac wordum, þæt hie sint wilcuman | |
| Deniga leodum." Word inne abead. | |
| 390 | "Eow het secgan, sigedrihten min, |
| aldor East-Dena, þæt he eower æþelu can, | |
| 7 ge him syndon ofer sæwylmas | |
| heardhicgende hider wilcuman. | |
| Nu ge moton gangan in eowrum guðgeatawum, | |
| 395 | under heregriman, Hroðgar geseon. |
| Lætað hildebord her onbidan, | |
| wuduwælsceaftas, worda geþinges." | |
| Aras þa se rica, ymb hine rinc manig | |
| þryðlic þegna heap. Sume þær bidon, | |
| 139r | heaðoreaf heoldon, swa him se |(hea)rda bebead. |
| Snyredon ætsomn(e). (Þa) secg wisode | |
| under Heorotes hrof, | |
| hea[rd] under helme, þæt he on heoðe gestod. | |
| Beowulf maðelode. On him byrne scan, | |
| 405 | sea[ro]net seowed smiþes orþancum: |
| "Wæs þu, Hr(oð)gar, hal. Ic eom Higelaces | |
| mæg 7 magoðegn. Hæbbe ic mærða fela | |
| ongunnen on geogoþe. Me wearð Grendles þing | |
| on minre eþeltyrf undyrne cuð. | |
| 410 | Secgað sæliðend þæt þæs sele stande, |
| reced selesta rinca gehwylcum, | |
| idel 7 unnyt, siððan æfenleoht | |
| under heofenes hador beholen weorþeð. | |
| Þa me þæt gelærdon leode mine, | |
| 415 | þa selestan, snotere ceorlas, |
| þeoden Hroðgar, þæt ic þe sohte, | |
| for þan hie mægenes cræft mine cuþon; | |
| selfe ofersawon, ða ic of searwum cwom, | |
| fah from feondum, þær ic fife geband, | |
| 420 | yðde eotena cyn, 7 on yðum slog |
| niceras nihtes; nearoþearfe dreah, | |
| 139v | wræc |(Wed)[e]ra nið. Wean ahsodon, |
| forgrand g(ra)mum. 7 nu wið Grendel sceal, | |
| wið þam aglæcan ana gehegan | |
| 425 | ðing wið þyrse. (Ic) þe nu ða, |
| brego Beorht-Dena biddan wille, | |
| eodor Scyldinga, anre bene, | |
| þæt ðu me ne forwyrne, wigendra hleo, | |
| freowine (f)olca, nu ic þus feorran com: | |
| 430 | þæt ic mote ana - minra eorla gedryht |
| 7 þes hearda heap! - Heorot fælsian. | |
| Hæbbe ic eac geahsod þæt se æglæca | |
| for his wonhydum wæpna ne recceð. | |
| Ic þæt þonne forhicge, swa me Higelac sie, | |
| 435 | min mondrihten, modes bliðe, |
| þæt ic sweord bere oþðe sidne scyld, | |
| geolorand to guþe. Ac ic mid grape sceal | |
| fon wið feonde 7 ymb feorh sacan, | |
| lað wið laþum. Ðær gelyfan sceal | |
| 440 | Dryhtnes dome, se þe hine deað nimeð. |
| Wen' ic þæt he wille, gif he wealdan mot | |
| in þæm guðsele, Geotena leode | |
| 140r | etan unforhte, swa he |oft dyde |
| mægenhreð manna. Na (þu) minne þearft | |
| 445 | hafalan hydan, ac he me habban wile |
| deore fahne, gif mec deað nimeð. | |
| Byreð blodig wæl, byrgea(n) þenceð, | |
| eteð angenga unmurnlice, | |
| mearcað morhopu. No ðu ymb mines ne þearft | |
| 450 | lices feorme leng sorgian. |
| Onsend Higelace gif mec hild nime, | |
| beaduscruda betst, þæt mine breost wereð, | |
| hrægla selest. Þæt is Hrædlan laf | |
| Welandes geweorc. Gæð a wyrd swa hio scel. | |
| .VII. | |
| 455 | Hroðgar maþelode, helm Scyldinga: |
| "Fere fyhtum, þu, wine min Beowulf, | |
| 7 for arstafum usic sohtest. | |
| Gesloh þin fæder fæhðe mæste. | |
| Wearþ he Heaþolafe to handbonan | |
| 460 | mid Wilfingum. Ða hine [wi]gara cyn |
| for herebrogan habban ne mihte. | |
| Þanon he gesohte Suð-Dena folc | |
| 140v | ofer yða gewealc Ar-|(Scyl)dinga. |
| Ða ic furþum weold folce Deninga | |
| 465 | 7 on geogoðe heold gimmerice |
| hordburh hæleþa. Ða wæs Heregar dead, | |
| min yldra mæg unlifigende, | |
| bearn (H)ealfdenes. Se wæs betera ðonne ic. | |
| Siððan (þ)a fæhðe feo þingode. | |
| 470 | Sende ic Wylfingum ofer wæteres hrycg |
| ealde madmas. He me aþas swor. | |
| Sorh is me to secganne on sefan minum, | |
| gumena ængum, hwæt me Grendel hafað | |
| hynðo on Heorote mid his heteþancum, | |
| 475 | færniða gefremed. Is min fletwerod, |
| wigheap gewanod. Hie wyrd forsweop | |
| on Grendles gryre. God eaþe mæg | |
| þone dolsceaðan dæda getwæfan. | |
| Ful oft gebeotedon, beore druncne, | |
| 480 | ofer ealowæge oretmecgas, |
| þæt hie in beorsele bidan woldon | |
| Grendles guþe mid gryrum ecga. | |
| Ðonne wæs þeos medoheal on morgentid | |
| drihtsele dreorfah, þonne dæg lixte, | |
| 141r | eal |bencþelu blode bestymed, |
| heall heor(u)dreore. Ahte ic holdra þy læs, | |
| deorre duguðe, þe þa deað fornam. | |
| Site nu t(o) symle 7 onsæl meoto, | |
| sigehreð secgum, swa þin sefa hwette." | |
| 490 | Þa wæs Geatmæcgum geador ætsomne |
| on beorsele benc gerymed. | |
| Þær swiðferhþe sittan eodon, | |
| þryðum dealle. Þegn nytte beheold, | |
| se þe on handa bær hroden ealowæge, | |
| 495 | scencte scir wered. Scop hwilum sang |
| hador on Heorote. Þær wæs hæleða dream, | |
| duguð unlytel Dena 7 Wedera. | |
| .VIII. | |
| HVNferð maþelode, Ecglafes bearn, | |
| þe æt fotum sæt frean Scyldinga. | |
| 500 | Onband beadurune. Wæs him Beowulfes sið, |
| modges merefaran, micel æfþunca, | |
| forþon þe he ne uþe þæt ænig oðer man | |
| 141v | æfre |mærða þon ma middangeardes |
| gehedde under heofenum þonne he sylfa: | |
| 505 | "Eart þu se Beowulf, se þe wið Brecan wunne |
| on sidne sæ, ymb sund flite, | |
| ðær git for wlence wada cunnedon | |
| 7 for dolgilpe on deop wæter | |
| aldrum neþdon? Ne inc ænig mon, | |
| 510 | ne leof ne lað, belean mihte |
| sorhfullne sið, þa git on sund reon. | |
| Þær git eagorstream earmum þehton, | |
| mæton merestræta, mundum brugdon, | |
| glidon ofer garsecg. Geofon yþum | |
| 515 | weol, wintrys wylm. Git on wæteres æht |
| seofon niht swuncon. He þe æt sunde oferflat, | |
| hæfde mare mægen. Þa hine on morgentid | |
| on Heaþo-Ræmes. holm up ætbær, | |
| Ðonon he gesohte swæsne .eðel., | |
| 520 | leof his leodum, lond Brondinga, |
| freoðoburh fægere, þær he folc ahte, | |
| 142r | burh 7 beagas. |Beot eal wið þe |
| sunu Beanstanes so[ðe] gelæste. | |
| Ðonne wene ic to þe wyrsan (ge)þingea, | |
| 525 | ðeah þu heaðoræsa gehwær dohte, |
| grimre guðe, gif þu Grendl(es) dearst | |
| nihtlongne fyrst nean bi(dan)." | |
| Beowulf maþelode, bearn Ecgþeowes: | |
| "Hwæt, þu worn fela, wine min Hunfer(ð), | |
| 530 | beore druncen, ymb Brecan spræce, |
| sægdest from his siðe. Soð ic talige | |
| þæt ic merestrengo maran ahte, | |
| earfeþo on yþum, ðonne ænig oþer man. | |
| Wit þæt gecwædon, cnihtwesende | |
| 535 | 7 gebeotedon - wæron begen þa git |
| on geogoðfeore þæt wit on garsecg ut | |
| aldrum neðdon, 7 þæt geæfndon swa. | |
| Hæfdon swurd nacod, þa wit on sund reon, | |
| heard on handa. Wit unc wið hronfixas | |
| 540 | werian þohton. No he wiht fram me |
| flodyþum feor fleotan meahte, | |
| hraþor on holme, no ic fram him wolde. | |
| 142v | Ða wit æt|(s)omne on sæ wæron |
| fif nihta fyrst, (o)þ þæt unc flod todraf, | |
| 545 | wado weallende, wedera cealdost, |
| nipende niht, 7 norþan(w)ind | |
| heaðogrim ondhwearf. Hreo wæron (y)þa. | |
| Wæs merefixa mod onhrered: | |
| þær me wið laðum licsyrce min | |
| 550 | heard hondlocen, helpe gefremede, |
| beadohrægl broden, on breostum læg, | |
| golde gegyrwed. Me to grunde teah, | |
| fah feondscaða, fæste hæfde, | |
| grim on grape. Hwæþre me gyfeþe wearð | |
| 555 | þæt ic aglæcan orde geræhte, |
| hildebille. Heaþoræs fornam | |
| mihtig meredeor þurh mine hand." | |
| .VIIII. | |
| "Swa mec gelome laðgeteonan | |
| þreatedon þearle. Ic him þenode | |
| 560 | deoran sweorde, swa hit gedefe wæs. |
| Næs hie ðære fylle gefean hæfdon, | |
| manfordædlan, þæt hie me þegon, | |
| symbel ymbsæton sægrunde neah. | |
| 143r | Ac on mergenne, mecum |wunde, |
| 565 | be yðlafe uppe lægon, |
| swe(o[r]dum) aswefede, þæt syðþan na | |
| ymb bront(ne) ford brimliðende | |
| lade ne letton. (Leoht) eastan com, | |
| beorht beacen Godes, brimu swaþredon, | |
| 570 | þæt ic sænæssas geseon mihte, |
| windige weallas. Wyrd oft nereð | |
| unfægne eorl, þonne his ellen deah. | |
| Hwæþere me gesælde þæt ic mid sweorde ofsloh | |
| niceras nigene. No ic on niht gefrægn | |
| 575 | under heofones hwealf heardran feohtan, |
| ne on egstreamum earmran mannon. | |
| Hwaþere ic fara feng feore gedigde, | |
| siþes werig. Ða mec sæ oþbær, | |
| flod æfter faroðe on Finna land, | |
| 580 | w[a]du weallendu. No ic wiht fram þe |
| swylcra searoniða secgan hyrde, | |
| billa brogan. Breca næfre git | |
| æt heaðolace, ne gehwæþer incer, | |
| swa deorlice dæd gefremede | |
| 585 | fagum sweordum. No ic þæs gylpe, |
| þeah ðu þinum broðrum to banan wurde, | |
| 143v | heafodmægum. Þæs þu in | (hell)e scealt |
| werhðo dreogan, þeah þin (wit) duge. | |
| Secge ic þe to soðe, sunu Ecg(laf)es, | |
| 590 | þæt næfre Gredel swa fela gryra gefremede, |
| atol æglæca ealdre þinum, | |
| hynðo on Heorote, gif þin hige wære, | |
| sefa swa searogrim swa þu self talast. | |
| Ac he hafað onfunden þæt he þa fæhðe ne þearf, | |
| 595 | atole ecgþræce eower leode |
| swiðe onsittan Sige-Scyldinga. | |
| Nymeð nydbade, nænegum arað | |
| leode Deniga, ac he lust wigeð, | |
| swefeð ond sendeþ, secce ne weneþ | |
| 600 | to Gar-Denum. Ac ic him Geata sceal |
| eafoð 7 ellen ungeara nu | |
| guþe gebeodan. Gæþ eft, se þe mot, | |
| to medo modig, siþþan morgenleoht | |
| ofer ylda bearn oþres dogores, | |
| 605 | sunne sweglwered suþan scineð." |
| Þa wæs on salum sinces brytta, | |
| gamolfeax 7 guðrof. Geoce gelyfde, | |
| 144r | |brego Beorht-Dena - gehyrde on (Beo)wulfe, |
| folces hyrde, fæstrædne geþoht. | |
| 610 | Ðær wæs hæleþa hleahtor, hlyn swynsode, |
| word wæron wynsume. Eode Wealhþeow forð, | |
| cwen Hroðgares, cynna gemyndig, | |
| grette goldhroden guman on healle. | |
| 7 þa freolic wif ful gesealde | |
| 615 | ærest East-Dena eþelwearde, |
| bæd hine bliðne æt þær(e) beorþege, | |
| leodum leofne. He on lust geþeah | |
| symbel 7 seleful, sigerof kyning. | |
| Ymbeode þa, ides Helminga, | |
| 620 | duguþe 7 geogoþe dæl æghwylcne, |
| sincfato sealde, oþ þæt sæl alamp | |
| þæt hio Beowulfe, beaghroden cwen, | |
| mode geþungen, medoful ætbær. | |
| Grette Geata leod, Gode þancode | |
| 625 | wisfæst wordum, þæs ðe hire se willa gelamp, |
| þæt heo on ænigne eorl gelyfde | |
| fyrena frofre. He þæt ful geþeah, | |
| 144v | wælreow wiga |(æt W)ealhþeon, |
| 7 þa gyddode, guþe gefysed. | |
| 630 | Beowulf maþelode, bearn Ecgþeowes: |
| "Ic þæt hogode, þa ic on holm gestah, | |
| sæbat gesæt mid minra secga gedriht, | |
| þæt ic anunga eowra leoda | |
| willan geworhte, oþðe on wæl crunge, | |
| 635 | feondgrapum fæst. Ic gefremman sceal |
| eorlic ellen, oþðe endedæg | |
| on þisse meoduhealle minne gebidan." | |
| Ðam wife þa word wel licodon, | |
| gilpcwide Geates. Eode goldhroden, | |
| 640 | freolicu folccwen, to hire frean sittan. |
| þa wæs eft, swa ær inne on healle, | |
| þryðword sprecen, ðeod on sælum, | |
| sigefolca sweg, oþ þæt semninga | |
| sunu Healfdenes secean wolde | |
| 645 | æfenræste. Wiste þæm ahlæcan |
| to þæm heahsele hilde geþinged, | |
| siððan hie sunnan leoht geseon meahton, | |
| oþðe nipende niht ofer ealle, | |
| scaduhelma gesceapu scriðan cwoman, | |
| 650 | wan under wolcnum. Werod eall aras. |
| Grette þa guma [guman] oþerne, | |
| Hroðgar Beowulf, 7 him hæl abead, | |
| 145r | winærnes |geweald, 7 þæt word acwæð: |
| "Næfre ic ænegum men ær alyfde, | |
| 655 | siþðan ic hond 7 rond hebban mihte, |
| ðryþærn Dena, buton þe nu ða. | |
| Hafa nu 7 geheald husa selest, | |
| gemyne mærþo, mægenellen cyð, | |
| waca wið wraþum. Ne bið þe wilna gad | |
| 660 | gif þu þæt ellenweorc aldre gedigest." |
| .X. | |
| ÐA him Hroþgar gewat mid his hæleþa gedryht, | |
| eodur Scyldinga ut of healle. | |
| Wolde wigfruma Wealhþeo secan, | |
| cwen to gebeddan. Hæfde Kyningwuldor | |
| 665 | Grendle togeanes, swa guman gefrungon, |
| seleweard aseted. Sundornytte beheold | |
| ymb aldor Dena, eotonweard abead. | |
| Huru Geata leod georne truwode | |
| modgan mægnes, Metodes hyldo. | |
| 670 | Ða he him of dyde isernbyrnan, |
| helm of hafelan, sealde his hyrsted sweord, | |
| irena cyst, ombihtþegne, | |
| 7 gehealdan het hildegeatwe. | |
| Gespræc þa se goda gylpworda sum, | |
| 145v | Beowulf |Geata, ær he on bed stige: |
| "No ic me an herewæsmun hnagran talige, | |
| guþgeweorca, þonne Grendel hine. | |
| Forþan ic hine sweorde swebban nelle, | |
| aldre beneotan, þeah ic eal mæge. | |
| 680 | Nat he þara goda, þæt he me ongean slea, |
| rand geheawe, þeah ðe he rof sie | |
| niþgeweorca. Ac wit on niht sculon | |
| secge ofersittan, gif h[e] gesecean dear | |
| wig ofer wæpen. 7 siþðan witig God, | |
| 685 | on swa hwæþere hond, halig Dryhten, |
| mærðo deme, swa him gemet þince." | |
| Hylde hine þa heaþodeor, hleorbolster onfeng | |
| eorles andwlitan, 7 hine ymb monig | |
| snellic særinc selereste gebeah. | |
| 690 | Nænig heora þohte, þæt he þanon scolde |
| eft eardlufan æfre gesecean, | |
| folc oþðe freoburh, þær he afeded wæs. | |
| Ac hie hæfdon gefrunen þæt hie ær to fela micles, | |
| in þæm winsele wældeað fornam | |
| 695 | Denigea leode. Ac him Dryhten forgeaf |
| 146r | wigspeda gewiofu |Wedera leodum, |
| frofor 7 fult(um), (þæt hie) feond heora | |
| ðurh anes cræft ealle ofercomon, | |
| selfes mihtum. Soð is gecyþed, | |
| 700 | þæt mihtig God manna cynnes |
| weold (wide)ferhð. Com on wanre niht | |
| scriðan s(cea)dugenga. Sceotend swæfon, | |
| þa þæt hornreced healdan scoldon, | |
| ealle buton an(um). Þæt wæs yldum cuþ, | |
| 705 | þæt hie ne moste, þa Meto(d) nolde, |
| se synscaþa under sceadu bregdan. | |
| Ac he wæccende wraþum on andan | |
| bad bolgenmod beadwa geþinges. | |
| .XI. | |
| Ða com of more under misthleoþum | |
| 710 | Grendel gongan, Godes yrre bær. |
| Mynte se manscaða manna cynnes | |
| sumne b(e)syrwan in sele þam hean. | |
| Wod under (wolc)num to þæs þe he winreced, | |
| goldsele gum(e)na gearwost wisse, | |
| 715 | fættum fahne. Ne wæs þæt forma sið |
| þæt he Hroþgares ham gesohte. | |
| 146v | Næfre he on aldordagum, ær |(ne) siþðan, |
| heardran hæle, healðegnas fand. | |
| Com þa to recede rinc siðian, | |
| 720 | dreamum bedæled. Duru sona onarn, |
| fyr(ben)dum fæst, syþðan he hire folmum [æt]hran. | |
| Onbræd þa bealohydig, ða [h]e gebolgen wæs, | |
| recedes muþan. Raþe æfter þon | |
| on fagne flor feond treddode, | |
| 725 | eode yrremod. Him of eagum stod |
| ligge gelicost leoht unfæger. | |
| Geseah he in recede rinca manige, | |
| swefan sibbegedriht samod ætgædere | |
| magorinca heap. Þa his mod ahlog, | |
| 730 | mynte þæt he gedælde, ær þon dæg cwome, |
| atol aglæca anra gehwylces | |
| lif wið lice, þa him alumpen wæs | |
| wistfylle wen. Ne wæs (þæt) (w)yrd þa gen | |
| þæt he ma moste manna cynnes | |
| 735 | ðicgean ofer þa niht. Þryðswyð beheold, |
| mæg Higelaces, hu se manscaða | |
| under færgripum gefaran wolde. | |
| Ne þæt se aglæca yldan þohte, | |
|
147A (131)r | ac he ge|feng hraðe forman siðe |
| 740 | slæpendn(e) rinc, slat unwearnum, |
| bat banlocan, bl(od) edrum dranc, | |
| synsnædum swealh. Sona hæfde | |
| unlyfigendes ealgefeormod | |
| fe(t) 7 folma. Forð near ætstop, | |
| 745 | nam þa mid h(an)da higeþihtigne |
| rinc on ræste, ræhte ongean | |
| feond mid folme. He onfeng hraþe | |
| inwitþancum 7 wið earm gesæt. | |
| Sona þæt onfunde, fyrena hyrde, | |
| 750 | þæt he ne mette middangeardes, |
| eorþan sceatta, on elran men | |
| mundgripe maran. He on mode wearð | |
| forht on ferhðe. No þy ær fram meahte. | |
| Hyge wæs him hinfus, wolde on heolster fleon, | |
| 755 | secan deofla gedræg. Ne wæs his drohtoð þær |
| swylce he on ealderdagum ær gemette. | |
| Gemunde þa se goda, mæg Higelaces, | |
| æfenspræce. Uplang astod | |
| 7 him fæste wiðfeng. Fingras burston. | |
| 760 | Eoten wæs utweard, eorl furþur stop. |
|
147A (131)v | Mynte se mæra, |[hw](ær) he meahte swa, |
| widre gewindan, 7 (o)n weg þanon | |
| fleon on fenhopu. Wiste [h]is fingra geweald | |
| on grames grapum, (þæt) he wæs geocorsið | |
| 765 | þæt se hearmsca(þa) to Heorute ateah. |
| Dryhtsele (dy)nede. Denum eallum wearð, | |
| ceasterbuendum, cenra gehwylcum, | |
| eorlum ealuscerwen. Yrre wæron begen, | |
| reþe renweardas. Reced hlynsode. | |
| 770 | Þa wæs wundor micel þæt se winsele |
| wiðhæfde heaþodeorum, þæt he on hrusan ne feol, | |
| fæger foldbold. Ac he þæs fæste wæs | |
| innan 7 utan irenbendum | |
| searoþoncum besmiþod. Þær fram sylle abeag | |
| 775 | medubenc monig, mine gefræge, |
| golde geregnad, þær þa graman wunnon. | |
| Þæs ne wendon ær, witan Scyldinga, | |
| þæt hit a mid gemete manna ænig, | |
| [b]etlic 7 banfag, tobrecan meahte, | |
| 780 | listum tolucan, nymþe liges fæþm |
| 147r | swulge on swaþule. Sweg |up astag, |
| niwe geneahhe: Norð-Denum st(od) | |
| atelic egesa, anra gehwylcum | |
| þara (þe) of wealle wop gehyrdon, | |
| 785 | gryreleoð (ga)lan Godes andsacan, |
| sigeleasne sang, (sar) wanigean, | |
| helle hæfton. Heold hine fæste, | |
| se þe manna wæs mægene str(en)gest | |
| on þæm dæge þysses lifes. | |
| .XII. | |
| 790 | Nolde eorla hleo ænige þinga |
| þone cwealmcuman cwicne forlætan, | |
| ne his lifdagas leoda ænigum | |
| nytte tealde. Þær genehost brægd | |
| eorl Beowulfes, ealde lafe, | |
| 795 | wolde freadrihtnes feorh ealgian, |
| mæres þeodnes, ðær hie meahton swa. | |
| Hie þæt ne wiston, þa hie gewin drugon, | |
| heardhicgende hildemecgas, | |
| 7 on healfa gehwone heawan þohton, | |
| 800 | sawle secan: þone synscaðan |
| ænig ofer eorþan, irenna cyst, | |
| guðbilla nan gretan nolde. | |
| 147v | Ac he sigewæpnum |(fo)rsworen hæfde, |
| ecga gehwylcre. Scolde (h)is aldorgedal | |
| 805 | on ðæm dæge þysses (lif)es |
| earmlic wurðan, 7 se ellorgast | |
| (on) feonda geweald feor siðian. | |
| Ða þæt (o)nfunde se þe fela æror | |
| modes myrðe (m)anna cynne | |
| 810 | fyrene gefremede, he (f)ag wið God, |
| þæt him se lichoma læstan (n)olde, | |
| ac hine se modega mæg Hygela(c)es | |
| hæfde be honda. Wæs gehwæþer oðrum | |
| lifigende lað. Licsar gebad, | |
| 815 | atol æglæca. Him on eaxle wearð |
| syndolh sweotol, seonowe onsprungon, | |
| burston banlocan. Beowulfe wearð | |
| guðhreð gyfeþe. Scolde Grendel þonan | |
| feorhseoc fleon under fenhleoðu, | |
| 820 | secean wynleas wic. Wiste þe geornor |
| þæt his aldres wæs ende gegongen, | |
| dogera dægrim. Denum eallum wearð | |
| æfter þam wælræse willa gelumpen. | |
| Hæfde þa gefælsod, se þe ær feorran com, | |
| 825 | snotor 7 swyðferhð, sele Hroðgares, |
| 148r | genered wið |niðe. Nihtweorce gefeh, |
| ellenmær(þum). Hæfde East-Denum, | |
| Geatmecga leod, gilp gelæsted. | |
| Swylce oncyþðe ealle ge(bette), | |
| 830 | inwidsorge, þe hie ær drugon, |
| 7 for (þrea)nydum þolian scoldon | |
| torn unlyt(el). Þæt wæs tacen sweotol, | |
| syþðan hildedeor hond alegde, | |
| earm 7 eaxle, þær wæs eal geador | |
| 835 | Grendles grape, under geapne h[rof]. |
| .XIII. | |
| ÐA wæs on morgen mine gefræge | |
| ymb þa gifhealle guðrinc monig. | |
| Ferdon folctogan feorran 7 nean | |
| geond widwegas wundor sceawian, | |
| 840 | laþes lastas. No his lifgedal |
| sarlic þuhte secga ænegum | |
| þara þe tirleases trode sceawode, | |
| hu he werigmod on weg þanon, | |
| niða ofercumen, on nicera mere | |
| 845 | fæge 7 geflymed feorhlastas bær. |
| Ðær wæs on blode brim weallende, | |
| atol yða geswing eal gemenged | |
| 148v | haton heolfre, |(heo)rodreore weol, |
| deaðfæge deog. Siððan dreama leas, | |
| 850 | in fenfreoðo, feorh alegde, |
| (hæþ)ene sawle. Þær him hel onfeng. | |
| Þanon (eft) gewiton ealdgesiðas, | |
| swylce geong (ma)nig, of gomenwaþe, | |
| fram mere modge (m)earum ridan, | |
| 855 | beornas on blancum. Ðær (w)æs Beowulfes |
| mærðo mæned. Monig oft gecwæð | |
| þætte suð ne norð be sæm tweonum, | |
| ofer eormengrund, oþer nænig | |
| under swegles begong selra nære | |
| 860 | rondhæbbendra, rices wyrðra. |
| Ne hie huru winedrihten wiht ne logon, | |
| glædne Hroðgar, ac þæt wæs god cyning. | |
| Hwilum heaþorofe hleapan leton, | |
| on geflit faran fealwe mearas, | |
| 865 | ðær him foldwegas fægere þuhton, |
| cystum cuðe. Hwilum cyninges þegn | |
| guma gilphlæden, gidda gemyndig, | |
| se ðe ealfela ealdgesegena | |
| worn gemunde, word oþer fand | |
| 870 | soðe gebunden. Secg eft ongan |
| 149r | sið Beowulfes snyttrum |styrian, |
| 7 on sped wrecan spel gerade, | |
| wordum wrixlan. Welhwylc gecwæð | |
| þæt he fram Sigemunde secgan hyrde, | |
| 875 | elle(ndæ)dum, uncuþes fela |
| Wælsinges gewin, wide siðas, | |
| þara þe gumena bearn gearwe ne wiston, | |
| fæhðe 7 fyrena. Buton Fitela (mid) hine, | |
| þonne he swulces hwæt secgan wol(de), | |
| 880 | eam his nefan, swa hie a wæron |
| æt niða gehwam nydgesteallan. | |
| Hæfdon ealfela eotena cynnes | |
| sweordum gesæged. Sigemunde gesprong | |
| æfter deaðdæge dom unlytel. | |
| 885 | Syþðan wiges heard wyrm acwealde, |
| hordes hyrde; he under harne stan | |
| æþelinges bearn ana geneðde | |
| frecne dæde, ne wæs him Fitela mid. | |
| Hwæþre him gesælde ðæt þæt swurd þurhwod | |
| 890 | wrætlicne wyrm, þæt hit on wealle ætstod, |
| dryhtlic iren. Draca morðre swealt. | |
| Hæfde aglæca elne gegongen | |
| þæt he beahhordes brucan moste | |
| 149v | selfes dome. | Sæbat gehleod, |
| 895 | bær on bearm scipes beorhte frætwa, |
| Wælses eafera. Wyrm hat (ge)mealt. | |
| Se wæs wreccena wide mærost | |
| (o)fer werþeode, wigendra hleo, | |
| ellendædum. (H)e þæs ær onðah. | |
| 900 | Siððan Heremodes hild (s)weðrode, |
| earfoð' 7 ellen. He mid eotenum (w)earð | |
| on feonda geweald forð forlacen, | |
| (s)nude forsended. Hine sorhwylmas | |
| lemede to lange. He his leodum wearð, | |
| 905 | eallum æþellingum, to aldorceare. |
| Swylce oft bemearn ærran mælum | |
| swiðferhþes sið, snotor ceorl monig, | |
| se þe him bealwa to bote gelyfde, | |
| þæt þæt ðeodnes bearn geþeon scolde, | |
| 910 | fæderæþelum onfon, folc gehealdan, |
| hord 7 hleoburh, hæleþa rice, | |
| .eðel. Scyldinga. He þær eallum wearð, | |
| mæg Higelaces, manna cynne, | |
| freondum gefægra. Hine fyren onwod. | |
| 915 | Hwilum flitende fealwe stræte |
| mearum mæton. Ða wæs morgenleoht | |
| 150r | scofen 7 scynded. |Eode scealc monig |
| swiðhicgende to sele þam hean | |
| searowundor seon. Swylce se(lf) cyning | |
| 920 | of brydbure, beahhorda wear(d), |
| tryddode tirfæst getrume micle, | |
| cystum gecyþed, 7 his cwen mid him | |
| med(o)stigge mæt mægþa hose. | |
| .XIIII. | |
| Hroðgar maþelode. He to healle geon(g), | |
| 925 | stod on stapole, geseah steapne hrof |
| golde fahne 7 Grendles hond. | |
| "Ðisse ansyne Alwealdan þanc | |
| lungre gelimpe. Fela ic laþes gebad, | |
| grynna æt Grendle. A mæg God wyrcan | |
| 930 | wunder æfter wundre, wuldres Hyrde. |
| Ðæt wæs ungeara þæt ic ænigra me | |
| weana ne wende to widan feore, | |
| bote gebidan (þonne blode fah | |
| husa selest heorodreorig stod, | |
| 935 | wea widscofen), witena gehwylcne |
| ðara þe ne wendon þæt hie wideferhð | |
| leoda landgeweorc laþum beweredon, | |
| 150v | |scuccum 7 scinnum. Nu scealc hafað |
| þurh Drihtnes miht dæd gefremede, | |
| 940 | ðe we ealle (ær) ne meahton |
| snyttrum besyrwan. Hwæt, (þæt s)ecgan mæg, | |
| efne swa hwylc mægþa swa ðone magan cende, | |
| æfter gumcynnum, gyf heo gyt lyfað, | |
| þæt hyre Ealdmetod este wære | |
| 945 | bearngebyrdo. Nu ic Beowulf, þec, |
| secg betsta, me for sunu wylle | |
| freogan on ferhþe. Heald forð tela | |
| niwe sibbe. Ne bið þe ænigre gad | |
| worolde wilna, þe ic geweald hæbbe. | |
| 950 | Ful oft ic for læssan lean teohhode, |
| hordweorþunge hnahran rince, | |
| sæmran æt sæcce. Þu þe self hafast | |
| dædum gefremed, þæt þin [dæd] lyfað | |
| awa to aldre. Alwalda þec | |
| 955 | gode forgylde, swa he nu gyt dyde." |
| Beowulf maþelode, bearn Ecþeowes: | |
| "We þæt ellenweorc estum miclum, | |
| feohtan fremedon, frecne geneðdon | |
| eafoð uncuþes. Uþe ic swiþor | |
| 960 | þæt ðu hine selfne geseon moste, |
| feond on frætewum fylwerigne. | |
| 151r | Ic him hrædlice |heardan clammum |
| on wælbedde wriþan þohte, | |
| þæt he for handgripe minum scolde | |
| 965 | licgean lifbysig, butan his lic swice. |
| Ic hine ne mihte, þa Metod nolde, | |
| gange(s) getwæman: no ic him þæs georne ætfealh, | |
| feorhgeniðlan. Wæs to foremi(htig), | |
| feond on feþe. Hwæþere, he his folme f(or)let | |
| 970 | to lifwraþe last weardian, |
| earm 7 (eax)le. No þær ænige swa þeah | |
| feasceaft (gu)ma, frofre gebohte. | |
| No þy leng leof(að) laðgeteona | |
| synnum geswenced, ac hyne sar hafað | |
| 975 | in [nið]gripe, nearwe befongen |
| balwon bendum. Ðær abidan sceal, | |
| maga mane fah, miclan domes, | |
| hu him scir Metod scrifan wille." | |
| Ða wæs swigra secg, sunu Eclafes, | |
| 980 | on gylpspræce guðgeweorca, |
| siþðan æþelingas eorles cræfte | |
| ofer heanne hrof hand sceawedon, | |
| feondes fingras. Foran æghwylc wæs | |
| steda nægla gehwylc, style gelicost; | |
| 151v | hæþenes handsporu hilde|rinces |
| egl unheoru. Æghwylc gecwæð | |
| þæt him heardra nan hrinan wolde, | |
| iren ærgod, þæt ðæs ahlæcan | |
| blodge beadufolme (o)nberan wolde. | |
| .XV. | |
| 990 | ÐA wæs haten hreþe Heort innanweard |
| folmum gefrætwod. Fela þæra wæs | |
| wera 7 wifa, þe þæt winreced, | |
| gestsele gyredon. Goldfag scinon, | |
| web æfter wagum, wundorsiona fela | |
| 995 | secga gehwylcum, þara þe on swylc starað. |
| Wæs þæt beorhte bold tobrocen swiðe | |
| eal inneweard irenbendum fæst, | |
| heorras tohlidene. Hrof ana genæs | |
| ealles ansund, þe se aglæca | |
| 1000 | fyrendædum fag on fleam gewand, |
| aldres orwena. No þæt yðe byð | |
| to befleonne - fremme se þe wille - | |
| ac gesacan sceal sawlberendra, | |
| nyde genydde, niþða bearna, | |
| 1005 | grundbuendra gearwe stowe, |
| þær his lichoma, legerbedde fæst, | |
| swefeþ æfter symle. Þa wæs sæl 7 mæl | |
| 152r | þæt to healle |gang Healfdenes sunu. |
| Wolde self cyni(ng) symbel þicgan. | |
| 1010 | Ne gefrægen ic þa mægþ(e) maran weorode |
| ymb hyra sincgyfan s(el) gebæran. | |
| Bugon þa to bence blæd(agan)de, | |
| fylle gefægon. Fægere geþægon | |
| (me)doful manig, magas þara | |
| 1015 | swiðhicgend(e) on sele þam hean, |
| Hroðgar 7 Hroþulf. (Heo)rot innan wæs | |
| freondum afylled. Nalles f(acen)stafas | |
| Þeod-Scyldingas þenden fremed(on). | |
| Forgeaf þa Beowulfe brand Healfde(nes); | |
| 1020 | segen gyldenne sigores to leane, |
| hro(den) hiltecumbor, helm, 7 byrnan. | |
| Mære m(að)þumsweord manige gesawon | |
| beforan be(orn) beran. Beowulf geþah | |
| ful on flette. No (he) þære feohgyfte | |
| 1025 | for scotenum scami(gan) ðorfte. |
| Ne gefrægn ic freondlicor feow(er) madmas | |
| golde gegyrede gummanna fela | |
| in ealobence oðrum gesellan. | |
| Ym(b) þæs helmes hrof, heafodbeorge, | |
| 1030 | wirum bewunden, walan utan heold, |
| 152v | þæt him fela |(la)f frecne ne meahton, |
| scurheard, sceþ(ða)n, þonne scyldfreca | |
| ongean gramum (g)angan scolde. | |
| Heht ða eorla hleo eah(ta) mearas, | |
| 1035 | fætedhleore, on flet teon |
| (in u)nder eoderas. Þara anum stod | |
| sadol searwum fah, since gewurþad. | |
| Þæt wæs hildesetl heahcyninges, | |
| ðonne sweorda gelac sunu Healfdenes | |
| 1040 | efnan wolde. Næfre on ore læg |
| widcuþes wig, ðonne walu feollon. | |
| 7 ða Beowulfe bega gehwæþres | |
| eodor Ingwina onweald geteah, | |
| wicga 7 wæpna. Het hine wel brucan. | |
| 1045 | Swa manlice mære þeoden |
| hordweard hæleþa, heaþoræsas geald | |
| mearum 7 madmum. Swa hy næfre man lyhð, | |
| se þe secgan wile soð æfter rihte. | |
| .XVI. | |
| ÐA gyt æghwylcum eorla drihten | |
| 1050 | þara þe mid Beowulfe brimleade teah, |
| on þære medubence maþðum gesealde, | |
| 153r | yr|felafe, 7 þone ænne heht |
| golde forgy(l)dan, þone ðe Grendel ær | |
| mane acwealde. Swa he hyra ma wolde, | |
| 1055 | nefne him witi(g) God wyrd forstode, |
| 7 ðæs mannes mod. (Me)tod eallum weold | |
| gumena cynnes, swa h(e) nu git deð. | |
| Forþan bið andgit æghwær selest, | |
| ferhðes foreþanc. Fela sceal g(e)bidan | |
| 1060 | leofes 7 laþes se þe longe her |
| on ðyssum windagum worolde bruceð. | |
| Þær wæs sang 7 sweg samod ætgædere | |
| fore Healfdenes hildewisan; | |
| gomenwudu greted, gid oft wrecen. | |
| 1065 | Ðonne healgamen Hroþgares scop |
| æfter medobence mænan scolde, | |
| Finnes eaferum, ða hie se fær begeat: | |
| Hæleð Healfdena, Hnæf Scyldinga, | |
| in Freswæle feallan scolde. | |
| 1070 | Ne huru Hildeburh herian þorfte |
| eotena treowe. Unsynnum wearð | |
| beloren leofum æt þam hildplegan, | |
| bearnum 7 broðrum. Hie on gebyrd hruron, | |
| 153v | gare | (w)unde. Þæt wæs geomuru ides. |
| 1075 | Nalles holinga (H)oces dohtor |
| meotodsceaft bemearn, (sy)þðan morgen com. | |
| Ða heo under swegle (ge)seon meahte | |
| morþorbealo maga. (Þ)ær he ær mæste heold | |
| worolde wynne, wig ealle fornam | |
| 1080 | Finnes þegnas, nemne feaum anum. |
| Þæt he ne mehte on þæm meðelstede | |
| wig Hengeste wiht gefeohtan. | |
| ne þa wealafe wige forþringan | |
| þeodnes ðegne. Ac hig him geþingo budon, | |
| 1085 | þæt hie him oðer flet eal gerymdon, |
| healle 7 heahsetl, þæt hie healfre geweald | |
| wið eotena bearn agan moston. | |
| 7 æt feohgyftum Folcwaldan sunu | |
| dogra gehwylce Dene weorþode, | |
| 1090 | Hengestes heap hringum wenede, |
| efne swa swiðe sincgestreonum | |
| fættan goldes swa he Fresena cyn | |
| on beorsele byldan wolde. | |
| Ða hie getruwedon on twa healfa | |
| 1095 | fæste frioðuwære. Fin Hengeste |
| 154r | elne unflitme aðum |benemde |
| þæt he þa wealafe weotena dome | |
| arum heolde, þæt ðær ænig mon | |
| wordum ne worcum wære ne bræce, | |
| 1100 | (ne) þurh inwitsearo æfre gemænden, |
| ðeah hie hira beaggyfan banan folgedon, | |
| ðeodenlease, þa him swa geþearfod wæs. | |
| Gyf þonne Frysna hwylc frecnen spræ(ce) | |
| ðæs morþorhetes myndgiend wære, | |
| 1105 | þonne hit sweordes ecg syððan scolde. |
| Að wæs geæfned, 7 icge, gold, | |
| ahæfen of horde. Here-Scyldinga | |
| betst beadorinca wæs on bæl gearu. | |
| Æt þæm ade wæs eþgesyne | |
| 1110 | swatfah syrce, swyn ealgylden, |
| eofer irenheard, æþeling manig | |
| wundum awyrded. Sume on wæle crungon. | |
| Het ða Hildeburh æt Hnæfes ade | |
| hire selfre sunu sweoloðe befæstan, | |
| 1115 | banfatu bærnan, 7 on bæl don. |
| Earme on eaxle, ides gnornode, | |
| geomrode giddum. Guðrinc astah, | |
| 154v | wand |(to) wolcnum. Wælfyra mæst |
| hlynode (fo)r hlawe. Hafelan multon, | |
| 1120 | bengeato (bu)rston, ðonne blod ætspranc, |
| laðbite lices. Lig ealle forswealg, | |
| gæsta (g)ifrost, þara ðe þær guð fornam | |
| bega folces. Wæs hira blæd scacen. | |
| .XVII. | |
| (G)Ewiton him ða wigend wica neosian, | |
| 1125 | freondum befeallen, Frysland geseon, |
| hamas 7 heaburh. Hengest ða gyt | |
| wælfagne winter wunode mid Fin | |
| [ea]l unhlitine. Eard gemunde, | |
| þeah þe he meahte on mere drifan | |
| 1130 | hringedstefnan. Holm storme weol, |
| won wið winde; winter yþe beleac | |
| isgebinde, oþ ðæt oþer com, | |
| gear in geardas, swa nu gyt deð, | |
| þa ðe syngales sele bewitiað, | |
| 1135 | wuldortorhtan weder. Ða wæs winter scacen, |
| fæger foldan bearm. Fundode wrecca, | |
| gist of geardum. He to gyrnwræce | |
| 155r | swiðor |þohte þonne to sælade, |
| gif he tor(nge)mot þurhteon mihte, | |
| 1140 | þæt he eote(na) bearn inne gemunde. |
| Swa he ne fo(r)wyrnde woroldrædenne, | |
| þonne him Hunlafing hildeleoman, | |
| billa sele(st) on bearm dyde. | |
| Þæs wæron mid eoten(um) ecge cuðe. | |
| 1145 | Swylce ferhðfrecan Fin eft begeat |
| sweordbealo sliðen æt hi(s) selfes ham, | |
| siþðan grimne gripe Guðlaf ond Oslaf | |
| æfter sæsiðe sorge mændon, | |
| ætwiton weana dæl. Ne meahte wæfre mod | |
| 1150 | forhabban in hreþre. Ða wæs heal hroden |
| feonda feorum, swilce Fin slægen, | |
| cyning on corþre, 7 seo cwen numen. | |
| Sceotend Scyldinga to scypon feredon | |
| eal ingesteald eorðcyninges, | |
| 1155 | swylce hie æt Finnes ham findan meahton |
| sigla searogimma. Hie on sælade | |
| drihtlice wif to Denum feredon, | |
| 155v | læddon |(to l)eodum. Leoð wæs asungen, |
| gleoman(nes) gyd. Gamen eft astah, | |
| 1160 | beorhtode (b)encsweg, byrelas sealdon |
| win of (w)underfatum. Þa cwom Wealhþeo forð, | |
| (g)an under gyldnum beage þær þa godan | |
| twegen sæton, suhtergefæde(r)an; | |
| þa gyt wæs hiera sib ætgædere, æghwylc | |
| 1165 | oðrum trywe. Swylce þær Hunferþ þyle |
| æt fotum sæt frean Scyldinga. | |
| Gehwylc hiora his ferhþe treowde, | |
| þæt he hæfde mod micel, þeah þe he his magum | |
| nære arfæst æt ecga gelacum. | |
| 1170 | Spræc ða ides Scyldinga: |
| "Onfoh þissum fulle, freodrihten min, | |
| sinces brytta. Þu on sælum wes, | |
| goldwine gumena, 7 to Geatum spræc | |
| mildum wordum, swa sceal man don. | |
| 1175 | Beo wið Geatas glæd, geofena gemyndig; |
| nean 7 feorran þu nu hafast. | |
| 156r | Me man sægde þæt |(þ)u (ð)e for sunu wolde |
| hereric hab(ban). Heorot is gefælsod, | |
| beahsele beor(hta). Bruc, þenden þu mote, | |
| 1180 | manigra me(do), 7 þinum magum læf |
| folc 7 rice þonne ðu forð scyle | |
| metodsceaft seon. (Ic) minne can | |
| glædne Hroþulf, þæt he þa g(eo)goðe wile | |
| arum healdan, gyf þu ær þonne he, | |
| 1185 | wine Scildinga, worold oflætest. |
| Wene ic þæt he mid gode gyldan wille | |
| uncran eaferan, gif he þæt eal gemon, | |
| hwæt wit to willan 7 to worðmyndum | |
| umborwesendum ær arna gefremedon." | |
| 1190 | Hwearf þa bi bence, þær hyre byre wæron, |
| Hreðric 7 Hroðmund, 7 hæleþa bearn | |
| giogoð æt gædere. Þær se goda sæt | |
| Beowulf Geata be þæm gebroðrum twæm(.) | |
| .XVIII. | |
| HIm wæs ful boren, 7 freondlaþu | |
| 1195 | wordum bewægned 7 wundengold |
| estum geeawed, earmreade twa, | |
| 156v | hrægl 7 hrin|(ga)s, healsbeaga mæst |
| þara þe ic on fol(dan) (ge)frægen hæbbe. | |
| Nænigne ic under sweg(l)e selran hyrde | |
| 1200 | hordmadmum hæleþa, syþðan Hama ætwæg |
| to herebyrhtan (byri)g Brosinga mene, | |
| sigle 7 sincfæt. (Se)aroniðas fealh | |
| Eormenrices geceas ecne ræd. | |
| Þone hring hæfde Higelac Geata, | |
| 1205 | nefa Swertinges, nyhstan siðe, |
| siðþan he under segne sinc ealgode, | |
| wælreaf werede. Hyne wyrd fornam, | |
| syþðan he for wlenco wean ahsode, | |
| fæhðe to Frysum. He þa frætwe wæg, | |
| 1210 | eorclanstanas ofer yða ful, |
| rice þeoden. He under rande gecranc. | |
| Gehwearf þa in Francna fæþm feorh cyninges | |
| breostgewædu 7 se beah somod. | |
| Wyrsan wigfrecan wæl reafeden | |
| 1215 | æfter guðsceare. Geata leode |
| hreawic heoldon. Heal swege onfeng. | |
| Wealhðeo maþelode. Heo fore þæm werede spræc: | |
| "Bruc ðisses beages, Beowulf leofa, | |
| 157r | hyse mid hæle, |(7 þ)isses hrægles neot; |
| 1220 | þeo gestreona, (7 geþeoh) tela, |
| cen þec mid cræfte, 7 þyssum cnyht(um) wes | |
| lara liðe. Ic þe þæs lean geman. | |
| Ha(fast) þu gefered þæt ðe feor 7 neah | |
| ealne widefe(rhþ) weras ehtigað, | |
| 1225 | efne swa side swa sæ beb(ugeð) |
| windgeard, weallas. Wes þenden þu lifige, | |
| æþ(eling), eadig. Ic þe an tela | |
| sincgestreona. Beo þu suna minum | |
| dædum gedefe, dreamhealde(n)de! | |
| 1230 | Her is æghwylc eorl oþrum getrywe, |
| modes milde, mandrihtne h[leo]; | |
| þegnas sy(n)don geþwære, þeod ealgearo, | |
| druncne dry(ht)guman. Doð swa ic bidde." | |
| Eode þa to setle. Þær wæs symbla cyst, | |
| 1235 | druncon win weras. Wyrd ne cuþon, |
| geosceaft grimne, swa hit agangen wearð | |
| eorla manegum, syþðan æfen cwom. | |
| 7 him Hroþgar gewat to hofe sinum, | |
| rice to ræste. Reced weardode | |
| 1240 | unrim eorla, swa hie oft ær dydon. |
| Bencþelu beredon. Hit geondbræded wearð | |
| beddum 7 bolstrum. Beorscealca sum | |
| 157v | fus 7 fæge fletræste ge|(beag). |
| Setton him to heafdon hilderandas, | |
| 1245 | (b)ordwudu beorhtan. Þær on bence wæs |
| ofer æþelinge yþgesene | |
| heaþosteapa helm, hringed byrne, | |
| þrecwudu þrymlic. Wæs (þ)eaw hyra | |
| þæt hie oft wæron an wig gearwe | |
| 1250 | ge æt ham ge on herge, ge gehwæþer þara, |
| efne swylce mæla swylce hira mandryhtne | |
| þearf gesælde. Wæs seo þeod tilu. | |
| .XVIIII. | |
| Sigon þa to slæpe. Sum sare angeald | |
| æfenræste, swa him ful oft gelamp, | |
| 1255 | siþðan goldsele Grendel (w)arode, |
| unriht æfnde oþ þæt ende becwom, | |
| swylt æfter synnum. Þæt gesyne wearþ, | |
| widcuþ werum, þætte wrecend þa gyt | |
| lifde æfter laþum, lange þrage | |
| 1260 | æfter guðceare. Grendles modor, |
| ides aglæcwif yrmþe gemunde, | |
| se þe wæteregesan wunian scolde, | |
| cealde streamas, siþðan camp wearð | |
| to ecgbanan angan breþer, | |
| 1265 | fæderenmæge. He þa fag gewat, |
| 158r | morþre gemearcod, | (ma)n(d)ream fleon, |
| westen warode. Þ(anon woc) fela | |
| geosceaftgasta. Wæs þæra Grend(el) sum, | |
| heorowearh hetelic, se æt Heorote fand | |
| 1270 | wæccendne wer wiges bidan. |
| Þær him aglæca ætgræpe wearð. | |
| Hwæþre he gemunde mægenes strenge, | |
| gimfæste gife, ðe him God sealde, | |
| 7 him to Anwaldan are gelyfde, | |
| 1275 | frofre 7 fultum. Ðy he þone feon(d) ofercwom, |
| gehnægde helle gast. Þa he hean gewat, | |
| dreame bedæled, deaþwic seon, | |
| mancynnes feond. 7 his modor þa gyt, | |
| gifre 7 galgmod gegan wolde | |
| 1280 | sorhfulne sið sunu þeod wrecan. |
| Com þa to Heorote, ðær Hring-Dene | |
| geond þæt sæld swæfun. Þa ðær sona wearð | |
| edhwyrft eorlum, siþðan inne fealh | |
| Grendles modor. Wæs se gryre læssa | |
| 1285 | efne swa micle, swa bið mægþa cræft |
| wiggryre wifes, bewæpned men, | |
| þonne heoru bunden, hamere geþuren, | |
| sweord swate fah swin ofer helme | |
| 158v | ecgum |(dyhttig) andweard scireð. |
| 1290 | Þa wæs on hea(lle) (he)ardecg togen |
| sweord ofer setlum, sidrand manig | |
| hafen handa fæst. Helm ne gemunde, | |
| byrnan side, þa hine se (br)oga angeat. | |
| Heo wæs on ofste, wolde ut þanon, | |
| 1295 | feore beorgan, þa heo onfunden wæs. |
| Hraðe heo æþelinga anne hæfde | |
| fæste befangen, þa heo to fenne gang. | |
| Se wæs Hroþgare hæleþa (l)eofost | |
| on gesiðes had be sæm tweonum | |
| 1300 | rice randwiga, þone ðe heo on ræste abreat, |
| blædfæstne beorn. Næs Beowulf ðær. | |
| ac wæs oþer in ær geteohhod | |
| æfter maþðumgife mærum Geate. | |
| Hream wearð in Heorote. Heo under heolfre genam | |
| 1305 | cuþe folme. Cearu wæs geniwod |
| geworden in wicun. Ne wæs þæt gewrixle til | |
| þæt hie on ba healfa bicgan scoldon. | |
| freonda feorum. Þa wæs frod cyning, | |
| 159r | har hilderinc on hreon |(mo)de, |
| 1310 | syðþan he aldorþegn unly(figendne), |
| þone deorestan, deadne wisse. | |
| Hra(þe wæs) to bure Beowulf fetod | |
| sigoreadig secg. Samod ærdæge | |
| eode eorla sum, æþele cempa | |
| 1315 | self mid gesiðum þær se snot(e)ra bad. |
| Hwæþre him A[l]walda æf(re) wille | |
| æfter weaspelle wyrpe gefremman. | |
| Gang ða æfter flore fyrdwyrðe man | |
| mid his handscale, healwudu dynede, | |
| 1320 | þæt he þone wisan wordum hnæg(de) |
| frean Ingwina, frægn gif him wære | |
| æfter neodlaðu niht getæse. | |
| .XX. | |
| Hroðgar maþelode, helm Scyldinga: | |
| "Ne frin þu æfter sælum. Sorh is geniwod | |
| 1325 | Denigea leodum. Dead is Æschere, |
| Yrmenlafes yldra broþor, | |
| min runwita 7 min rædbora, | |
| eaxlgestealla, ðonne we on orlege | |
| hafelan weredon, þonne hniton feþan, | |
| 159v | eoferas cnysedan. |(Swy)[lc] [eorl] (s)colde |
| wesan ærgod, swylc Æsc(here) (wæs). | |
| Wearð him on Heorote to handbanan | |
| wælgæst wæfre. Ic ne wat hwæþer | |
| atol æse wlanc eftsiðas teah, | |
| 1335 | fylle gefrægnod. Heo þa fæhðe wræc |
| þe þu gystran niht Gren(d)el cwealdest | |
| þurh hæstne had heardum clammum, | |
| forþan he to lange leode mine | |
| wanode 7 wyrde. He æt wige gecrang, | |
| 1340 | ealdres scyldig. 7 nu oþer cwom, |
| mihtig manscaða, wolde hyre mæg wrecan, | |
| ge feor hafað fæhðe gestæled, | |
| þæs þe þincean mæg þegne monegum, | |
| se þe æfter sincgyfan on sefan greoteþ. | |
| 1345 | Hreþerbealo hearde! Nu seo hand ligeð, |
| se þe eow welhwylcra wilna dohte. | |
| Ic þæt londbuend, leode mine, | |
| selerædende secgan hyrde | |
| þæt hie gesawon swylce twegen | |
| 1350 | micle mearcstapan moras healdan, |
| ellorgæstas. Ðæra oðer wæs, | |
| þæs þe hie gewislicost gewitan meahton, | |
| idese onlicnæs. Oðer earmsceapen | |
| 160r | on weres wæstmum wræclastas |træd, |
| 1355 | næfne he wæs mara þonne ænig m(an) oðer. |
| Þone on geardagum Grendel nem(don). | |
| Foldbuende no hie fæder cunnon, | |
| hwæ(þer) him ænig wæs ær acenned | |
| dyrnra gasta. Hie dygel lond | |
| 1360 | warigeað, wulfhleoþu, windi(ge) næssas, |
| frecne fengelad, ðær fyrgenstream | |
| under næssa genipu niþer gewiteð, | |
| flod under foldan. Nis þæt feor heonon | |
| milgemearces, þæt se mere stan[d]eð. | |
| 1365 | Ofer þæm hongiað hrinde bearwas, |
| wudu wyrtum fæst wæter oferhelmað. | |
| Þær mæg nihta gehwæm niðwundor seon, | |
| fyr on flode. No þæs frod leofað | |
| gumena bearna, þæt þone grund wite. | |
| 1370 | Ðeah þe hæðstapa hundum geswenced, |
| heorot hornum trum holtwudu sece, | |
| feorran geflymed, ær he feorh seleð, | |
| aldor on ofre, ær he in wille | |
| hafelan [hafenian]. Nis þæt heoru stow. | |
| 1375 | Þonon yðgeblond up astigeð, |
| won to wolcnum, þonne wind styreþ, | |
| lað gewidru, oð þæt lyft drysmaþ, | |
| roderas reotað. Nu is se ræd gelang | |
| 160v | eft æt |(þ)e anum. Eard git ne const, |
| 1380 | frecne stowe (ðær) þu findan miht |
| felasinnigne secg. (S)ec gif þu dyrre. | |
| Ic þe þa fæhðe feo leanige, | |
| ealdgestreonum, swa ic ær dyde | |
| wund[un]golde, gyf þu on weg cymest." | |
| .XXI. | |
| 1385 | (B)EOWVLF maþelode, bearn Ecgþeo[w]es. |
| "Ne sorga, snotor guma. Selre bið æghwæm | |
| þæt he his freond wrece þonne he fela murne. | |
| Ure æghwylc sceal ende gebidan | |
| worolde lifes. Wyrce se þe mote | |
| 1390 | domes ær deaþe. Þæt bið drihtguman, |
| unlifgendum, æfter selest. | |
| Aris, rices weard, uton hraþe feran, | |
| Grendles magan gang sceawigan. | |
| Ic hit þe gehate: no he on helm losaþ, | |
| 1395 | ne on foldan fæþm, ne on fyrgenholt, |
| ne on gyfenes grund, ga þær he wille. | |
| Ðys dogor þu geþyld hafa | |
| weana gehwylces, swa ic þe wene to." | |
| Ahleop ða se gomela, Gode þancode, | |
| 161r | mihtigan Drihtne, þæs se man ge|(spræc). |
| Þa wæs Hroðgare hors ge(bæted), | |
| wicg wundenfeax. Wisa fengel | |
| geato(lic) gende. Gumfeþa stop | |
| lindhæbbendra. L(astas) wæron | |
| 1405 | æfter waldswaþum wide gesyne. |
| Gang ofer grundas, gegnum for | |
| ofer (myr)can mor, magoþegna bær | |
| þone selestan sawolleasne | |
| þara þe mid Hroðgare ham eahtode. | |
| 1410 | Ofereode þa æþelinga bearn |
| steap stanhliðo, stige nearwe, | |
| enge anpaðas, uncuð gelad, | |
| neowle næssas, nicorhusa fela. | |
| He feara sum beforan gengde | |
| 1415 | wisra monna wong sceawian, |
| oþ þæt he færinga fyrgenbeamas | |
| ofer harne stan hleonian funde, | |
| wynleasne wudu. Wæter under stod, | |
| dreorig 7 gedrefed. Denum eallum wæs, | |
| 1420 | winum Scyldinga, weorce on mode |
| to geþolianne, ðegne monegum, | |
| oncyð eorla gehwæm, syðþan Æscheres | |
| on þam holmclife hafelan metton. | |
| Flod blode weol - folc to sægon - | |
| 161v | |(hatan) heolfre. Horn stundum song, |
| fu(slic) [f][orð]leoð. Feþa eal gesæt. | |
| Gesawon ða æfter (wæt)ere wyrmcynnes fela, | |
| sellice sædracan (sun)d cunnian, | |
| swylce on næshleoðum nicras (li)cgean. | |
| 1430 | Ða on undernmæl oft bewitigað |
| sorhfulne sið on seglrade, | |
| wyrmas 7 wildeor. Hie on weg hruron | |
| bitere 7 gebolgne. Bearhtm ongeaton, | |
| guðhorn galan. Sumne Geata leod | |
| 1435 | of flanbogan feores getwæfde, |
| yðgewinnes. Þæt him on aldre stod, | |
| herestræl hearda. He on holme wæs | |
| sundes þe sænra, ðe hyne swylt fornam. | |
| Hræþe wearð on yðum mid eoferspreotum | |
| 1440 | heorohocyhtum hearde genearwod, |
| niða genæged, 7 on næs togen, | |
| wundorlic wægbora. Weras sceawedon | |
| gryrelicne gist. Gyrede hine Beowulf | |
| eorlgewædum, nalles for ealdre mearn; | |
| 1445 | scolde herebyrne hondum gebroden |
| sid 7 searofah sund cunnian, | |
| seo ðe bancofan beorgan cuþe, | |
| þæt him hildegrap hreþre ne mihte | |
| eorres inwitfeng aldre gesceþðan. | |
| 162r | Ac se hwita helm |(h)afelan werede, |
| se þe meregrundas men(gan) scolde, | |
| secan sundgebland since geweo(rðad), | |
| befongen freawrasnum swa hine fyrndagum | |
| worhte wæpna smið, wundrum teode, | |
| 1455 | besette swinlicum, þæt hine syðþan no |
| brond ne beadomecas bitan ne meahton. | |
| Næs þæt þonne mætost mægenfultuma, | |
| þæt him on ðearfe lah ðyle Hroðgares. | |
| Wæs þæm hæftmece Hrunting nama. | |
| 1460 | Þæt wæs an foran ealdgestreona. |
| Ecg wæs iren, atertanum fah, | |
| ahyrded heaþoswate. Næfre hit æt hilde ne swac | |
| manna ængum, þara þe hit mid mundum bewand, | |
| se ðe gryresiðas gegan dorste, | |
| 1465 | folcstede fara. Næs þæt forma sið |
| þæt hit ellenweorc æfnan scolde. | |
| Huru ne gemunde mago Ecglafes, | |
| eafoþes cræftig, þæt he ær gespræc, | |
| wine druncen, þa he þæs wæpnes onlah | |
| 1470 | selran sweordfrecan. Selfa ne dorste |
| under yða gewin aldre geneþan, | |
| drihtscype dreogan. Þær he dome forleas, | |
| 162v | ellen|(mæ)rðum. Ne wæs þæm oðrum swa, |
| syðþan (he) hine to guðe gegyred hæfde. | |
| .XXII. | |
| 1475 | BEOWVLF maðelode, bearn Ecgþeowes: |
| "Geþenc nu, se mæra maga Healfdenes, | |
| snottra fengel, nu ic eom siðes fus, | |
| goldwine gumena, hwæt wit geo spræcon: | |
| gif ic æt þearfe þinre scolde | |
| 1480 | aldre linnan, þæt ðu me a wære, |
| forðgewitenum, on fæder stæle. | |
| Wes þu mundbora minum magoþegnum, | |
| hondgesellum, gif mec hild nime. | |
| Swylce þu ða madmas, þe þu me sealdest, | |
| 1485 | Hroðgar leofa, Higelace onsend. |
| Mæg þonne on þæm golde ongitan Geata dryhten, | |
| geseon sunu Hrædles, þonne he on þæt sinc starað, | |
| þæt ic gumcystum godne funde | |
| beaga bryttan, breac þonne moste. | |
| 1490 | 7 þu Hunferð læt ealde lafe, |
| wrætlic wægsweord widcuðne man | |
| heardecg habban. Ic me mid Hruntinge | |
| 163r | dom gewyrce, |oþðe mec deað nimeð." |
| Æfter þæ(m wordum) Weder-Geata leod | |
| 1495 | efste mid elne. Na(las and)sware |
| bidan wolde. Brimwylm onfen(g) | |
| [hil]derince. Ða wæs hwil dæges, | |
| ær he þone grundwong ongytan mehte. | |
| Sona þæt (on)funde, se ðe floda begong, | |
| 1500 | heorogifre, beheold hund missera, |
| grim 7 grædig, þæt þ(ær) gumena sum | |
| ælwihta eard ufan cunno(de). | |
| Grap þa togeanes, guðrinc gefeng | |
| at(olan) clommum. No þy ær in gescod | |
| 1505 | halan lice. Hring utan ymbbearh, |
| þæt heo þone fyrdhom ðurhfon ne mihte, | |
| locene leoð(o)syrcan, laþan fingrum. | |
| Bær þa seo brimwyl[f], þa heo to botme com, | |
| hringa þengel to hofe sinum, | |
| 1510 | swa he ne mihte - no he þæm modig wæs! - |
| wæpna gewealdan, ac hine wundra þæs fela | |
| swecte on sunde, sædeor monig | |
| hildetuxum heresyrcan bræc, | |
| ehton aglæcan. Ða se eorl ongeat | |
| 1515 | þæt he niðsele nathwylcum wæs, |
| þær him nænig wæter wihte ne sceþede, | |
| ne him for hrofsele hrinan ne mehte, | |
| 163v | færgripe flodes. |(Fyrleoh)t geseah, |
| blacne leoman beorht(e) [scinan]. | |
| 1520 | Ongeat þa se goda grundwyrgenne, |
| (mer)ewif mihtig. Mægenræs forgeaf | |
| hildebille, ho[n]dswenge, ne ofteah, | |
| þæt hire on ha(fe)lan hringmæl agol | |
| grædig guðleoð. [Ð]a se gist onfand | |
| 1525 | þæt se beadoleoma bitan (no)lde, |
| aldre sceþðan. Ac seo ecg geswac | |
| (ð)eodne æt þearfe. Ðolode ær fela | |
| hond(ge)mota, helm oft gescær, | |
| fæges fyrd(hr)ægl. Ða wæs forma sið | |
| 1530 | deorum madme þæt his dom alæg. |
| Eft wæs anræd, nalas elnes (l)æt, | |
| mærða gemyndig mæg Hylaces: | |
| wearp ða wundelmæl, wrættum gebunden, | |
| yrre oretta, þæt hit on eorðan læg, | |
| 1535 | stið 7 stylecg. Strenge getruwode, |
| mundgripe mægenes. Swa sceal man don, | |
| þonne he æt guðe gegan þenceð | |
| longsumne lof. Na ymb his lif cearað. | |
| Gefeng þa be eaxle, nalas for fæhðe mearn, | |
| 1540 | Guð-Geata leod, Grendles modor. |
| Brægd þa beadwe heard, þa he gebolgen wæs, | |
| feorhgeniðlan, þæt heo on flet gebeah. | |
| Heo him eft hraþe handlean forgeald | |
| 164r | grim|man grapum 7 him togeanes feng. |
| 1545 | Oferwear[p] þa werigmod, wigena strengest, |
| feþecempa, þæt he on fylle wearð. | |
| Ofsæt þa þone selegy(st), 7 hyre sea[x] geteah, | |
| brad, brunecg. Wolde hire bearn wrecan, | |
| angan eaferan. Him on eaxle læg | |
| 1550 | breostnet broden; þæt gebearh feore, |
| wið ord 7 wið ecge ingang forstod. | |
| Hæfde ða forsiðod sunu Ecgþeowes, | |
| und(er) gynne grund, Geata cempa, | |
| nemne him heaðobyrne helpe gefremede, | |
| 1555 | herenet hearde. 7 halig God |
| geweold wigsigor. Witig Drihten, | |
| rodera Rædend, hit on ryht gesced | |
| yðelice. Syþðan he eft asto(d). | |
| .XXIII. | |
| GEseah ða on searwum sigeeadig bil, | |
| 1560 | ealdsweord eotenisc ecgum þyhtig, |
| wigena weorðmynd, þæt wæpna cyst, | |
| buton hit wæs mare ðonne ænig mon oðer | |
| to beadulace ætberan meahte, | |
| god 7 geatolic, giganta geweorc. | |
| 1565 | He gefeng þa fetelhilt, freca Scyldinga |
| hreoh 7 heorogrim, hringmæl gebrægd | |
| 164v | aldres orwena, yrringa | (s)loh, |
| þæt hire wið halse heard grapode, | |
| banhringas bræc. Bil eal ðurhwod | |
| 1570 | fægne flæschoman. Heo on flet gecrong. |
| Sweord wæs swatig, secg weorce gefeh. | |
| Lixte se leoma, leoht inne stod, | |
| efne swa of hefene hadre scineð | |
| rodores candel. He æfter recede wlat. | |
| 1575 | Hwearf þa be wealle, wæpen hafena(de) |
| heard be hiltum, Higelaces ðegn, | |
| yrre (7 a)nræd. Næs seo ecg fracod | |
| hilderince, ac he hraþe wolde | |
| Grendle forgyldan guðræsa (f)ela | |
| 1580 | ðara þe he geworhte to West-Denum |
| (o)ftor micle ðonne on ænne sið, | |
| þonne he (H)roðgares heorðgeneatas | |
| sloh on sweofote, slæpende fræt, | |
| folces Denigea fyftyne men, | |
| 1585 | 7 oðer swylc ut offerede |
| laðlicu lac. He him þæs lean forgeald, | |
| reþe cempa, to ðæs þe he on ræste geseah | |
| guðwerigne Grendel licgan, | |
| aldorleasne, swa him ær gescod | |
| 1590 | hild æt Heorote. Hra wide sprong, |
| syþðan he æfter deaðe drepe þrowade, | |
| heorosweng heardne. 7 hine þa heafde becearf. | |
| 165r | Sona þæt gesawon snottre |ceorlas, |
| þa ðe mid Hroðgare on holm (wliton), | |
| 1595 | þæt wæs yðgeblond eal gemenged |
| brim b(lode) fah. Blondenfeaxe, | |
| gomele ymb godne, ongeador spræcon, | |
| þæt hig þæs æðelinges eft ne wendon, | |
| þæt he sigehreðig secean come | |
| 1600 | mærne þeoden. Þa ðæs monige gewearð, |
| þæt hine seo brimwylf abreoten hæ(f)de. | |
| Ða com non dæges. Næs ofgeafon | |
| hw(ate) Scyldingas. Gewat him ham þonon, | |
| gold(wine) gumena. Gistas secan | |
| 1605 | modes seoce, 7 o(n) mere staredon, |
| wiston, 7 ne wendon, þæt hie heora winedrihten | |
| selfne gesawon. Þa þæt sweord ongan | |
| æfter heaþoswate hildegicelum, | |
| wigbil wanian. Þæt wæs wundra sum, | |
| 1610 | þæt hit eal gemealt, ise gelicost, |
| ðonne forstes bend Fæder onlæteð, | |
| onwindeð wæ(l)rapas, se geweald hafað | |
| sæla 7 mæla. Þæt is soð Metod. | |
| Ne nom he in þæm wicum, Weder-Geata leod, | |
| 1615 | maðmæhta ma, þeh he þær monige geseah, |
| buton þone hafelan 7 þa hilt somod | |
| since fage. Sweord ær gemealt, | |
| 165v | forbarn brodenmæl. Wæs þæt blod | (to þæ)s hat, |
| ættren ellorgæst se þær (in)ne swealt. | |
| 1620 | Sona wæs on sunde, se þe (æ)r æt sæcce gebad, |
| wighryre wraðra. Wæter up þurhdeaf, | |
| wæron yðgebland eal gefælsod, | |
| eacne eardas, þa se ellorgast | |
| oflet lifdagas 7 þas lænan gesceaft. | |
| 1625 | Com þa to lande, lidmanna helm, |
| swiðmod swymman. Sælace gefeah, | |
| mægen(by)rþenne, þara þe he him mid hæfde. | |
| (E)odon him þa togeanes, Gode þancodon, | |
| ðryðlic þegna heap, þeodnes gefegon, | |
| 1630 | þæs þe hi hyne gesundne geseon moston. |
| Ða wæs of þæm hroran helm 7 byrne | |
| lungre alysed. Lagu drusade, | |
| wæter under wolcnum, wældreore fag. | |
| Ferdon forð þonon feþelastum | |
| 1635 | ferhþum fægne, foldweg mæton, |
| cuþe stræte. Cyningbalde men | |
| from þæm holmclife hafelan bæron | |
| earfoðlice, heora æghwæþrum, | |
| felamodigra. Feower scoldon | |
| 1640 | on þæm wælstenge weorcum geferian |
| to þæm goldsele Grendles heafod. | |
| 166r | Oþ ðæt |semninga to sele comon, |
| frome fyrdhwate feowertyne | |
| Geata gongan, gu(m)dryhten mid, | |
| 1645 | modig on gemonge, meod(o)wongas træd. |
| Ða com in gan ealdor ðegna, | |
| dædcene mon dome gewurþ(ad), | |
| hæle hildedeor, Hroðgar gretan. | |
| Þ(a) wæs be feaxe on flet boren | |
| 1650 | Grendles heafod, þær guman druncon, |
| egeslic f(or) eorlum, 7 þære idese mid, | |
| wliteseon wr(æt)lic. Weras onsawon. | |
| .XXV. | |
| BEOwulf maþelode, bearn Ecgþeowe(s): | |
| "Hwæt, we þe þas sælac, sunu Healfdene(s), | |
| 1655 | leod Scyldinga, lustum brohton |
| tires to tacne, þe þu her to locast. | |
| Ic þæt unsofte ealdre gedigde, | |
| wigge under wætere, weorc geneþde | |
| earfoðlice. Ætrihte wæs | |
| 1660 | guð getwæfed, nymðe mec God scylde. |
| Ne meahte ic æt hilde mid Hruntinge | |
| wiht gewyrcan, þeah þæt wæpen duge. | |
| Ac me geuðe ylda Waldend | |
| 166v | þæt ic on wage geseah wlitig |(ha)ngian |
| 1665 | ealdsweord eacen. Oftost wisode |
| (wi)nigea leasum; þæt ic ðy wæpne gebræd, | |
| (of)sloh ða æt þære sæcce, þa me sæl (a)geald, | |
| huses hyrdas. Þa þæt hildebil | |
| for(ba)rn brogdenmæl, swa þæt blod gesprang, | |
| 1670 | (ha)tost heaþoswata. Ic þæt hilt þanan |
| feon(d)um ætferede, fyrendæda wræc, | |
| deað(c)wealm Denigea, swa hit gedefe wæs. | |
| Ic (h)it þe þonne gehate, þæt þu on Heorote most | |
| (so)rhleas swefan mid þinra secga gedryht, | |
| 1675 | (7) þegna gehwylc þinra leoda, |
| duguðe 7 iogoþe, þæt þu him ondrædan ne þearft, | |
| þeoden Scyldinga, on þa healfe, | |
| aldorbealu eorlum, swa þu ær dydest." | |
| Ða wæs gyldenhilt gamelum rince, | |
| 1680 | harum hildfruman, on hand gyfen, |
| enta ærgeweorc. Hit on æht gehwearf | |
| æfter deofla hryre Denigea frean, | |
| wundorsmiþa geweorc. 7 þa þas worold ofgeaf | |
| gromheort guma, Godes andsaca | |
| 1685 | morðres scyldig, 7 his modor eac. |
| On geweald gehwearf woroldcyninga | |
| 167r | ðæm selestan be |sæm tweonum, |
| ðara þe on Scedenigge (sceat)tas dælde. | |
| Hroðgar maðelode. Hylt sceawode, | |
| 1690 | ealde lafe, on ðæm wæs or (wri)ten |
| fyrngewinnes, syðþan flod ofs(loh) | |
| gifen geotende, giganta cyn. | |
| Frecne (ge)ferdon; þæt wæs fremde þeod | |
| ecean Dryh(tne). Him þæs endelean | |
| 1695 | þurh wæteres wylm Waldend sealde. |
| Swa wæs on ðæm scen(num) sciran goldes | |
| þurh runstafas rihte (ge)mearcod, | |
| geseted 7 gesæd, hwam þæt sweo(rd) geworht, | |
| irena cyst ærest wære, | |
| 1700 | w(reo)þenhilt 7 wyrmfah. Ða se wisa spræc, |
| s(u)nu Healfdenes. Swigedon ealle: | |
| "Þæt, la, mæg secgan, se þe soð 7 riht | |
| fremeð on folce, feor eal gemon, | |
| eald .eðel.wea(rd), þæt ðes eorl wære | |
| 1705 | geboren betera. Blæd (is) aræred |
| geond widwegas, wine min Beo[wulf], | |
| ðin ofer þeoda gehwylce. Eal þu hit geþyldum | |
| healdest, mægen mid modes snyttrum. | |
| Ic þe sceal mine gelæstan freoðe, | |
| 1710 | swa wit furðum spræcon. Ðu scealt to frofre weorþan |
| eal langtwidig leodum þinum, | |
| 167v | |(hæl)eðum to helpe. Ne wearð Heremod (swa) |
| eaforum Ecgwelan, Ar-Scyldingum. | |
| (Ne) geweox he him to willan, ac to wælfeal(le) | |
| 1715 | 7 to deaðcwalum Deniga leodum. |
| Breat (bo)lgenmod beodgeneatas, | |
| eaxlge(ste)allan, oþ þæt he ana hwearf, | |
| mære þeo(d)en, mondreamum from | |
| ðeah þe hine (mi)htig God mægenes wynnum | |
| 1720 | eafeþum (ste)pte ofer ealle men, |
| forð gefreme(d)e. Hwæþere him on ferhþe greow | |
| breost(h)ord blodreow. Nallas beagas geaf | |
| Denum æfter dome. Dreamleas gebad, | |
| þæt he þæs gewinnes weorc þrowade, | |
| 1725 | leodbea(l)o longsum. Ðu þe lær be þon, |
| gumcyste ongit. Ic þis gid be þe | |
| awræc wintrum frod. Wundor is to secganne | |
| hu mihtig God manna cynne | |
| þurh sidne sefan snyttru bryttað, | |
| 1730 | eard 7 eorlscipe. He ah ealra geweald. |
| Hwilum he on lufan læteð hworfan | |
| monnes modgeþonc mæran cynnes | |
| seleð him on eþle eorþan wynne | |
| to healdanne hleoburh wera, | |
| 168r | |gedeð him swa gewealdene worolde (dæ)las |
| side rice, þæt he his selfa ne m(æg) | |
| (for) his unsnyttrum ende geþencean. | |
| W(unað) he on wiste. No hine wiht dweleð, | |
| ad(l) ne yldo, ne him inwitsorh | |
| 1740 | on sefa(n) sweorceð, ne gesacu ohwær |
| ecghe(te) eoweð, ac him eal worold | |
| wendeð on w(il)lan. He þæt wyrse ne con. | |
| .XXVI. | |
| Oð þæt him on innan oferhygda dæl | |
| wea(xeð) 7 wridað. Þonne se weard swefeð, | |
| 1745 | sawele hy(rde). Bið se slæp to fæst, |
| bisgum gebunde(n), bona swiðe neah, | |
| se þe of flanbogan fyrenum sceoteð. | |
| Þonne bið on hreþre under helm drepen | |
| biteran stræle (him bebeorgan ne con), | |
| 1750 | wom wundorbebodum wergan gastes. |
| Þinceð him to lytel þæt he to lange heold; | |
| gytsað gromhydig, nallas on gylp seleð | |
| fædde beagas, 7 he þa forðgesceaft | |
| forgyteð 7 forgymeð, þæs þe him ær God sealde, | |
| 168v | wuldres |(Wal)dend, weorðmynda dæl. |
| Hit on endestæf eft gelimpeð | |
| þæt se lichoma [læn]e gedreoseð, | |
| fæge gefealleð. Fehð oþer (to), | |
| se þe unmurnlice madmas dæleþ, | |
| 1760 | (eor)les ærgestreon, egesan ne gymeð. |
| (Be)beorh þe ðone bealonið, Beowulf leofa, | |
| (s)ecg betsta, 7 þe þæt selre geceos, | |
| ece rædas. (Of)erhyda ne gym, | |
| mære cempa. Nu is þines (m)ægnes blæd | |
| 1765 | ane hwile. Eft sona bið |
| þæt (þe)c adl oððe ecg eafoþes getwæfeð, | |
| oððe (fy)res feng, oððe flodes wylm, | |
| oððe gripe (m)eces, oððe gares fliht, | |
| oððe atol yldo. (O)ððe eagena bearhtm | |
| 1770 | forsiteð 7 forswor(c)eð. Semninga bið |
| þæt ðec, dryhtguma, deað (o)ferswyðeð. | |
| Swa ic Hring-Dena hund missera | |
| weold under wolcnum 7 hig wigge beleac, | |
| manigum mægþa geond þysne middangeard, | |
| 1775 | æscum 7 ecgum, þæt ic me ænigne |
| under swegles begong gesacan ne tealde. | |
| Hwæt, me þæs on eþle edwendan cwom, | |
| gyrn æfter gomene, seoþðan Grendel wearð | |
| ealdgewinna, ingenga min. | |
| 169r | |Ic þære socne singales wæg |
| modcear(e) micle. Þæs sig Metode þanc, | |
| ecean (Dryht)ne, þæs ðe ic on aldre gebad, | |
| þæt ic on þo(ne) hafelan heorodreorigne | |
| ofer eal(d ge)win eagum starige. | |
| 1785 | Ga nu to setle, (sym)belwynne dreoh, |
| wiggeweorþad. Unc (sceal) worn fela | |
| maþma gemænra siþðan (mor)gen bið." | |
| Geat wæs glædmod, geong son(a to) | |
| setles neosan, swa se snottra heht. | |
| 1790 | Þ(a wæs) eft swa ær ellenrofum, |
| fletsittendum fægere gereorded | |
| niowan stefne. Ni(ht)helm geswearc, | |
| deorc ofer dryhtgu(mum). Duguð eal aras. | |
| Wolde blondenfeax beddes neosan, | |
| 1795 | gamela Scylding. Geat unigmetes wel, |
| rofne randwigan, restan lys(te). | |
| Sona him seleþegn siðes wergum | |
| feorrancundum forð wisade, | |
| se for andrysnum ealle beweote[d]e | |
| 1800 | þegnes þearfe, swylce þy dogore |
| heaþoliðende habban scoldon. | |
| Reste hine þa rumheort. Reced hliuade | |
| geap 7 goldfah. Gæst inne swæf | |
| oþ þæt hrefn blaca, heofones wynne | |
| 169v | bliðheort bodode. |[Ða c]om beorht scacan, |
| scaþan onetton. | |
| (Wæro)n æþelingas eft to leodum | |
| fuse to [f](ar)en[n]e. Wolde feor þanon, | |
| cuma col[l](enf)erhð, ceoles neosan. | |
| 1810 | Heht þa se hear(da) (H)runting beran |
| sunu Ecglafes, heht (his s)weord niman, | |
| leoflic iren. Sægde him (þæ)s leanes þanc, | |
| cwæð, he þone guðwine (go)dne tealde. | |
| wigcræftigne. Nales (wor)dum log | |
| 1815 | meces ecge. Þæt wæs modig secg. |
| (7 þ)a, siðfrome, searwum gearwe, | |
| wigend wæron. (Eo)de weorð Denum, | |
| æþeling to yppan, (þæ)r se oþer wæs. | |
| Helle hildedeor Hroð(g)ar grette. | |
| .XXVII. | |
| 1820 | (Be)owulf maþelode, bearn Ecgþeowes: |
| "Nu (w)e sæliðend secgan wyllað | |
| feorran cumene, þæt we fundiaþ | |
| Higelac secan. Wæron her tela | |
| willum bewenede. Þu us wel dohtest. | |
| 1825 | Gif ic þonne on eorþan owihte mæg |
| þinre modlufan maran tilian, | |
| gumena dryhten, ðonne ic gyt dyde | |
| guðgeweorca, ic beo gearo sona. | |
| 170r | Gif ic þæt ge|fricge ofer floda begang, |
| 1830 | þæt þec ymbsittend egesan þywað, |
| swa þec hete(nde) hwilum dydon, | |
| Ic ðe þusenda þegna br(in)ge, | |
| hæleþa to helpe. Ic on Higelace wat | |
| Geata dryhten, þeah ðe he geong sy, | |
| 1835 | folces hyrde, þæt he mec fremman wile |
| weordum 7 worcum, þæt ic þe wel heri(ge) | |
| 7 þe to geoce garholt bere, | |
| mægenes fultum, þær ðe bið manna þearf. | |
| G(if) him þonne Hreþrinc to hofum Geata | |
| 1840 | geþinge[ð] þeodnes bearn, he mæg þær fela |
| freonda findan. Feorcyþðe beoð | |
| selran gesohte þæm þe him selfa dea(h.)" | |
| Hroðgar maþelode him on andsware: | |
| "Þe þa wordcwydas wigtig Drihten | |
| 1845 | on sefan sende. Ne hyrde ic snotorlicor |
| on swa geongum feore guman þingian. | |
| Þu eart mægenes strang 7 on mode frod, | |
| wis wordcwida. Wen ic talige: | |
| gif þæt gegangeð, þæt ðe gar nymeð, | |
| 1850 | hild heorugrimme Hreþles eaferan, |
| adl oþðe iren ealdor ðinne, | |
| folces hyrde, 7 þu þin feorh hafast, | |
| 170v | þæt þe |(S)æ-Geatas selran næbban |
| to geceosen(ne) cyning ænigne | |
| 1855 | hordweard hæleþa, (g)yf þu healdan wylt |
| maga rice. Me þin [m]odsefa | |
| licað leng swa wel, leofa Beo(w)ulf. | |
| Hafast þu gefered þæt þam folcum (s)ceal, | |
| Geata leodum 7 Gar-Denum, | |
| 1860 | sib (g)emænum, 7 sacu restan, |
| inwitniþas, (þe) hie ær drugon; | |
| wesan, þenden ic weal(d)e widan rices, | |
| maþmas gemæne, ma[n]ig oþerne | |
| godum gegrettan ofer ganotes bæð. | |
| 1865 | Sceal hringnaca ofer (h)eaþu bringan |
| lac 7 luftacen. Ic þa (l)eode wat | |
| ge wið feond ge wið freond fæste geworhte, | |
| æghwæs untæle ealde wisan." | |
| Ða git him eorla hleo inne gesealde, | |
| 1870 | mago Healfdenes maþmas twelf. |
| Het inne mid þæm lacum leode swæse | |
| secean on gesyntum, snude eft cuman. | |
| Gecyste þa, cyning æþelum god, | |
| þeoden Scyldinga, ðegn betstan | |
| 1875 | 7 be healse genam. Hruron him tearas |
| blondenfeaxum. Him wæs bega wen | |
| 171r | ealdum in|frodum, oþres swiðor, |
| þæt h[i]e seoðða[n] geseon moston, | |
| modige on meþle. (Wæs) him se man to þon leof | |
| 1880 | þæt he þone (breost)wylm forberan ne mehte. |
| Ac him (on) hreþre hygebendum fæst | |
| æfter d(eo)rum men dyrne langað | |
| beorn wið bl(o)de. Him Beowulf þanan, | |
| guðrinc goldwlanc, græsmoldan træd, | |
| 1885 | since h(re)mig. Sægenga bad |
| agedfrean, se (þe) on ancre rad. | |
| Þa wæs on gange gi(fu) Hroðgares | |
| oft geæhted. Þæt wæs an cyning, | |
| æghwæs orleahtre, oþ þæt hin(e) yldo benam | |
| 1890 | mægenes wynnum, se þe oft manegum scod. |
| .XXVIII. | |
| CWOM þa to flode fela modigra | |
| hægstealdra. Hringnet bæron | |
| locene leoðosyrcan. Landweard onfand | |
| eftsið eorla, swa he ær dyde. | |
| 1895 | No he mid hearme of hliðes nosan |
| 171v | |(g[ie]s)[tas] grette, ac him togeanes rad, |
| (cwæ)ð þæt wilcuman Wedera leodum | |
| sca(þan) scirhame to scipe foron. | |
| Þa wæs (on) sande sægeap naca | |
| 1900 | hladen here(wæ)dum hringedstefna, |
| mearum 7 mað(m)um. Mæst hlifade | |
| ofer Hroðgares (h)ordgestreonum. | |
| He þæm batwearde (bun)den golde | |
| swurd gesealde, þæt he syð(þan) wæs | |
| 1905 | on meodubence maþma þy weo(rþ)re, |
| yrfelafe. Gewat him on nacan | |
| (d)refan deop wæter. Dena land ofgeaf. | |
| Þa wæs be mæste merehrægla sum, | |
| segl sale fæst. Sundwudu þunede. | |
| 1910 | No þær wegflotan wind ofer yðum |
| siðes getwæfde. Sægenga for, | |
| fleat famigheals forð ofer yðe, | |
| bundenstefna ofer brimstreamas, | |
| þæt hie Geata clifu ongitan meahton, | |
| 1915 | cuþe næssas. Ceol up geþrang |
| lyftgeswenced, on lande stod. | |
| 172r | Hraþe wæs æt |holme hyðweard geara, |
| se þe ær lange tid leofra manna | |
| fus æt faroðe (feor) wlatode. | |
| 1920 | Sælde to sande sidfæþme sci(p) |
| oncearbendum fæst, þy læs hym yþ(a) ðrym | |
| wudu wynsuman forwrecan (meah)te. | |
| Het þa up beran æþelinga gestr(eon), | |
| frætwe 7 fætgold. Næs him feor þan(on) | |
| 1925 | to gesecanne sinces bryttan, |
| Higelac Hreþling, þær æt ham wunað | |
| s(elfa) mid gesiðum sæwealle neah. | |
| Bold w(æs) betlic, bregorof cyning, | |
| heahealle. Hygd swiðe geong, | |
| 1930 | wis welþungen, þeah ðe wintra lyt |
| under burhlocan gebide(n) hæbbe, | |
| Hæreþes dohtor. Næs hio hnah swa þeah, | |
| ne to gneað gifa Geata leodum, | |
| maþmgestreona. Mod Þryðo wæg, | |
| 1935 | fremu folces cwen, firen ondrysne. |
| Nænig þæt dorste deor geneþan, | |
| swæsra gesiða, nefne sinfrea, | |
| þæt hire an dæges eagum starede. | |
| 172v | Ac him wælbende |(w)eotode tealde |
| 1940 | handgewriþene; hraþe (seo)þðan wæs, |
| æfter mundgripe mece (g)eþinged, | |
| þæt hit sceadenmæl scyran (m)oste, | |
| cwealmbealu cyðan. Ne bið swylc (cwen)lic þeaw | |
| idese to efnanne, þeah ðe (h)io ænlicu sy, | |
| 1945 | þætte freoðuwebbe feores (on)sæce |
| æfter ligetorne leofne mannan. | |
| (H)uru þæt on hoh snod Hemninges mæg. | |
| (Eal)odrincende oðer sædan, | |
| þæt hio leod(b)ealewa læs gefremede, | |
| 1950 | inwitniða, [s]yððan ærest wearð |
| gyfen goldhro(d)en geongum cempan, | |
| æðelum diore, syððan hio Offan flet | |
| ofer fealone flod be fæder lare | |
| siðe gesohte. Ðær hio syððan well | |
| 1955 | in gumstole, gode mære, |
| lifgesceafta lifigende breac, | |
| hiold heahlufan wið hæleþa brego, | |
| ealles moncynnes mine gefræge | |
| þæs selestan bi sæm tweonum, | |
| 173r | eormencynnes. Forðam Offa |wæs |
| geofum 7 guðum, garcene man; | |
| wid(e) (ge)weorðod, wisdome heold | |
| eðel sinne. Þonon geomor woc | |
| hæleðum to helpe, Heminges mæg, | |
| 1965 | nefa Garmundes, niða cræftig. |
| .XXVIIII. | |
| GEwat him ða se hearda mid his hondscole | |
| sylf æfter sande sæwong tredan, | |
| wide waroðas. Woruldcandel scan, | |
| sigel suðan fus. Hi sið drugon, | |
| 1970 | elne geeodon, to ðæ(s ðe) eorla hleo, |
| bonan Ongenþeoes burg(um) in innan, | |
| geongne guðcyning godne gefrunon | |
| hringas dælan. Higelace wæs | |
| sið Beowulfes snude gecyðed, | |
| 1975 | þæt ðær on worðig wigendra hleo, |
| lindgestealla, lifigende cwom, | |
| heaðolaces hal to hofe gongan. | |
| Hraðe wæs gerymed, swa se rica bebead, | |
| feðegestum flet innanweard. | |
| 1980 | Gesæt þa wið sylfne, se ða sæcce genæs, |
| 173v | mæg wið mæge, |[s]yððan mandryhten |
| þurh hleoðorcwyde holdne gegrette, | |
| meaglum wordum. Meoduscencum | |
| hwearf geond þæt side reced Hæreðes dohtor, | |
| 1985 | lufode ða leode, liðwæge bær |
| hænum to handa. Higelac ongan | |
| sinne geseldan in sele þam hean | |
| fægre fricgcean, hyne fyrwet bræc, | |
| hwylce Sæ-Geata siðas wæron. | |
| 1990 | "Hu lomp eow on lade, leofa Biowulf, |
| þa ðu færinga feorr gehogodest | |
| sæcce secean ofer sealt wæter, | |
| hilde to Hiorote? Ac ðu Hroðgare | |
| wi[d]cuðne wean wihte gebettest, | |
| 1995 | mærum ðeodne? Ic ðæs modceare |
| sorhwylmum seað, siðe ne truwode | |
| leofes mannes. Ic ðe lange bæd, | |
| þæt ðu þone wælgæst wihte ne grette, | |
| lete Suð-Dene sylfe geweorðan | |
| 2000 | guðe wið Grendel. Gode ic þanc secge, |
| þæs ðe ic ðe gesundne geseon moste. | |
| Biowulf maðelode, bearn Ecgðioes: | |
| 174r | |"Þæt is undyrne, dryhten Hige[lac], |
| [micel] gemeting monegum fira, | |
| 2005 | hwy[lc e][arfoð]hwil uncer Grendles |
| wearð on (ðam) wange þær he worna fela | |
| Sige-(Scyl)dingum sorge gefremede, | |
| yrmð(e) to aldre. Ic ðæt eall gewræc, | |
| swa (be)gylpan þearf Grendeles maga | |
| 2010 | [yfel] ofer eorðan uhthlem þone, |
| se (ðe) lengest leofað laðan cynnes, | |
| (fyrene) bifongen. Ic ðær furðum cwom | |
| to ðam hringsele Hroðgar gretan. | |
| Sona me se mæra mago Healfd(e)nes, | |
| 2015 | syððan he modsefan minne cuðe, |
| wið his sylfes sunu setl getæht(e.) | |
| Weorod wæs on wynne. Ne seah ic widan feorh | |
| under heofones hwealf healsittendra | |
| medudream mar(an). Hwilum mæru cwen, | |
| 2020 | friðusibb folca, flet eall geondhwearf, |
| bædde byre geonge. Oft hio beahwriðan | |
| 174v | secge |(sealde), ær hie to setle geong. |
| Hwilum fo(r) [d][ugu]ðe dohtor Hroðgares | |
| eorlum [on] ende ealuwæge bær. | |
| 2025 | þa ic Freaware (flet)sittende |
| nemnan hyrde, þær hio [næ](g)led sinc | |
| hæleðum sealde. Sio gehaten [is], | |
| geong goldhroden, gladum suna Frodan. | |
| [H](a)fað þæs geworden wine Scyldinga, | |
| 2030 | ri(ce)s hyrde, 7 þæt ræd talað, |
| þæt he mid ðy (wi)fe wælfæhða dæl | |
| sæcca gesette. Oft (s)eldan hwær | |
| æfter leodhryre lytle (hw)ile | |
| bongar bugeð, þeah seo bryd duge. | |
| 2035 | (M)æg þæs þonne ofþyncan ðeoden Heaðo-(B)eardna |
| 7 þegna gehwam þara leoda, | |
| (þ)onne he mid fæmnan on flett gæð, | |
| dryhtbearn Dena duguða, biwenede | |
| on him gladiað gomelra lafe, | |
| 2040 | heard 7 hringmæl Heaða-Bearna gestreon, |
| þenden hie ðam wæpnum wealdan moston. | |
| [.XXX.] | |
| Oð ðæt hie forlæddan to ðam lindplegan | |
| swæse gesiðas ond hyra sylfra feorh. | |
| 175r | Þonne cwið æt beore, se ðe beah |gesyhð, |
| 2045 | eald æscwiga, se ðe eall g(e)[man] |
| garcwealm gumena. Him bið gri(m) [se]fa, | |
| onginneð geomormod geon(g)[an] cempan | |
| þurh hreðra gehygd (higes) cunnian, | |
| wigbealu weccean, 7 þæt wo(rd) acwyð: | |
| 2050 | "Meaht ðu, min wine, mec(e) gecnawan, |
| þone þin fæder to gef(eohte) bær, | |
| under heregriman hinde(man) siðe, | |
| dyre iren. Þær hyne Dene slogon, | |
| weoldon wælstowe, syððan wiðergyld læg, | |
| 2055 | æfter hæleþa hry(re), hwate Scyldungas? |
| Nu her þara b(a)nena byre nathwylces, | |
| frætwum hremig, on flet gæð, | |
| morðres gyl[peð], 7 þone maðþum byreð | |
| þone þe ðu m(id) rihte rædan sceoldest." | |
| 2060 | Manað sw(a) 7 myndgað mæla gehwylce |
| sarum wordum, oð ðæt sæl cymeð | |
| þæt se fæmnan þegn fore fæder dædum | |
| æfter billes bite blodfag swefeð, | |
| ealdres scyldig. Him se oðer þonan | |
| 175v | losað |[li](figen)de, con him land geare. |
| Þon(ne) bio(ð) (b)rocene on ba healfe | |
| aðsweord eorla. [Syð]ðan Ingelde | |
| weallað wælniðas 7 him (wif)lufan | |
| æfter cearwælmum colran (we)orðað. | |
| 2070 | Þy ic Heaðo-Bearna hyldo ne (tel)ge, |
| dryhtsibbe dæl, Denum unfæcne, | |
| (f)reondscipe fæstne. Ic sceal forð (sp)recan | |
| gen ymbe Grendel, þæt ðu geare (cun)ne, | |
| sinces brytta, to hwan syððan (w)earð | |
| 2075 | hondræs hæleða. Syððan heofones (g)im |
| glad ofer grundas, gæst yrre cwom, | |
| (ea)tol æfengrom user neosan, | |
| ðær we (g)esunde sæl weardodon. | |
| Þær wæs Hond(s)cio hilde onsæge | |
| 2080 | feorhbealu fægum. (H)e fyrmest læg, |
| gyrded cempa. Him Grendel wearð, | |
| mærum mag[u]þegne, to muðbonan, | |
| leofes mannes lic eall forswealg. | |
| No ðy ær ut ða gen idelhende | |
| 2085 | bona blodigtoð, bealewa gemyndig, |
| of ðam goldsele gongan wolde. | |
| Ac he mægnes rof min costode, | |
| 176r | |grapode geareofolm. Glof (hangode) |
| sid 7 syllic, searobendum fæst. | |
| 2090 | (Sio) wæs orðoncum eall gegyrwed |
| de(ofles) cræftum 7 dracan fellum. | |
| He mec (þær) on innan unsynnigne, | |
| dior dæ(d)fruma gedon wolde | |
| manigra sumne. Hyt ne miht(e) swa, | |
| 2095 | syððan ic on yrre upprih(te) astod. |
| To lang ys to reccenne hu i(c ðam) leodsceaðan | |
| yfla gehwylces hon(dlean) forgeald. | |
| Þær ic, þeoden min, þine leode | |
| weorðode weorcum. He on (weg) losade | |
| 2100 | lytle hwile, lifwynna br(eac). |
| Hwæþre him sio swiðre swaðe w(ear)dade | |
| hand on Hiorte, 7 he hea(n) ðonan, | |
| modes geomor, mereg(rund) gefeoll. | |
| Me þone wælræs wine Scildunga | |
| 2105 | fættan golde fela lea(no)de, |
| manegum maðmum, syððan me(r)gen com, | |
| 7 we to symble geseten hæfdon. | |
| 176v | Þær wæs gidd 7 gleo. Gome(la) |(Scilding) |
| felafricgende, feorran reh(te). | |
| 2110 | (Hwilum) hildedeor hearpan wynne |
| go(mel)wudu grette; hwilum gyd awræc, | |
| soð (7 sa)rlic; hwilum syllic spell. | |
| Rehte æfter (r)ihte rumheort cyning. | |
| Hwilum eft (onga)n, eldo gebunden, | |
| 2115 | gomel guðwiga, (gio)guðe cwiðan, |
| hildestrengo. Hreðer (inn)e weoll, | |
| þonne he, wintrum frod, worn (gem)unde. | |
| Swa we þær inne andlangne [dæg] | |
| niode naman, oð ðæt niht becwom, | |
| 2120 | (oð)er to yldum. Þa wæs eft hraðe |
| gearo (gyr)nwræce Grendeles modor. | |
| Siðode (sor)hfull; sunu deað fornam, | |
| wighete (Wed)ra. Wif unhyre | |
| hyre bearn gewræc, (beo)rn acwealde | |
| 2125 | ellenlice. Þær wæs Æsc(he)re, |
| frodan fyrnwitan feorh uð(ge)nge. | |
| Noðer hy hine ne moston, syððan (m)ergen cwom, | |
| deaðwerigne Denia (le)ode | |
| bronde forbærnan, (n)e on bel hladan, | |
| 177r | leofne mannan. |(H)io þæt lic ætbær |
| feondes fæð[me] [un]der firgenstream. | |
| þæt wæs Hroðg[are] hreowa tornost | |
| þara þe leodfruman lange begeate. | |
| Þa se ðeoden (mec) ðine life | |
| 2135 | healsode hreohmod, (þæt ic) on holma geþring |
| eorlscipe efnd(e), ealdre geneðde, | |
| mærðo fremed(e). He me mede gehet. | |
| Ic ða ðæs wælm(es), þe is wide cuð, | |
| grimme gryrelic(ne) grundhyrde fond. | |
| 2140 | Þær unc hwil(e) wæs hand gemæne. |
| Holm heolfre weoll, 7 ic heafde becearf | |
| in ðam [grund]s(ele) Grendeles modor | |
| eacnum ecgu(m), unsofte þonan | |
| feorh oðferede. Næs ic fæge þa gyt. | |
| 2145 | Ac me eorla hl(eo) eft gesealde |
| maðma menigeo, mag(a) Healfdenes." | |
| XXXI | |
| "Swa se ðeodkyning þeawum lyfde. | |
| Nealles ic ðam leanum forloren hæfde, | |
| 177v | mægnes mede, ac he me |[maðma](s) geaf, |
| 2150 | sunu Healfdenes, on [min]ne sylfes dom. |
| Ða ic ðe, beorn(c)yning, bringan wylle, | |
| estum ge(yw)an. Gen is eall æt ðe | |
| lissa gelong. (Ic) lyt hafo | |
| heafodmaga nefne, (Hy)gelac, ðec." | |
| 2155 | Het ða in beran eafor (hea)fodsegn, |
| heaðosteapne helm, (ha)re byrnan, | |
| guðsweord geatolic. (Gy)d æfter wræc. | |
| "Me ðis hildesceorp (H)roðgar sealde, | |
| snotra fengel. Sume (w)orde het, | |
| 2160 | þæt ic his ærest ðe est gesægde; |
| (c)wæð þæt hyt hæfde Hiorogar cyning, | |
| (l)eod Scyldunga lange hwile. | |
| No ðy (æ)r suna sinum syllan wolde, | |
| hwatum (H)eorowearde, þeah he him hold wære, | |
| 2165 | breostgewædu. Bruc ealles well." |
| Hyrde ic þæt þam frætwum feower mearas | |
| lungre gelice last weardode, | |
| æppelfealuwe. He him est geteah | |
| 178r | meara 7 maðma. Swa sceal |mæg don, |
| 2170 | nealles inwitnet oðr(um) bregdon, |
| dyrnum cræfte deað re[nian] | |
| hondgesteallan. Hygelace wæs | |
| (niða) heardum nefa swyðe hold, | |
| 7 geh(wæðer) oðrum hroþra gemyndig. | |
| 2175 | Hyrd(e) ic þæt he ðone healsbeah Hygde (ge)sealde, |
| wrætlicne wundur(maððum), ðone þe him Wealhðeo geaf, | |
| ðeo(d)[nes] dohtor, þrio wicg somod | |
| swanco(r) 7 sadolbeorht. Hyre syððan wæs | |
| (æfter) beahðege brost geweorðod. | |
| 2180 | Swa (b)[eal]dode, bearn Ecgðeowes, |
| guma gu(ð)[um]cuð, godum dædum. | |
| Dreah æfter dom(e), nealles druncne slog | |
| heorðgen(ea)tas. Næs him hreoh sefa, | |
| ac he ma(n)cynnes, mæste cræfte, | |
| 2185 | ginfæsta(n) gife, þe him God sealde, |
| heold hildedeor. Hean wæs lange | |
| swa hyne Geat(a) bearn godne ne tealdon, | |
| ne hyne on medobence micles wyrðne | |
| 178v | |[dri]hten wereda gedon wolde. |
| 2190 | Swyðe [sæg]don, þæt he sleac wære, |
| æðeling un(fro)m. Edwenden cwom | |
| tireadigum (me)nn torna gehwylces. | |
| Het ða eorla (hl)eo in gefetian, | |
| heaðorof cyning, (Hr)eðles lafe, | |
| 2195 | golde gegyrede. Næs (mid) Geatum ða |
| sincmaðþum selra [o](n) sweordes had. | |
| Þæt he on Biowulfes (be)arm alegde, | |
| 7 him gesealde seofan (þ)usendo, | |
| bold 7 bregostol. Him wæs [b](a)m samod | |
| 2200 | on ðam leodscipe [lo]nd gecynde, |
| eard eðelriht, oðrum (s)wiðor | |
| side rice þam ðær selra wæs. | |
| (E)ft þæt geiode ufaran dogrum | |
| hilde(h)læmmum, syððan Hygelac læg, | |
| 2205 | 7 Hearede hildemeceas |
| under bordhreoðan to bonan wurdon, | |
| ða hyne gesohtan on sigeþeode. | |
| Hearde hildefrecan, Heaðo-Scilfingas, | |
| niða genægdan nefan Hererices. | |
| 179r | Syððan |Beowulfe br[æ]de rice |
| on hand ge[hwearf]. He geheold tela | |
| fiftig wintra. W(æs ða) frod cyning, | |
| eald eþelweard, oð ð(æt) on ongan | |
| deorcum nihtum draca (rics[i]an), | |
| 2215 | se ðe on hea[um] h[of]e hord beweot(ode), |
| stanbeorh stear[c]ne. Stig under l(æg) | |
| eldum uncuð. Þær on innan giong | |
| nið(a) nathwyl[c], [7] [neah] gefeng | |
| hæðnum ho(rde), hond[gewriþenne] | |
| 2220 | since fahne. (He þæt) syððan [bohte] |
| þ[eah] ð[e] [he] slæpende (be)syre[d] [hæf]de | |
| þeo[f]es cræfte. Þæt si(e) ðiod [onfand], | |
| b[u]folc beorn[a], þæt he gebolge[n] wæs. | |
| XXXII | |
| Nealles [næs] geweoldum wyrmhorda cræft, | |
| 2225 | sylfes willum, se ðe him sare (ge)sceod, |
| ac for þreanedlan þe[of] nathwylces | |
| hæleða bearna hetesweng(eas) fleoh, | |
| [ðeodnes] þea[rfe]. 7 ðær inne weal(l), | |
| secg syn[by]sig, sona [o]nwa[ca]de, | |
| 2230 | þæt [gean] ðam gyst[e] [gry]rebr[o]g[a] stod. |
| 179r-v | Hwæðre [fyren]sceapen| [...] se fær begeat. |
| Sincfæt [sohte] þær wæs swylcra fela | |
| in ðam eorð[sele] ærgestreona, | |
| swa hy on gearda(gum) gumena nathwylc, | |
| 2235 | eormenlafe (æþ)elan cynnes, |
| þanchycgende, þær ge(hy)dde, | |
| deore maðmas. Ealle hie deað (fo)rnam | |
| ærran mælum, 7 si an ða gen | |
| (leo)da duguðe, se ðær lengest hwearf, | |
| 2240 | (we)ard winegeomor, [w]ende þæs yldan, |
| (þæt h)e lytel fæc longgestreona | |
| brucan (m)oste. Beorh eallgearo | |
| wunode on wonge [wæ]teryðum neah, | |
| niwe be næsse, nearo(c)ræftum fæst. | |
| 2245 | Þær on innan bær eorl(g)estreona |
| hringa hyrde ha[n]dwyrðne (d)æl, | |
| fættan goldes. Fea worda cwæð: | |
| "Heald þu nu, hruse, nu hæleð ne m[o]stan, | |
| eorla æhte. Hwæt, hyt ær on ðe | |
| 2250 | gode begeaton. Guðdeað fornam, |
| [f]eorhbeal[e] frecne, fyrena gehwylcne, | |
| leoda minra. Þa [me]ðe þis ofgeaf. | |
| 180r | Gesawon seledream. [He]| nah, hwa sweord wege |
| oððe f[æ]g[rie] fæted wæge, | |
| 2255 | dryncfæt deore. Dug[uð] ellor seoc. |
| Sceal se hearda helm [hyr]stedgolde | |
| fætum befeallen. Feormy(nd) swefað, | |
| þa ðe beadogriman bywan sceoldon. | |
| Ge swylce seo herepad, s(io) æt hilde gebad | |
| 2260 | ofer borda gebræc bite irena, |
| brosnað æfter beorne. Ne mæg byrnan hring | |
| æfter wig(fru)man wide feran, | |
| hæleðum be healfe. Næs hearpan wyn, | |
| gomen gleobeames, ne god hafoc | |
| 2265 | geond sæl swingeð, ne se swifta mearh |
| burhstede beateð. Bea(lo)cwealm hafað | |
| fela feorhcynna fo(rð) onsended." | |
| Swa giomormod giohðo mænde | |
| an æfter eallum, unbliðe hwe(arf) | |
| 2270 | dæges 7 nihtes, oð ðæt deaðes wylm |
| hr(an) æt heortan. Hordwynne fond, | |
| eald uh(t)sceaða, opene standan, | |
| se ðe, byrnend[e], biorgas seceð. | |
| Nacod niðdraca niht(es) fleogeð, | |
| 2275 | fyre befangen. Hyne foldbuen(d) |
| 180v | |[: : : : : : : : : : : :]nan. He gesecean sceall |
| [hearm] [on] [h]rusan, þær he hæðen gold | |
| warað [win]trum frod. Ne byð him wihte ðy sel. | |
| (Sw)a se ðeodsceaða þreo hund wintra | |
| 2280 | (h)eold on hrusa[n] hordærna sum, |
| eacen(cr)æftig, oð ðæt hyne an abealch, | |
| mon on mode. Mandryhtne bær | |
| fæted wæge, frioðowære bæd | |
| hlaford sinne. (Ða w)æs hord rasod, | |
| 2285 | onboren beaga (h)ord. Bene getiðad |
| feasceaftum men. Frea sceawode | |
| fira fyrngeweorc (f)orman siðe. | |
| Þa se wyrm onwoc, wroht wæs geniwad. | |
| Stonc ða æfter stane, stearcheort onfand | |
| 2290 | feondes fot(l)ast. He to forð gestop |
| dyrnan cræfte dracan heafde neah. | |
| Swa mæg unfæge eaðe gedigan | |
| wean 7 wræcsið se ðe Waldendes | |
| hyldo gehealdeþ. Hordweard sohte | |
| 2295 | georne æfter grunde, wolde guman findan, |
| þone þe him on sweofote sare geteode. | |
| 181r | Hat 7 hreohmod, |hl(æ)wum oft ymbehwearf |
| ealn[e utan]weardne. Ne ðær ænig mon | |
| on þ[am] westenne, hwæðre hilde gefeh, | |
| 2300 | bea[du]weorces. Hwilum on beorh æthwe(arf), |
| sincfæt sohte. He þæt sona onf(and), | |
| ðæt hæfde gumena sum goldes gefandod, | |
| heahgestreona. Hordwea(rd) onbad | |
| earfoðlice, oð ðæt æfen c(wom). | |
| 2305 | Wæs ða gebolgen beorges hyrde, |
| wolde [s]e laða lige forgyldan | |
| drin(c)fæt dyre. Þa wæs dæg sceacen | |
| w(yr)me on willan. No on wealle læg, | |
| (bi)dan wolde, ac mid bæle for, | |
| 2310 | fyre gefysed. Wæs se fruma egeslic |
| leodum on lande, swa hyt lungre wearð | |
| on hyra sincgifan sare geendod. | |
| XXXIII | |
| ÐA se gæst ongan gledum spiwan, | |
| beorht hofu bærnan. Bry(ne)leoma stod | |
| 2315 | eldum on andan. No ðæ(r) aht cwices |
| 181v | lað lyftfloga læfan |(wolde). |
| Wæs þæs wyrmes wig wide gesy(ne), | |
| (ne)arofages nið nean 7 feorran, | |
| hu (s)e guðsceaða Geata leode | |
| 2320 | hatode 7 hyn(de). Hord eft gesceat, |
| dryhtsele dyrn(ne) ær dæges hwile. | |
| Hæfde landwara (li)ge befangen, | |
| bæle 7 bronde. Beorges getruwode, | |
| wiges 7 wealles. Him seo wen (g)eleah. | |
| 2325 | Þa wæs Biowulfe broga gecy(ð)ed |
| snude to soðe, þæt his sylfes h[a]m, | |
| bolda selest, brynewylmum mealt, | |
| (g)ifstol Geata. Þæt ðam godan wæs | |
| hreow (o)n hreðre, hygesorga mæst. | |
| 2330 | Wende (s)e wisa þæt he Wealdende |
| ofer ealde riht ecean Dryhtne | |
| bitre gebulge. (B)reost innan weoll | |
| þeostrum geþoncum, swa him geþywe ne wæs. | |
| Hæfde ligdraca leoda fæsten, | |
| 2335 | ealond utan, eorðweard ðone |
| gledum forgrunden. Him ðæs guðkyning, | |
| Wedera þioden, wræce leornode. | |
| Heht him þa gewyrcean, wigendra hleo, | |
| eallirenne, eorla dryhten, | |
| 182r | wigbord wrætlic. |Wisse he gearwe, |
| þæt him holtwudu he[lpan] ne meahte, | |
| lind wið lige. Sceolde [li]þenddaga, | |
| æþeling ærgod, ende g(e)bidan | |
| worulde lifes, 7 se wyrm somod, | |
| 2345 | þeah ðe hordwelan heolde lan(ge). |
| Oferhogode ða hringa fengel | |
| þæt he þone widflogan weorode gesohte, | |
| sidan herge. No he him þam sæcce ondred, | |
| ne him þæs wyrmes wig for wiht dyde, | |
| 2350 | eafoð 7 ellen, forðon he ær fela |
| nearo neðende niða gedig(de), | |
| hildehlemma, syððan he Hroðga(res) | |
| sigoreadig secg, sele fælsode, | |
| 7 æt g(uðe) forgrap Grendeles mægum, | |
| 2355 | laðan cynnes. No þæt læsest wæs |
| hondge(mot)[a], þær mon Hygelac sloh, | |
| syððan Geata cyning, guðe ræsum, | |
| freawine folc(a), Freslondum on, | |
| Hreðles eafora, hiorodryncum swealt, | |
| 2360 | bille gebeate(n). Þonan Biowulf com |
| sylfes cræfte, sundnytte dreah. | |
| 182v | Hæfde him on earm(e) | [ealra] þritig |
| hildegeatwa, þa he to holm(e) [gion]g. | |
| Nealles Hetware hremge þorf[ton] | |
| 2365 | feðewiges, þe him foran ongean |
| linde bæron. Lyt eft becwom | |
| fram þam hildfrecan hames niosan. | |
| Ofer(s)wam ða sioleða bigong sunu Ecgðeowes, | |
| (ea)rm anhaga eft to leodum. | |
| 2370 | Þær him Hygd gebead hord 7 rice, |
| beagas 7 brego(s)tol. Bearne ne truwode, | |
| þæt he wið ælfylcum eþelstolas | |
| healdan cuðe. Ða wæs Hygelac dead. | |
| No ðy ær feasceafte (f)indan meahton | |
| 2375 | æt ðam æðelinge (æ)nige ðinga, |
| þæt he Heardrede hlaford (w)ære, | |
| oððe þone cynedom ciosan wol(d)e. | |
| Hwæðre he him on folce freondlarum heold, | |
| estum mid are, oð ðæt he yldra wearð, | |
| 2380 | Weder-Geatum weold. Hyne wræcmæcgas |
| ofer sæ sohtan, suna Ohteres. | |
| Hæfdon hy forhealden helm Scylfinga, | |
| þone selestan sæcyninga | |
| þara ðe ðe in Swiorice sinc brytnade | |
| 183r | mærne | (þ)eoden. Him þæt to mearce wearð. |
| He (þær) orfeorme feorhwunde hleat, | |
| sw(eor)des swengum, sunu Hygelaces. | |
| 7 [him] eft gewat Ongenðioes bearn | |
| ha(mes) niosan, syððan Heardred læg. | |
| 2390 | Let ðone bregostol Biowulf healdan, |
| Geatum wealdan. Þæt wæs god cyning. | |
| XXXIIII. | |
| SE ðæs leodhryres lean gemunde. | |
| Uferan dogrum Eadgilse wearð | |
| feasceaftum freond. Folce gestepte | |
| 2395 | ofe(r) sæ side sunu Ohteres, |
| wigum 7 wæpnum. He gewræc syððan | |
| cealdum cearsiðum, cyning ealdre bineat. | |
| Swa he niða gehwane genesen hæfde, | |
| sliðra geslyht(a), sunu Ecgðiowes, | |
| 2400 | ellenweorca, oð ðone anne dæg, |
| þe he wið þam wyrme gewegan sceolde. | |
| Gewat þa twelfa sum, torne gebolgen, | |
| dryhten Geata, dracan sceawia(n). | |
| Hæfde þa gefrunen hwanan sio fæhð aras, | |
| 183v | bealonið biorna. Him to bearme |(cwom) |
| ma(ð)þumfæt mære, þurh ðæs me(l)(da)n hond. | |
| Se wæs on ðam ðreate þreotteo(ða) secg, | |
| se ðæs orleges or onstealde, | |
| hæft (hy)gegiomor. Sceolde hean ðonon | |
| 2410 | wong (w)isian. He ofer willan giong |
| to ðæs ðe he eorðsele anne wisse, | |
| hlæw under (hr)usan holmwylme neh, | |
| yðgewinne. Se wæs innan full | |
| wrætta 7 wira. Weard unhiore, | |
| 2415 | gearo guðfreca goldmaðmas heold |
| eald under eorðan. Næs þæt yðe ceap, | |
| to gegangenne gumena ænigum. | |
| Gesæt ða on næsse niðheard cyning, | |
| þenden hælo abead heorðgeneatum, | |
| 2420 | gold(w)ine Geata. Him wæs geomor sefa, |
| wæfre 7 wælfus. Wyrd ungemete neah | |
| se ðone gomelan gretan sceolde, | |
| secean sawle hord, sundur gedælan | |
| lif wið lice. No þon lange wæs | |
| 2425 | feorh æþelinges flæsce bewunden. |
| Biowulf maþelade, bearn Ecgðeowes: | |
| "Fela ic on gioguðe guðræsa genæs, | |
| orleghwila. Ic þæt eall gemon. | |
| 184r | |Ic wæs syfanwintre þa mec sin(ca bal)dor, |
| 2430 | freawine folca, æt minum fæ(der) genam. |
| Heold mec 7 hæfde Hreðel cyn(ing), | |
| geaf me sinc 7 symbel, sibbe gemund(e); | |
| næs ic him to life laðra owihte | |
| beorn (in) burgum, þonne his bearna hwylc, | |
| 2435 | Herebe(ald) 7 Hæðcyn oððe Hygelac min. |
| Wæs þam yldestan ungedefelice | |
| mæges dædum morþorbed stred, | |
| syððan hyne Hæðcyn of hornbogan, | |
| his freawine flane geswencte, | |
| 2440 | miste mercelses 7 his mæg o(f)scet, |
| broðor oðerne blodigan gare. | |
| Þæt w(æs) feohleas gefeoht fyrenum gesyngad, | |
| hreð(re) hygemeðe. Sceolde hwæðre swa þeah | |
| æð(e)ling unwrecen ealdres linnan. | |
| 2445 | Swa bið geomorlic gomelum ceorle |
| to gebidanne þæt his byre ride | |
| giong on galgan. Þonne h(e) gyd wrece, | |
| sarigne sang, þonne his sunu hangað | |
| hrefne to hroðre, 7 he him helpa(n) ne mæg, | |
| 2450 | eald 7 infrod ænige gefremma(n). |
| Symble bið gemyndgad morna gehwylce, | |
| 184v | |(eafo)ran ellorsið. Oðres ne gymeð |
| (t)o gebidanne burgum in innan, | |
| yrfeweardas, þonne se an hafað | |
| 2455 | þurh deaðes nyd dæda gefondad. |
| Gesyhð sorhcearig on his suna bure | |
| winsele westne, windge reste | |
| reote berofene. Ridend swefað, | |
| hæleð in hoðman. Nis þær hearpan sweg, | |
| 2460 | gomen in geardum, swylce ðær iu wæron. |
| XXXV | |
| GEwiteð þonne on sealman, sorhleoð gæleð, | |
| an æfter anum. Þuhte him eall to rum, | |
| wongas 7 wicstede. Swa Wedra helm | |
| æfter Herebealde heortan sorge, | |
| 2465 | weallinde, wæg. Wihte ne meahte |
| on ðam feorhbonan fæghðe gebetan. | |
| No ðy ær he þone heaðorinc hatian ne meahte | |
| laðum dædum, þeah him leof ne wæs. | |
| He ða mid þære sorhge, þe him sio sar belamp, | |
| 2470 | gumdream ofgeaf, Godes leoht geceas. |
| Eaferum læfde, swa deð eadig mon, | |
| lond 7 leodbyrig, þa he of life gewat. | |
| 185r | Þa |(wæs) synn 7 sacu Sweona 7 Geata |
| of(er [w]id) wæter wroht gemæne, | |
| 2475 | herenið hea(rda), syððan Hreðel swealt, |
| oððe him Ongenðeowes eaferan wæran | |
| frome fyrdhwate. Freode ne woldon | |
| ofer heafo healdan, ac ymb Hreosnabeorh | |
| eat(olne) inwitscear oft [ge]fremedon. | |
| 2480 | Þæt m(æg)wine mine gewræcan, |
| fæhðe 7 fyrene, swa hyt gefræge wæs, | |
| þeah ðe oðer his ealdre gebohte, | |
| heardan ceape. Hæðcynne wearð, | |
| Geata dryhtne guð onsæg(e). | |
| 2485 | Þa ic on morgne gefrægn mæg oðerne |
| billes ecgum on bonan stælan, | |
| þær Onge(n)þeow Eofores niosað. | |
| Guðhelm toglad, gomela Scylfing | |
| hreas [heaþo]blac. Hond gemunde | |
| 2490 | fæhðo genoge, feorhsweng ne ofteah. |
| Ic him þa maðmas, þe he me sealde, | |
| geald æt guðe, swa me gifeðe wæs, | |
| leohtan sweorde. He me lond forgeaf, | |
| eard eðelwy(n). Næs him ænig þearf, | |
| 2495 | þæt he to Gifðum oððe to Gar-Denum |
| oððe in Swiorice secean þurfe | |
| 185v | |(wyrs)an wigfrecan, weorðe gecypa(n). |
| (Symle) (ic) him on feðan beforan wolde, | |
| ana on orde. 7 swa to aldre sceall | |
| 2500 | sæcce fremman, þenden þis sweord þolað. |
| Þæt mec ær 7 sið oft gelæste, | |
| syððan ic for dugeðum (D)æghrefne wearð | |
| to handbonan, Huga (ce)mpan. | |
| Nalles he ða frætwe Frescyning[e], | |
| 2505 | breostweorðunge bringan moste, |
| ac in cempan gecrong cumbles hyrde, | |
| æþeling on elne. Ne wæs ecg bona, | |
| ac him hildegrap heortan wylmas, | |
| banhus gebræc. Nu sceall billes ecg, | |
| 2510 | hond 7 heard sweord ymb hord wigan." |
| Beowulf maðelode, beotwordum spræc | |
| niehstan siðe: "(I)c geneðde fela | |
| guða on geogoðe; gyt ic wylle, | |
| frod folces weard fæhðe secan, | |
| 2515 | mærðum fremman, gif mec se mansceaða |
| of eorðsele ut geseceð." | |
| Gegrette ða gumena gehwylcne, | |
| hwate helmberend hindeman siðe, | |
| swæse gesiðas: "Nolde ic sweord beran, | |
| 186r | wæpen to wyrme, |gif ic wiste hu |
| wið ðam aglæcean elle(s) meahte | |
| gylpe wiðgripan, swa ic gio wi(ð) Grendle dyde. | |
| Ac ic ðær heaðufyres hate(s) wene, | |
| reðes 7 hattres; forðon ic me on hafu | |
| 2525 | bord 7 byrnan. Nelle ic beorges weard |
| oferfleon fotes trem, ac unc sce(al) | |
| weorðan æt wealle swa unc wyrd geteoð, | |
| Metod manna gehwæs. Ic eom on mode from | |
| þæt ic wið þone guðflogan gylp ofe(r)sitte. | |
| 2530 | Gebide ge on beorge byrnum werede, |
| secgas on searwum, hwæðer sel mæge | |
| æfter wælræse wunde gedygan | |
| uncer twega. Nis þæt eower sið, | |
| ne gemet mannes, ne(fn)[e] min anes." | |
| 2535 | Wat he wið aglæcean eofoðo dæle, |
| eorlscype efne. "Ic mid elne sceall | |
| gold gegangan, oððe guð nimeð, | |
| feorhbealu frecne frean eowerne." | |
| Aras ða bi ronde, rof oretta, | |
| 2540 | heard under helm(e), hiorosercean bær |
| under stancleofu, strengo getruwode | |
| anes mannes. Ne bið swylc earges sið! | |
| 186v | Geseah ða be wealle, |(se ð)e worna fela, |
| gumcystum god, guða ge(d)igde, | |
| 2545 | hildehlemma, þonne hnitan feðan - |
| stodan stanbogan -- stream ut þonan | |
| brecan of beorge. Wæs þære burnan wælm | |
| heaðofyrum hat, ne meahte horde neah | |
| unbyrnende ænige hwile | |
| 2550 | deop gedygan for dracan lege. |
| Let ða of breostum, ða he gebolgen wæs, | |
| Weder-Geata leod word ut faran, | |
| stearcheort styrmde. Stefn in becom, | |
| heaðotorht hlynnan under harne stan. | |
| 2555 | Hete wæs onhrered, hordweard oncniow |
| mannes reorde. Næs ðær mara fyrst | |
| freode to friclan. From ærest cwom | |
| oruð aglæcean ut of stane, | |
| hat hildeswat. Hruse dynede. | |
| 2560 | Biorn under beorge bordrand onswaf |
| wið ðam gryregieste Geata dryhten. | |
| Ða wæs hringbogan heorte gefysed | |
| sæcce to seceanne. Sweord ær gebræd | |
| god guðcyning, gomele lafe, | |
| 2565 | ecgum ungleaw. Æghwæðrum wæs |
| 187r | bealohycgendra |(bro)ga fram oðrum. |
| Stiðmod gestod (wið) steapne rond | |
| winia bealdor, ða se wyr(m) gebeah | |
| snude tosomne. He on searwum bad. | |
| 2570 | Gewat ða byrnende gebogen scriða(n), |
| to gescipe scyndan. Scyld wel gebearg | |
| (life) 7 lice læssan hwile | |
| mærum þeodne, þon(ne) his myne sohte, | |
| ðær he þy fyrste fo(r)man dogore | |
| 2575 | wealdan moste, swa him wyrd ne gescraf |
| hreð æt hilde. Hond u(p) abræd | |
| Geata dryhten, gryrefahne slo(h) | |
| Incgelafe, þæt sio ecg gewac | |
| brun on bane, bat unswiðor | |
| 2580 | þonne his ðiodcyning þe(arfe) hæfde |
| bysigum gebæded. Þa wæs beorges weard | |
| æfter heaðuswenge on hreou(m) mode. | |
| Wearp wælfyre; wide sprungon | |
| hildeleoman. Hreðsigora ne gealp | |
| 2585 | goldwine Geata. Guðbill geswac, |
| nacod æt niðe, swa hyt no sceolde, | |
| iren ærgod. Ne wæs þæt eðe sið, | |
| þæt se mæra maga Ecgðeowes | |
| grundwong þone ofgyfan wolde. | |
| 2590 | Sceolde willan wic eardian |
| 187v | elles hwergen, swa |(sceal) æghwylc mon |
| alætan lændag(as). Næs ða long to ðon, | |
| þæt ða aglæcean hy eft gemetton. | |
| Hyrte hyne hordweard, hreðer æðme weoll, | |
| 2595 | niwan stefne. Nearo (ðr)owode, |
| fyre befongen, se ðe ær folce weold. | |
| Nealles him on heape h[a]ndgesteallan, | |
| (æ)ðelinga bearn, ymbe gestodon | |
| hildecystum, ac hy on holt bugon, | |
| 2600 | ealdre burgan. Hiora in anum weoll |
| sefa wið sorgum. Sibb æfre ne mæg | |
| wiht onwendan, þam ðe wel þenceð. | |
| XXXVI | |
| (W)IGlaf wæs haten, Weoxstanes sunu, | |
| leof(l)ic lindwiga, leod Scylfinga, | |
| 2605 | mæg Ælfheres. Geseah his mondryhten |
| under heregriman hat þrowian. | |
| Gemunde ða ða are þe he him ær forgeaf, | |
| wicstede weligne Wægmundinga, | |
| folcrihta gehwylc, swa his fæder ahte. | |
| 2610 | Ne mihte ða forhabban, hond rond gefeng, |
| geolwe linde, gomelswyrd geteah. | |
| Þæt wæs mid eldum Eanmundes laf, | |
| 188r | |(su)na Ohtere. Þam æt sæcce wearð |
| w(ræcca) wineleasum Weohstanes bana | |
| 2615 | meces ecg(um), 7 his magum ætbær |
| brunfagne helm, hringde byrnan, | |
| ealdsweord etonisc. Þæt him Onela forgeaf, | |
| his gædelinges guðgewædu, | |
| fyrdsearo fuslic. No ymbe ða fæhðe spræc, | |
| 2620 | þeah ðe he his broðor bearn abredwade. |
| He frætwe geheold fela missera, | |
| bill 7 byrnan, oð ðæt his byre mihte | |
| eorlscipe efnan swa his ærfæder. | |
| Geaf him ða mid Geatum guðgewæda, | |
| 2625 | æghwæs unrim, þa he of ealdre gewat, |
| frod on forðweg. Þa wæs forma sið | |
| geongan cempan, þ(æt) he guðe ræs | |
| mid his freodryhtne fremman sceolde. | |
| Ne gemealt him se modsefa, ne his mægenes laf | |
| 2630 | gewac æt wige. Þa se wyrm onfand, |
| syððan hie togædre gegan hæfdon. | |
| Wiglaf maðelode, wordrihta fela | |
| sægde gesiðum. Him wæs sefa geomor. | |
| 188v | "Ic ðæt |(mæl) geman, þær we medu þegun, |
| 2635 | þon(ne) (we) geheton ussum hlaforde |
| in biorsele, (ð)e us ðas beagas geaf, | |
| þæt we him ða guðgetawa gyldan woldon, | |
| gif him þyslicu þearf gelumpe, | |
| helmas 7 heard sweord. Ðe he usic on herge geceas | |
| 2640 | to ðyssum siðfate sylfes willum. |
| Onmunde usic mærða, 7 me þas maðmas geaf, | |
| þe he usic garwigend gode tealde, | |
| hwate helmberend, þeah ðe hlaford us | |
| þis ellenweorc ana aðohte | |
| 2645 | to gefremmanne, folces hyrde, |
| forðan he manna mæst mærða gefremede, | |
| dæda dollicra. Nu is se dæg cumen | |
| þæt ure mandryhten mægenes behofað | |
| godra guðrinca. Wutun gongan to | |
| 2650 | helpan hildfruman, þenden hyt sy, |
| gledegesa grim. God wat on mec | |
| þæt me is micle leofre, þæt minne lichaman | |
| mid minne goldgyfan gled fæðmie. | |
| Ne þynceð me gerysne, þæt we rondas beren | |
| 2655 | eft to earde, nemne we æror mægen |
|
189A (197)r | fane gefyllan, | (f)eorh ealgian |
| Wedra ðeodnes. Ic wat gear(e), | |
| þæt næron ealdgewyrht, þæt he ana scyle | |
| G(eata) duguðe gnorn þrowian, | |
| 2660 | gesigan æt sæcce. Urum sceal sweord 7 helm, |
| byrne 7 byrduscrud (bam) gemæne." | |
| Wod þa þurh þone wælrec, wig(hea)folan bær | |
| frean on fultum. Fea worda (cwæð): | |
| "Leofa Biowulf, læst eall tela, | |
| 2665 | swa ðu on g(eo)guðfeore geara gecwæde, |
| þæt ðu ne alæte be ðe lifigendum | |
| dom gedreosan. Scealt nu dædum rof, | |
| æðeling anhydig, ealle mægene, | |
| feorh ealgian. Ic ðe fullæstu." | |
| 2670 | Æfter ðam wordum wyrm yrre cwom, |
| atol inwitg(æst) oðre siðe, | |
| fyrwylmum fah fionda nio(s[i]an) | |
| laðra manna. Lig yðum for, | |
| born bord (wið) rond. Byrne ne meahte | |
| 2675 | geongum garwigan geoce gefremman. |
| ac se maga geonga und(er) his mæges scyld | |
| elne geeode, þa his agen [wæs] | |
| gledum forgrunden. Þa gen guðcyning | |
| m[iht] gemunde, mægenstrengo sloh | |
| 2680 | hildebille, (þæt) hyt on heafolan stod |
| niþe genyded. Nægl(in)g forbærst, | |
| geswac æt sæcce sweord Biowulfes | |
|
189A (197)v | |gomol 7 grægmæl. Him þæt gifeðe ne wæs, |
| (þæt) him irenna ecge mihton | |
| 2685 | helpan æt hilde. Wæs sio hond to strong, |
| se ðe meca gehwane (m)ine gefræge | |
| swenge ofersohte. Þonne he to (s)æcce bær | |
| wæpen wundum heard, næs him (w)ihte ðe sel. | |
| Þa wæs þeodsceaða þriddan siðe, | |
| 2690 | frecne fyrdraca fæhða gemyndig, |
| ræsde on ðone rofan, þa him rum ageald, | |
| hat 7 heaðogrim, heals ealne ymbefeng | |
| biteran banum. He geblodegod wearð | |
| sawuldriore. Swat yðum weoll. | |
| XXXVII | |
| 2695 | ÐA ic æt þearfe [gefrægn] þeodcyninges |
| andlongne eorl ellen cyðan, | |
| cræft 7 cenðu, swa him gecynde wæs. | |
| Ne hedde he þæs heafolan, ac sio hand gebarn | |
| modiges mannes, þær he his mægenes healp, | |
| 2700 | þæt he þone niðgæst nioðor hwene sloh, |
| secg on searwum, þæt ðæt sweord gedeaf | |
| fah 7 fæted; þæt ðæt fyr ongan go | |
| sweðrian syððan. Þa gen sylf cyning | |
| geweold his gewitte, wællseaxe gebræd | |
| 2705 | biter 7 beaduscearp, þæt he on byrnan wæg. |
| 189r | Forwrat Wedra |helm wyrm on middan. |
| Feond gefyldan, ferh ellen wræc, | |
| 7 hi hyne þa begen abroten hæfdon, | |
| sibæðelingas. Swylc sceolde secg wesan, | |
| 2710 | þegn æt ðearfe. Þæt ðam þeodne wæs |
| siðas sigehwile sylfes dædum, | |
| wo(rlde) geweorces. Ða sio wund ongon, | |
| þe him se e(orð)draca ær geworhte, | |
| swelan 7 swella(n). (He) þæt sona onfand | |
| 2715 | þæt him on breostum beal(onið) weoll, |
| attor on innan. Ða se æðeling gion(g), | |
| þæt he bi wealle wishycgende | |
| gesæt on sesse. Seah on enta geweorc | |
| hu ða stanbogan stapulum fæste | |
| 2720 | ece eorðreced innan heald(e)[n]. |
| Hyne þa mid handa heorodreorigne, | |
| (þeo)den mærne, þegn ungemete till | |
| winedry(hten) his wætere gelafede, | |
| hilde sædne, 7 his he(l)[m] onspeon. | |
| 2725 | Biowulf maþelode. He ofer be(nne) spræc, |
| wunde wælbleate. Wisse he gearwe | |
| þæt he dæghwila gedrogen hæfde, | |
| eorðan wyn[ne]. Ða wæs eall sceacen | |
| dogorgerimes, deað ungemete neah: | |
| 2730 | "Nu ic suna minum syllan wolde |
| guðgewædu, þær me gifeðe swa | |
| 189v | ænig yrfe|weard æfter wurde |
| lice gelenge. Ic ðas leo(de) heold | |
| fiftig wintra. Næs se folccyning | |
| 2735 | ymbesittendra ænig ðara |
| þe mec guðwinum (gr)etan dorste, | |
| egesan ðeon. Ic on earde bad | |
| (m)ælgesceafta, heold min tela, | |
| ne sohte (s)earoniðas, ne me swor fela | |
| 2740 | aða on un(ri)ht. Ic ðæs ealles mæg |
| feorhbennum seoc ge(fea)n habban, | |
| forðam me witan ne ðearf Waldend fira | |
| morðorbealo maga, þonne min sceaceð | |
| lif of lice. Nu ðu lungre geong | |
| 2745 | hord sceawian under harne stan, |
| Wiglaf leofa. Nu se wyrm ligeð, | |
| swefeð sare wund, (si)nce bereafod. | |
| Bio nu on ofoste, þæt ic ærwelan, | |
| goldæht ongite, gearo sceawige | |
| 2750 | swegle searogimmas, þæt ic ðy seft mæge |
| æfter maððumwelan (mi)n alætan | |
| lif 7 leodscipe, þone ic longe heold." | |
| XXXVIII | |
| ÐA ic snude gefrægn sunu Wihstanes, | |
| æfter wordcwydum wundum dryhtne, | |
| 2755 | hyran heaðosiocum, hringnet beran, |
| brogdne beadusercean u[n]der beorges hrof. | |
| Geseah ða sigehreðig, þa he bi sesse geong, | |
| 190r | magoþegn |modig, maððumsigla fealo, |
| gold glitinian grunde getenge, | |
| 2760 | wundur on wealle, 7 þæs wyrmes denn, |
| ealdes uhtflogan, orcas stondan, | |
| fyrnmanna fatu feormendlease, | |
| hyrstum behrorene. Þær wæs helm monig | |
| eald 7 omig, earmbeaga fela | |
| 2765 | searwum gesæled. Sinc eaðe mæg, |
| gold on gr(und)[e] gumcynnes gehwone | |
| oferhigian, hyde se ðe wylle. | |
| Swylce he siomian geseah segn eallgylden | |
| heah ofer horde, hondwundra mæst, | |
| 2770 | gelocen leoðocræftum. Of ðam leoman stod, |
| þæt he þone grundwong ongitan mea(hte), | |
| wræce giondwlitan: næs ðæs wyrmes þ(ær) | |
| onsyn ænig, ac hyne ecg fornam. | |
| Ða ic (on) hlæwe gefrægn hord reafian, | |
| 2775 | eald ent(a) geweorc anne mannan. |
| Him on bearm hlo(don) bunan 7 discas. | |
| Sylfes dome segn eac geno(m), | |
| beacna beorhtost. Bill ær gescod - | |
| ecg wæs iren ealdhlafordes - | |
| 2780 | þam ðara maðma mundbora wæs |
| longe hwile. Ligegesan wæg | |
| hatne for horde, hioroweallende | |
| 190v | middelnihtum |oð þæt he morðre swealt. |
| Ar wæs on ofoste, eftsiðes georn, | |
| 2785 | frætwum gefyrðred. Hyne fyrwet bræc, |
| hwæðer collenferð cwicne gemette | |
| in ðam wongstede, Wedra þeoden | |
| ellensiocne, þær he hine ær forlet. | |
| He ða mid þam maðmum mærne þioden, | |
| 2790 | dryhten sinne, driorigne fand, |
| ealdres æt ende. He hine eft ongon | |
| wæteres weorpan, oð þæt wordes ord | |
| breosthord þurhbræc. | |
| Gomel on giogoðe gold sceawode. | |
| 2795 | "Ic ðara frætwa Frean ealles ðanc, |
| Wuldurcyninge wordum (sec)ge, | |
| ecum Dryhtne, þe ic her on starie, | |
| þæs ðe (ic) moste minum leodum | |
| ær swyltdæge swylc ge(str)ynan. | |
| 2800 | Nu ic on maðma hord minne be(bo)hte |
| frode feorhlege. Fremmað gena | |
| (l)eoda þearfe. Ne mæg ic her leng wesan. | |
| Hatað (h)eaðomære hlæw gewyrcean | |
| beorhtne æfter bæle, æt brimes nosan. | |
| 2805 | Se scel to gemyndum minum leodum |
| heah hlifian on hrones næsse, | |
| þæt hit sæliðend syððan hatan | |
| Biowulfes Biorh, ða ðe brentingas | |
| 191r | ofer |floda genipu feorran drifað." |
| 2810 | Dyde him of healse hring gyldenne, |
| þioden þristhydig, þegne gesealde, | |
| geongum garwigan, goldfahne helm, | |
| beah 7 byrnan, het hyne brucan well: | |
| "Þu eart endelaf usses cynnes, | |
| 2815 | Wægmundinga. Ealle wyrd forspeo[f] |
| mine magas to metodsceafte, | |
| eorlas on elne. Ic him æfter sceal." | |
| Þæt wæs þam gomelan gingæste word | |
| breostgehygdum, ær he bæl cure, | |
| 2820 | hate heaðowylmas. Him of hwæðre gewat |
| sawol secean soðfæstra dom. | |
| [XXXVIIII] | |
| Ða wæs gegongen gum[an] unfrodum | |
| earfoðlice, þæt he on eorðan geseah | |
| þone leofestan lifes æt ende | |
| 2825 | bleate gebæran. Bona swylce læg, |
| egeslic eorðdraca ealdr(e) bereafod, | |
| bealwe gebæded. Beahhordum leng | |
| wyrm wohbogen wealdan ne moste, | |
| ac him irenna ecga fornamon, | |
| 2830 | hearde heaðoscearde homera lafe, |
| þæt se widfloga, wundum stille, | |
| hreas on hrusan hordærne neah. | |
| 191v | Nalles |æfter lyfte lacende hwearf |
| middelnih(tum), maðmæhta wlonc, | |
| 2835 | ansyn ywde, ac he eorðan gefeoll |
| for ðæs hildfruman hondgeweorce. | |
| Huru þæt on lande lyt manna ðah | |
| mægenagendra, mine gefræge, | |
| þeah ðe he dæda gehwæs dyrstig wære, | |
| 2840 | þæt he wið attorsceaðan oreðe geræsde, |
| oððe hringsele hondum styrede, | |
| gif he wæccende weard onfunde | |
| buon on beorge. Biowulfe wearð | |
| dryhtmaðma dæl, deaðe forgolden. | |
| 2845 | Hæfde æghwæðre ende gefered |
| lænan lifes. Næs ða lang to ðon, | |
| þæt ða hildlatan holt ofgefan, | |
| tydre treowlogan, tyne ætsomne, | |
| ða ne dorston ær dareðum lacan | |
| 2850 | on hyra mandryhtnes miclan þearfe. |
| Ac hy scamiende scyldas bæran, | |
| guðgewædu, þær se gomela læg. | |
| Wlitan on Wilaf. He gewergad sæt, | |
| feðecempa frean eaxlum neah. | |
| 2855 | Wehte hyne wætre - him wiht ne speo[w]. |
| Ne meahte he on eorðan, ðeah he uðe wel, | |
| on ðam frumgare feorh gehealdan, | |
| ne ðæs Wealdendes wiht oncirran; | |
| 192r | wolde dom |(Go)des dædum rædan |
| 2860 | gumena gehwylcum, sw(a) he nu gen deð. |
| Þa wæs æt ðam geongum grim andswar(u) | |
| eðbegete, þam ðe ær his elne forleas. | |
| Wiglaf maðelode, Weohstanes sunu, | |
| sec sarigferð. Seah on unleofe: | |
| 2865 | "Þæt, la, mæg secgan se ðe wyle soð specan, |
| þæt se mondryhten, se eow ða maðmas geaf, | |
| eoredgeatwe, þe ge þær on standað, | |
| þonne he on ealubence oft gesealde | |
| healsittendum helm 7 byrnan, | |
| 2870 | þeoden his þegnum swylce he þrydlicost |
| ower feor oððe neah findan meahte, | |
| þæt he genunga guðgewædu | |
| wraðe forwurpe, ða hyne wig beget. | |
| Nealles folccyning fyrdgeste(allum) | |
| 2875 | gylpan þorfte; hwæðre him God uðe, |
| sigor(a) Waldend, þæt he hyne sylfne gewræc, | |
| ana mid ecge, þa him wæs elnes þearf. | |
| Ic him lifwraðe lytle meahte | |
| ætgifan æt guðe, 7 ongan swa þeah | |
| 2880 | ofer min gemet mæges helpan. |
| Symle wæs þy sæmra þonne ic sweorde drep, | |
| ferhðgeniðlan, fyr unswiðor | |
| weoll of gewitte. Fergendra to lyt | |
| 192v | þrong ymbe þeoden, þa hyne sio |(þ)rag becwom. |
| 2885 | Hu sceal sincþego 7 swyrd(gifu), |
| eall eðelwyn eowrum cynne, | |
| lufen alicgean. Londrihtes mot | |
| þære mægburge monna æghwylc | |
| idel hweorfan, syððan æðelingas | |
| 2890 | feorran gefricgean fleam eowerne, |
| domleasan dæd. Deað bið sella | |
| eorla gehwylcum þonne edwitlif." | |
| XL | |
| Heht ða þæt heaðoweorc to hagan biodan, | |
| up ofer ecgclif, þær þæt eorlweorod | |
| 2895 | morgenlongne dæg modgiomor sæt, |
| bordhæbbende, bega on wenum, | |
| endedogores 7 eftcymes | |
| leofes monnes. Lyt swigode | |
| niwra spella, se ðe næs gerad, | |
| 2900 | ac he soðlice sægde ofer ealle: |
| "Nu is wilgeofa Wedra leoda, | |
| dryhten Geata deaðbedde fæst, | |
| wunað wælreste wyrmes dædum. | |
| Him on efn ligeð ealdorgewinna | |
| 2905 | siexbennum seoc. Sweorde ne meahte |
| on ðam aglæcean ænige þinga | |
| wunde gewyrcean. Wiglaf siteð | |
| ofer Biowulfe, byre Wihstanes, | |
| eorl ofer oðrum unlifigendum, | |
| 193r | healdeð higemæðum |(heafod)wearde |
| leofes 7 la(ð)es. Nu y(s leodum) wen | |
| orleghwile syððan und[y]r[ne] | |
| Froncu(m) 7 Frysum, fyll cyninges | |
| wide weorðeð. Wæs sio wroht scepen | |
| 2915 | heard wið Hugas, syððan Higelac cwom |
| faran flotherge on Fresn(a) land. | |
| Þær hyne Hetware hilde gehnægdon, | |
| elne geeodon mid ofermægene, | |
| þæt se byrnwiga bugan sceolde. | |
| 2920 | Feoll on feðan. Nalles frætwe geaf |
| ealdor dugoðe. Us wæs a syððan | |
| Merewioingas milts ungyfeðe. | |
| Ne ic te Swe(o)ðeode sibbe oððe treowe | |
| wihte ne wene, ac wæs wide cuð | |
| 2925 | þætte Ongenðio ealdre besnyðede |
| Hæðce(n) Hreþling wið Hrefnawudu, | |
| þa for on(med)lan ærest gesohton | |
| Geata leode Guð-Sci(l)fingas. | |
| Sona him se froda fæder Ohthere(s), | |
| 2930 | eald 7 egesfull, hondslyht ageaf |
| abreot brimwisan, bryda he[ro]de, | |
| gomela iomeowl(a)[n] golde berofene, | |
| Onelan modor 7 Ohtheres. | |
| 7 ða folgode feorhgeniðlan, | |
| 2935 | oð ðæt hi oðeodo(n) earfoðlice, |
| in Hrefnesholt hlafordlease. | |
| Besæt ða sinherge sweorda lafe | |
| 193v | wundum werge. |(Wean o)ft gehet |
| earmre teohhe on(d longe) niht, | |
| 2940 | cwæð, he on mergenne meces ecgum |
| getan wolde sum on galgtreowu[m] | |
| [feðan] to gamene. Frofor eft gelamp | |
| sarigmodum somod ærdæge, | |
| syððan hie Hygelaces horn 7 byman, | |
| 2945 | gealdor ongeaton, þa se goda com, |
| leoda dugoðe on last faran. | |
| XLI. | |
| Wæs sio swatswaðu Swona 7 Geata, | |
| wælræs weora, wide gesyne. | |
| Hu ða folc mid him fæhðe towehton! | |
| 2950 | Gewat him ða se goda mid his gædelingum, |
| frod, felageomor, fæsten secean. | |
| Eorl Ongenþio ufor oncirde, | |
| hæfde Higelaces hilde gefrunen, | |
| wlonces wigcræft. Wiðres (n)e truwode, | |
| 2955 | þæt he sæmannum onsacan mihte, |
| heaðoliðendum hord forstandan, | |
| bearn 7 bryde. Beah eft þonan | |
| eald under eorðweall. Þa wæs æht boden | |
| Sweona leodum, segn Higelace. | |
| 2960 | Freoðowong þone ford ofereodon, |
| syððan Hreðlingas to hagan þrungon. | |
| Þær wearð Ongenðiow ecgum, sweordum, | |
| blondenfexa on bid wrecen, | |
| þæt se þeodcyning ðafian sceolde | |
| 194r | Eafores |anne dom. Hyne yrringa |
| Wulf Wonreðing wæpne geræhte, | |
| þæt him for swenge swat ædrum sprong | |
| forð under fexe. Næs he forht swa ðeh, | |
| gomela Scilfing, ac forgeald hraðe | |
| 2970 | wyrsan wrixle wælhlem þone, |
| syððan ðeodcyning þyder oncirde. | |
| Ne meahte se snella sunu Wonredes | |
| ealdum ceorle hondslyht giofan, | |
| ac he him on heafde helm ær gescer, | |
| 2975 | þæt he blode fah bugan sceolde. |
| Feoll on foldan. Næs he fæge þa git, | |
| ac he hyne gewyrpte, þeah ðe him wund hrine. | |
| Let se hearda Higelaces þegn | |
| brade mece, þa his broðor læg, | |
| 2980 | ealdsweord eotonisc entiscne helm |
| brec(an) ofer bordweal. Ða gebeah cyning, | |
| folces hyrde wæs in feorh dropen. | |
| Ða wæron monige, þe his mæg wriðon, | |
| ricone arærdon, ða him gerymed wearð, | |
| 2985 | þæt hie wælstowe wealdan moston. |
| Þenden reafode rinc oðerne, | |
| nam on Ongenðio irenbyrnan, | |
| heard swyrd hilted, 7 his helm somod. | |
| Hares hyrste Higelace bær | |
| 2990 | He [ðam] frætwum feng 7 him fægre gehet |
| 194v | leana [mid] |leodum, 7 gelæst[e] swa. |
| Geald þone guðræs Geata dryhten, | |
| Hreðles eafora, þa he to ham becom, | |
| Iofore 7 Wulfe mid ofermaðmum. | |
| 2995 | Sealde hiora gehwæðrum hund þusenda |
| landes 7 locenra beaga, ne ðorfte him ða lean, | |
| oðwitan mon on middangearde, | |
| syðða[n] hie [ma] ða mærða geslogon. | |
| 7 ða Iofore forgeaf angan dohtor, | |
| 3000 | hamweorðunge, hyldo to wedde. |
| Þæt ys sio fæhðo 7 se feondscipe, | |
| wælnið wera, ðæs ðe ic [wean] hafo, | |
| þe us seceað to Sweona leoda, | |
| syððan hie gefricgeað frean userne | |
| 3005 | ealdorleasne, þone ðe ær geheold |
| wið hettendum hord (7) rice, | |
| æfter hæleða hryre, hwate Scildingas, | |
| folcred fremede, oððe furður gen | |
| eorlscipe efnde. Me is ofost betost, | |
| 3010 | þæt we þeodcyning þær sceawian, |
| 7 þone gebringan, þe us beagas geaf, | |
| on adfære. Ne scel anes hwæt | |
| meltan mid þam modigan, ac þær is maðma hord, | |
| gold unrime, grimme gecea[po](d), | |
| 3015 | 7 nu æt siðestan sylfes feore |
| beagas [geboh]te; þa sceall brond fretan, | |
| 195r | æled þeccean; |nalles eorl wegan |
| maððum to gemyndum, ne mægð scyne | |
| habban on healse hringweorðunge, | |
| 3020 | ac sceal, geomormod, golde bereafod, |
| oft, nalles æne, elland tredan. | |
| Nu se herewisa hleahtor alegde | |
| gamen 7 gleodream. Forðon sceall gar wesan | |
| monig morgenceald mundum bewunden, | |
| 3025 | hæfen on handa; nalles hearpan sweg |
| wigend weccean, ac se wonna hrefn, | |
| fus ofer fægum, fela reordian, | |
| earne secgan, hu him æt æte speow, | |
| þenden he wið wulf wæl reafode." | |
| 3030 | Swa se secg hwata secggende wæs |
| laðra spella. He ne leag fela | |
| wyrda ne worda. Weorod eall aras. | |
| Eodon unbliðe under earna næs, | |
| wollenteare, wundu[r] sceawian. | |
| 3035 | Fundon ða on sande sawulleasne, |
| hlimbed healdan, þone þe him hringas geaf | |
| ærran mælum. Þa wæs endedæg | |
| godum gegongen, þæt se guðcyning, | |
| Wedra þeoden, wundordeaðe swealt. | |
| 3040 | Ær hi þær gesegan syllicran wiht, |
| wyrm on wonge wiðerræhtes þær, | |
| laðne licgean. Wæs se legdraca | |
| 195v | grimlic gry[regiest] |gledum beswæled. |
| Se wæs fiftiges fotgemearces | |
| 3045 | lang on legere. Lyftwynne heold |
| nihtes hwilum, nyðer eft gewat | |
| dennes niosian. Wæs ða deaðe fæst, | |
| hæfde eorðscrafa ende genyttod. | |
| Him big stodan bunan 7 orcas, | |
| 3050 | discas lagon 7 dyre swyrd, |
| omige þurhetone, swa hie wið eorðan fæðm | |
| þusend wintra þær eardodon. | |
| Þonne wæs þæt yrfe eacencræftig, | |
| iumonna gold, galdre bewunden, | |
| 3055 | þæt ðam hringsele hrinan ne moste, |
| gumena ænig, nefne God sylfa, | |
| sigora Soðcyning sealde þam ðe he wolde - | |
| He is manna gehyld - hord openian, | |
| efne swa hwylcum manna swa him gemet ðuhte. | |
| XLII. | |
| 3060 | Þa wæs gesyne þæt se sið ne ðah |
| þam ðe unrihte inne gehydde | |
| wræce under wealle. Weard ær ofsloh | |
| feara sumne. Þa sio fæhð gewearð | |
| gewrecen wraðlice. Wundur hwar þonne | |
| 3065 | eorl ellenrof ende gefere |
| lifgesceafta, þonne leng ne mæg, | |
| mon mid his [mæ]gum, meduseld buan. | |
| 196r | Swa wæs Biowulfe, |þa he biorges weard |
| sohte searoniðas. Seolfa ne cuðe | |
| 3070 | þurh hwæt his worulde gedal weorðan sceolde. |
| Swa hit oð domes dæg diope benemdon | |
| þeodnas mære, þa ðæt þær dydon, | |
| þæt se secg wære synnum scildig, | |
| hergum geheaðerod, hellbendum fæst, | |
| 3075 | wommum gewitnad, se ðone wong strude. |
| Næs he goldhwæte gearwor hæfde | |
| agendes est ær gesceawod. | |
| Wiglaf maðelode, Wihstanes sunu: | |
| "Oft sceall eorl monig, anes willan, | |
| 3080 | wræc adreog[an], swa us geworden is. |
| Ne meahton we gelæran leofne þeoden, | |
| rices hyrde, ræd ænigne, | |
| þæt he ne grette goldweard þone, | |
| lete hyne licgean, þær he longe wæs, | |
| 3085 | wicum wunian oð woruldende. |
| Heoldon heahgesceap. Hord ys gesceawod, | |
| grimme gegongen. Þæt gifeðe [wæs] | |
| to swið þe ðone þyder ontyhte. | |
| Ic wæs þær inne 7 þæt eall geondseh, | |
| 3090 | recedes geatwa, þa me gerymed wæs, |
| nealles swæslice sið alyfed | |
| inn under eorðweall. Ic on ofoste gefeng | |
| micle mid mundum mægenbyrðenne | |
| 196v | hordgestreona, hider |ut ætbær |
| 3095 | cyninge minum. Cwico wæs þa gena, |
| wis 7 gewittig. Worn eall gespræc, | |
| gomol on gehðo, 7 eowic gretan het, | |
| bæd þæt ge geworhton æfter wines dædum | |
| in bælstede beorh þone hean, | |
| 3100 | micelne 7 mærne, swa he manna wæs |
| wigend weorðfullost wide geond eorðan, | |
| þenden he burhwelan brucan moste. | |
| Uton nu efstan oðre [siðe] | |
| seon 7 secean [on] searogeþræc, | |
| 3105 | wundur under wealle. Ic eow wisige, |
| þæt ge genoge neon sceawiað | |
| beagas 7 brad gold. Sie sio bær gearo, | |
| ædre geæfned, þonne we ut cymen, | |
| 7 þonne geferian frean userne, | |
| 3110 | leofne mannan, þær he longe sceal |
| on ðæs Waldendes wære geþolian." | |
| Het ða gebeodan, byre Wihstanes, | |
| hæle hildedior, hæleða monegum | |
| boldagendra, þæt hie bælwudu | |
| 3115 | feorran feredon, folcagende |
| godum togenes: "Nu sceal gled fretan | |
| weaxan wonna leg wigena strengel, | |
| þone ðe oft gebad isernscure, | |
| þonne stræla storm, strengum gebæded, | |
| 3120 | scoc ofer scildweall. Sceft nytte heold, |
| fæ[ð]ergearwum fus, flane fulleode." | |
| Huru se snotra sunu Wihstanes | |
| 198r | acigde of corðre |cyniges þegnas, |
| s[yf]on[e] [tosom][n]e, þa selestan. | |
| 3125 | Eode eahta sum under inwithrof. |
| (H)ilderinc sum on handa bær | |
| æledleoman. se ðe on orde geong. | |
| Næs ða on hlytme, hwa þæt hord strude, | |
| syððan orwearde ænigne dæl | |
| 3130 | secgas gesegon on sele wunian, |
| læne licgan. Lyt ænig mearn | |
| þæt hi ofostli(c)[e] ut geferedon | |
| dyre maðmas. Dracan ec scufun, | |
| wyrm ofer weallclif, leton weg niman, | |
| 3135 | flod fæðmian frætwa hyrde. |
| Þæt wæs wundengold on wæn hladen, | |
| æghwæs unrim, æþelinge boren, | |
| har[um] hilde, to hrones næsse. | |
| XLIII | |
| Him ða gegiredan Geata leode | |
| 3140 | ad on eorðan unwaclicne, |
| helm[um] behongen, hildebordum, | |
| beorhtum byrnum, swa he bena wæs. | |
| Alegdon ða tomiddes mærne þeoden, | |
| hæleð hiofende, hlafor[d] leofne. | |
| 3145 | Ongunnon þa on beorge bælfyra mæst, |
| wigend weccan. W(ud[u]r)ec astah, | |
| sweart ofer swi[o]ðole, swogende l(et) | |
| (wop)e bewunden. Windblond gelæg, | |
| oð þæt he ða banhus gebrocen hæfd[e] | |
| 3150 | hat on hreðre. Higum unrote |
| modceare mændon, mondryhtnes (cw[e]a)lm. | |
| 198v | Swylce giomorgyd |[Ge]at[isc] [an]meowle |
| [ : : : : ... : : : :] [b]undenheorde | |
| [sang] sorgcearig sælðe geneah[he] | |
| 3155 | þæt hio hyre [here]g[æn]gas hearde ond[r]ede, |
| wælfylla wo[r]n, [w]erudes egesan, | |
| hyðo [7] hæf[t]nyd. Heofon rece swealg. | |
| Geworhton ða Wedra leode | |
| [hlæo] on h[o]e, se wæs heah 7 brad, | |
| 3160 | [wæ]gliðendum wide gesyne, |
| 7 beti[m]bredon on tyn dagum | |
| beadurofes becn, bronda lafe. | |
| Wealle beworhton, swa hyt weorðlicost | |
| foresnotre men findan mihton. | |
| 3165 | Hi on beorg dydon beg 7 siglu, |
| eall swylce hyrsta, swylce on horde ær | |
| niðhedige men genumen hæfdon. | |
| Forleton eorla gestreon eorðan healdan, | |
| gold on greote, þær hit nu gen lifað | |
| 3170 | eldum swa unnyt swa hyt [ære]r wæs. |
| Þa ymbe hlæw riodan, hildedeore | |
| æþelinga bearn, ealra twelfa, | |
| woldon [cearge] cwiðan, kyning mænan, | |
| wordgyd wrecan, 7 ymb w[er] sprecan. | |
| 3175 | Eahtodan eorlscipe 7 his ellenweorc |
| duguðum demdon, swa hit ged[efe] [bi]ð, | |
| þæt mon his winedryhten wordum herge, | |
| ferhðum freog[e], (þonne) he forð scile | |
| of l[i]chaman [læded] weorðan. | |
| 3180 | Swa begnornodon Geata leode |
| hlafordes [hry]re, heorðgeneatas. | |
| Cwædon þæt he wære wyruldcyning, | |
| manna mildust (mon[ðw]ær)ust | |
| leodum liðost, 7 lofgeornost. |