<
  129r |HWÆT: WE GARDENA     IN GEARDAGUM
  þeodcyninga     þrym gefrunon.
  Hu ða æþelingas     elle(n) fremedon!
  Oft Scyld Scefing     sceaþen[a] þreatum
  5 monegum mægþum     meodosetla ofteah,
  egsode eorl,     syððan ærest wear(ð)
  feasceaft funden.     He þæs frofre geba(d),
  weox under wolcnum,     weorðmyndum þah,
  oð þæt him æghwylc     þara ymbsittendra
  10 ofer hronrade     hyran scolde,
  gomban gyldan.     Þæt wæs god cyning.
  Ðæm eafera wæs     æfter cenned
  geong in geardum,     þone God sende
  folce to frofre.     Fyrenðearfe ongeat.
  15 Þæt hie ær drugon     aldor[le]ase
  lange hwile.     Him þæs Liffrea,
  wuldres wealdend,     woroldare forgeaf.
  Beowulf wæs breme,     blæd wide sprang,
  Scyldes eafera     Scedelandum in.
  20 Swa sceal ge[ong] [g]uma     gode gewyrcean,
  129v fromum feohgiftum     on fæder |[bea](r)me,
  þæt hine on ylde     eft gewunigen
  wi(l)gesiþas,     þonne wig cume,
  leode gelæsten.     Lofdædum sceal
  25 in mægþa gehwære     man geþeon.
  Him ða Scyld gewat     to gescæphwile
  felahror feran     on Frean wære.
  Hi hyne þa ætbæron     to brimes faroðe,
  swæse gesiþas.     Swa he selfa bæd
  30 þenden wordum weold     wine Scyldinga.
  Leof landfruma     lange ahte.
  Þær æt hyðe stod     hringedstefna,
  isig 7 utfus,     æþelinges fær.
  Aledon þa     leofne þeoden,
  35 beaga bryttan     on bearm scipes,
  mærne be mæste.     Þær wæs madma fela
  of feorwegum     frætwa gelæded.
  Ne hyrde ic cymlicor     ceol gegyrwan
  hildewæpnum     7 heaðowædum,
  40 billum 7 byrnum.     Him on bearme læg
  madma mænigo,     þa him mid scoldon
  on flodes æht     feor gewitan.
  Nalæs hi hine læssan     lacum teodan,
  þeodgestreonum,     þon[ne] (þ)a d(y)don,
  45 þe hine æt frumsceafte     forð onsendon
  130r ænne ofer yðe     umborwe|sende.
  Þa gyt hie him asetton     segen g(y)[l]denne
  heah ofer heafod,     leton holm ber(an)
  geafon on garsecg.     Him wæs geomor sefa,
  50 murnende mod.     Men ne cunnon
  secgan t(o) soðe     selerædenne,
  hæleð under heofenum,     hwa þæm hlæste onfeng.
  .I.  
  ÐA wæs on burgum     Beowulf Scyldinga
  leo(f) leodcyning     longe þrage,
  55 folcum gefræge.     Fæder ellor hwearf,
  aldor of earde.     Oþ þæt him eft onwoc
  heah Healfdene,     heold þenden lifde,
  gamol 7 guðreouw,     glæde Scyldingas.
  Ðæm feower bearn     forðgerimed
  60 in worold wocun:     weoroda ræswa,
  Heorogar, 7 Hroðgar,     7 Halga til.
  Hyrde ic þæt [æþele] [an]     [wearð] Elan cwen,
  Heaðo-Scilfingas     healsgebedda.
  Þa wæs Hroðgare     heresped gyfen,
  65 wiges weorðmynd,     þæt him his winemagas
  georne hyrdon,     oðð þæt seo geogoð geweox
  magodriht micel.     Him on mod bearn
  þæt healreced     hatan wolde,
  130v |[medo]ærn micel     men gewyrcean -
  70 þone yldo (b)earn     æfre gefrunon -
  7 þær on innan     eall (g)edælan
  geongum 7 ealdum,     swylc him God sealde,
  buton folcscare     7 feorum gumena.
  (Ð)a ic wide gefrægn     weorc gebannan
  75 manigre mægþe     geond þisne middangeard,
  folcstede frætwan.     Him on fyrste gelomp,
  ædre mid yldum,     þæt hit wearð ealgearo,
  healærna mæst.     Scop him Heort naman,
  se þe his wordes geweald     wide hæfde.
  80 He beot ne aleh,     beagas dælde,
  sinc æt symle.     Sele hlifade,
  heah 7 horngeap.     Heaðowylma bad,
  laðan liges.     Ne wæs hit lenge þa gen
  þæt se secghete     aþum swerian,
  85 æfter wælniðe     wæcnan scolde.
  Ða se ellengæst     earfoðlice
  þrage geþolode,     se þe in þystrum bad,
  þæt he dogora gehwam     dream gehyrde
  hludne in healle.     Þær wæs hearpan sweg,
  90 swutol sang scopes.     Sægde, se þe cuþe,
  frumsceaft fira     feorran reccan,
  132r |cwæ(ð) þæt se Ælmihtiga     eorðan w(orh)[te],
  wlitebeorhtne wang,     swa wæter b(e)bugeð,
  gesette sigehreþig     sunn(an) 7 monan,
  95 leoman to leohte     landb(uen)dum.
  7 gefrætwade     foldan sceatas,
  leomum 7 leafum,     lif eac gesceop
  cy(n)na gehwylcum     þara ðe cwice hwyrfa(þ.)
  Swa ða drihtguman     dreamum lifd(on)
  100 eadiglice,     oð ðæt an ongan
  fyrene fre[m]man,     feond on helle.
  Wæs se grimma gæst     Grendel haten,
  mære mearcstapa,     se þe moras heold,
  fen 7 fæsten.     Fifelcynnes eard
  105 wonsæli wer     weardode hwile,
  siþðan him Scyppend     forscrifen hæfde
  in Caines cynne.     Þone cwealm gewræc,
  ece Drihten,     þæs þe he Abel slog.
  Ne gefeah he þære fæhðe,     ac He hine feor forwræc,
  110 Metod for þy mane     mancynne fram.
  Þanon untydras     ealle onwocon,
  eotenas 7 ylfe     7 orcneas,
  132v swylce gi|[ga](ntas),     þa wið Gode wunnon
  lange þrag(e).     (He) him ðæs lean forgeald.
  .II.  
  115 (Ge)wat ða neosian,     syþðan niht becom,
  hean huses,     hu hit Hring-Dene
  æfter (b)eorþege     gebun hæfdon.
  Fand þa ðær inne     æþelinga gedriht
  swefan æfter (sy)mble.     Sorge ne cuðon,
  120 wonsceaft wera.     Wiht unhælo,
  grim 7 grædig,     gearo sona wæs,
  reoc 7 reþe,     7 on ræste genam
  þritig þegna.     Þanon eft gewat
  huðe hremig     to ham faran,
  125 mid þære wælfylle     wica neosan.
  Ða wæs on uhtan     mid ærdæge
  Grendles guðcræft     gumum undyrne.
  Þa wæs æfter wiste     wop upahafen,
  micel morgensweg.     Mære þeoden
  130 æþeling ærgod,     unbliðe sæt,
  þolode ðryðswyð,     þegnsorge dreah,
  syðþan hie þæs laðan     last sceawedon,
  wergan gastes.     Wæs þæt gewin to strang,
  133r lað 7 longsum.     Næs hit lengra |(f)yrst,
  135 ac ym(b) ane niht     ef(t gefremede)
  morðbeala mare,     7 no mearn fore
  fæhðe 7 fyrene.     Wæs to fæst on þam.
  Þ(a) wæs eaðfynde     þe him elles hwær
  geru(m)licor     ræste [wolde],
  140 bed æfter burum,     ða hi(m) gebeacnod wæs,
  gesægd soðlice     sweo(to)lan tacne
  healðegnes hete.     Heold h(y)ne syðþan
  fyr 7 fæstor,     se þæm feonde ætwand.
  Swa rixode     7 wið rihte wan,
  145 ana wið eallum,     oð þæt idel stod
  husa selest.     Wæs seo hwil micel,
  twelf wintra tid,     torn geþolode
  wine, scyldenda,     weana gehwelcne,
  sidra sorga.     Forðam [sona] wearð
  150 ylda bearnum     undyrne, cuð,
  gyddum geomore,     þætte Grendel wan
  hwile wið Hroþgar,     heteniðas wæg,
  fyrene 7 fæhðe     fela missera,
  singale sæce.     Sibbe ne wolde
  155 wið manna hwone     mægenes Deniga,
  feorhbealo feorran,     fea þingian.
  Ne þær nænig witena     wenan þorfte
  beorhtre bote     to ban[an] folmum.
  133v |[Atol] (æglæca)     (eh)tende wæs
  160 deorc deaþsc(ua),     (du)guþe 7 geogoþe,
  seomade 7 syrede,     (s)innihte heold
  mistige moras.     Men ne (c)unnon
  hwyder helrunan     hwyrftum scriþað.
  Swa fela fyrena     feond mancyn(n)es,
  165 atol angengea,     oft gefremede,
  (h)eardra hynða.     Heorot eardode,
  sinc(fa)ge sel     sweartum nihtum.
  No he þone gifstol     gretan moste
  maþðum for Metode,     ne his myne wisse.
  170 Þæt wæs wræc micel     wine Scyldinga,
  modes brecða.     Monig oft gesæt
  rice to rune;     ræd eahtedon,
  hwæt swiðferhðum     selest wære
  wið færgryrum     to gefremmanne.
  175 Hwilum hie geheton     æt hrærgtrafum
  wigweorþunga,     wordum bædon
  þæt him gastbona     geoce gefremede
  wið þeodþreaum.     Swylc wæs þeaw hyra,
  hæþenra hyht.     Helle gemundon
  180 in modsefan,     Metod hie ne cuþon,
  dæda Demend,     ne wiston hie Drihten God.
  134r |(Ne hie) huru heofena Helm     herian (ne) cuþon,
  wuldres Waldend.     Wa bið þæm ðe sceal
  þurh sliðne nið     sawle bescufa(n)
  185 in fyres fæþm,     frofre ne wenan,
  wihte gewendan.     Wel bið þæm þe mot
  æfter deaðdæge     Drihten secean
  7 to fæder fæþmum     freoðo wilnian.
  .III.  
  Swa ða mælceare     maga Healfdenes
  190 singala seað.     Ne mihte snotor hæleð
  wean onwendan.     Wæs þæt gewin to swyð,
  laþ 7 longsum,     þe on ða leode becom,
  nydwracu niþgrim,     nihtbealwa mæst.
  Þæt fram ham gefrægn     Higelaces þegn,
  195 god mid Geatum,     Grendles dæda.
  Se wæs moncynnes     mægenes strengest
  on þæm dæge     þysses lifes,
  æþele 7 eacen.     Het him yðlidan
  godne gegyrwan.     Cwæð, he guðcyning
  200 ofer swanrade     secean wolde,
  mærne þeoden,     þa him wæs manna þearf.
  Ðone siðfæt him     snotere ceorlas
  134v lyt hwon logon.     |(Þeah) he him leof wære,
  hwetton hige(rofne).     (Hæ)l sceawedon.
  205 Hæfde se goda     Geata leoda
  (c)empan gecorone,     þara þe he cenoste
  findan mihte.     Fiftyna sum
  sundwudu sohte,     secg wisade,
  lagucræftig mon     landgemyrcu.
  210 Fyrst forð gewat.     Flota wæs on yðum,
  bat under beorge.     Beornas gearwe
  on stefn stigon.     Streamas wundon,
  sund wið sande.     Secgas bæron
  on bearm nacan     beorhte frætwe,
  215 guðsearo geatolic.     Guman ut scufon,
  weras on wilsið     wudu bundenne.
  Gewat þa ofer wægholm,     winde gefysed,
  flota famiheals     fugle gelicost,
  oð þæt ymb antid     oþres dogores
  220 wundenstefna     gewaden hæfde,
  þæt ða liðende     land gesawon,
  brimclifu blican,     beorgas steape,
  side sænæssas.     Þa wæs sund liden,
  eoletes æt ende.     Þanon up hraðe
  225 Wedera leode     on wang stigon,
  sæwudu sældon.     Syrcan hrysedon,
  guðgewædo.     Gode þancedon
  þæs þe him yþlade     eaðe wurdon.
  135r |(Þa) of wealle geseah     weard Scildinga,
  230 se þe (holm)clifu     healdan scolde,
  beran ofer bolcan     beorhte randas,
  fyrdsearu fuslicu.     Hine fyrwyt bræc
  modgehygdum     hwæt þa men wæron.
  Gewat him þa to waroðe     wicge rid(an),
  235 þegn Hroðgares,     þrymmum cwehte
  mægenwudu mundum,     meþelwordum frægn.
  "Hwæt, syndon ge     searohæbbendra,
  byrnum wer(e)de,     þe þus brontne ceol
  ofer lagustræte     lædan cwomon,
  240 hider ofer holmas?"
  [H]e wæs endesæta,     ægwearde heold,
  þe on land Dena     laðra nænig
  mid scipherge     sceðþan ne meahte.
  "No her cuðlicor     cuman ongunnon
  245 lindhæbbende,     ne ge leafnesword
  guðfremmendra     gearwe ne wisson,
  maga gemedu.     Næfre ic maran geseah
  eorla ofer eorþan     ðonne is eower sum,
  secg on searwum.     Nis þæt seldguma,
  250 wæpnum geweorðad.     Næfre him his wlite leoge,
  ænlic ansyn.     Nu ic eower sceal
  135v frumcyn witan,     ær ge fyr |(heon)an
  leassceaweras     on land Den(a)
  furþur feran.     Nu ge feorbuend,
  255 mereliðende     mine gehyrað
  anfealdne geþoht:     ofost is selest
  to gecyðanne.     (H)wanan eowre cyme syndon?"
  .IIII.  
  Him se yldesta     andswarode,
  werodes wisa,     wordhord onleac:
  260 "We synt gumcynnes     Geata leode
  7 Higelaces     heorðgeneatas.
  Wæs min fæder     folcum gecyþed,
  æþele ordfruma,     Ecgþeow hatan.
  Gebad wintra worn,     ær he on weg hwurfe,
  265 gamol of geardum.     Hine gearwe geman,
  witena welhwylc     wide geond eorþan.
  We þurh holdne hige     hlaford þinne,
  sunu Healfdenes,     secean cwomon,
  leodgebyrgean.     Wes þu us larena god.
  270 Habbað we to þæm mæran     micel ærende,
  Deniga frean.     Ne sceal þær dyrne sum
  wesan þæs, ic wene.     Þu wast, gif hit is
  136r swa we soþlice     |secgan hyrdon,
  þæt mid Scyldingum     scea(ðona) ic nat hwylc,
  275 deogol dædhata,     deorcu(m) nihtum,
  eaweð þurh egsan     uncuðne ni(ð),
  hynðu 7 hrafyl.     Ic þæs Hroðgar mæg,
  þur(h) rumne sefan,     ræd gelæran,
  hu he, fro(d 7) god,     feond oferswyðeþ -
  280 gyf him edwend(an)     æfre scolde,
  bealuwa bisigu,     bot eft cuman.
  7 þa cearwylmas     colran wurðaþ,
  oððe a syþðan     earfoðþrage,
  þreanyd þolað,     þenden þær wunað
  285 on heahstede     husa selest."
  Weard maþelode,     ðær on wicge sæt,
  ombeht unforht:     "Æghwæþres sceal
  scearp scyldwiga     gescad witan
  worda 7 worca,     se þe wel þenceð.
  290 Ic þæt gehyre,     þæt þis is hold weorod
  frean Scyldinga.     Gewitaþ forð beran
  wæpen 7 gewædu.     Ic eow wisige.
  Swylce ic maguþegnas     mine hate
  wið feonda gehwone     flotan eowerne,
  295 niwtyrwydne     nacan on sande,
  arum healdan,     oþ ðæt eft byreð
  136v ofer lagustrea|(mas)     leofne mannan,
  wudu wundenhals     (t)o Wedermearce.
  Godfremmendra     swylcum gifeþe bið
  300 þæt þone hilderæs     hal gedigeð."
  Gewiton him þa feran.     Flota (s)tille bad,
  seomode on sole     sidfæþmed (sc)ip,
  on ancre fæst.     Eoforlic scionon
  (o)fer hleorberan,     gehroden golde,
  305 fah 7 fyrheard.     Ferhwearde heold,
  guþmod grummon.     Guman onetton,
  sigon ætsomne,     oþ þæt hy æltimbred,
  geatolic 7 goldfah,     ongyton mihton.
  Þæt wæs foremærost     foldbuendum
  310 receda under roderum.     On þæm se rica bad.
  Lixte se leoma     ofer landa fela.
  Him þa hildedeor     of modigra
  torht getæhte,     þæt hie him to mihton
  gegnum gangan.     Guðbeorna sum
  315 wicg gewende,     word æfter cwæð.
  "Mæl is me to feran.     Fæder alwalda
  mid arstafum     eowic gehealde,
  siða gesunde.     Ic to sæ wille,
  137r wið |(w)ra(ð) werod     wearde healdan."
  .V.  
  320 Stræt wæs stanfah,     stig wisode
  gumum ætgædere.     Guðbyrne scan
  heard, hondlocen,     hringiren scir
  song in searwum,     þa hie to sele furðum
  in hyra gryregeatwum     gangan cwomon.
  325 Setton sæmeþe     side scyldas,
  rondas regnhearde     wið þæs recedes weal,
  bugon þa to bence.     Byrnan hringdon,
  guðsearo gumena.     Garas stodon
  sæmanna searo,     samod ætgædere,
  330 æscholt ufan græg.     Wæs se irenþreat
  wæpnum gewurþad.     Þa ðær wlonc hæleð
  oretmecgas     æfter hæleþum frægn:
  "Hwanon ferigeað ge     fætte scyldas
  græge syrcan     7 grimhelmas,
  335 heresceafta heap?     Ic eom Hroðgares
  ar 7 ombiht.     Ne seah ic elþeodige
  þus manige men     modiglicran.
  Wen' ic þæt ge for wlenco,     nalles for wræcsiðum,
  137v ac for hige|(þry)mmum     Hroðgar sohton."
  340 Him þa elle(n)rof     andswarode,
  wlanc Wedera leod,     word æfter spræc,
  heard under helme.     "We synt Higelaces
  beodgeneatas.     Beowulf is min nama.
  Wille ic asecgan     sunu Healfdenes,
  345 mærum þeodne,     min ærende,
  aldre þinum,     gif he us geunnan wile
  þæt we hine swa godne     gretan moton."
  Wulfgar maþelode.     Þæt wæs Wendla leod,
  wæs his modsefa     manegum gecyðed,
  350 wig 7 wisdom:     "Ic þæs wine Deniga,
  frean Scildinga,     frinan wille,
  beaga bryttan,     swa þu bena eart,
  þeoden mærne     ymb þinne sið,
  7 þe þa andsware     ædre gecyðan
  355 ðe me se goda     agifan þenceð."
  Hwearf þa hrædlice     þær Hroðgar sæt,
  eald 7 unhar,     mid his eorla gedriht.
  Eode ellenrof     þæt he for eaxlum gestod
  Deniga frean.     Cuþe he duguðe þeaw.
  138r Wulfgar maðelode     |to [h]i(s) winedrihtne:
  "Her syndon ge(fere)de,     feorran cumene,
  ofer geofenes (be)gang     Geata leode.
  Þone yldestan     ore(t)mecgas
  Beowulf nemnað.     Hy benan synt,
  365 þæt hie, þeoden min,     wið þe moton
  wordum wrixlan.     No ðu him wearne geteoh
  ðinra gegncwida,     glædman Hroðgar.
  Hy on wiggetawum     wyrðe þinceað
  eorla geæhtlan.     Huru se aldor deah,
  370 se þæm heaðorincum     hider wisade."
  .VI.  
  Hroðgar maþelode,     helm Scyldinga:
  "Ic hine cuðe     cnihtwesende.
  Wæs his ealdfæder     Ecgþeo haten.
  Ðæm to ham forgeaf     Hreþel Geata,
  375 angan dohto(r).     Is his eaforan nu
  heard her cumen,     sohte holdne wine.
  Ðonne sægdon þæt,     sæliþende,
  þa ðe gifsceattas     Geata fyredon
  138v þyder to þance,     þæt he þri|(tig)es
  380 manna mægencræft     on his (mund)gripe
  heaþorof hæbbe.     Hine halig God
  for arstafum     us onsende,
  to West-Denum,     (þ)æs ic wen hæbbe,
  wið Grendles gryre.     (Ic) þæm godan sceal
  385 for his modþræce     (m)admas beodan.
  Beo ðu on ofeste,     hat in gan
  seon sibbegedriht     samod ætgædere.
  Gesaga him eac wordum,     þæt hie sint wilcuman
  Deniga leodum."     Word inne abead.
  390 "Eow het secgan,     sigedrihten min,
  aldor East-Dena,     þæt he eower æþelu can,
  7 ge him syndon     ofer sæwylmas
  heardhicgende     hider wilcuman.
  Nu ge moton gangan     in eowrum guðgeatawum,
  395 under heregriman,     Hroðgar geseon.
  Lætað hildebord     her onbidan,
  wuduwælsceaftas,     worda geþinges."
  Aras þa se rica,     ymb hine rinc manig
  þryðlic þegna heap.     Sume þær bidon,
  139r heaðoreaf heoldon,     swa him se |(hea)rda bebead.
  Snyredon ætsomn(e).     (Þa) secg wisode
  under Heorotes hrof,
  hea[rd] under helme,     þæt he on heoðe gestod.
  Beowulf maðelode.     On him byrne scan,
  405 sea[ro]net seowed     smiþes orþancum:
  "Wæs þu, Hr(oð)gar, hal.     Ic eom Higelaces
  mæg 7 magoðegn.     Hæbbe ic mærða fela
  ongunnen on geogoþe.     Me wearð Grendles þing
  on minre eþeltyrf     undyrne cuð.
  410 Secgað sæliðend     þæt þæs sele stande,
  reced selesta     rinca gehwylcum,
  idel 7 unnyt,     siððan æfenleoht
  under heofenes hador     beholen weorþeð.
  Þa me þæt gelærdon     leode mine,
  415 þa selestan,     snotere ceorlas,
  þeoden Hroðgar,     þæt ic þe sohte,
  for þan hie mægenes cræft     mine cuþon;
  selfe ofersawon,     ða ic of searwum cwom,
  fah from feondum,     þær ic fife geband,
  420 yðde eotena cyn,     7 on yðum slog
  niceras nihtes;     nearoþearfe dreah,
  139v wræc |(Wed)[e]ra nið.     Wean ahsodon,
  forgrand g(ra)mum.     7 nu wið Grendel sceal,
  wið þam aglæcan     ana gehegan
  425 ðing wið þyrse.     (Ic) þe nu ða,
  brego Beorht-Dena     biddan wille,
  eodor Scyldinga,     anre bene,
  þæt ðu me ne forwyrne,     wigendra hleo,
  freowine (f)olca,     nu ic þus feorran com:
  430 þæt ic mote ana     - minra eorla gedryht
  7 þes hearda heap! -     Heorot fælsian.
  Hæbbe ic eac geahsod     þæt se æglæca
  for his wonhydum     wæpna ne recceð.
  Ic þæt þonne forhicge,     swa me Higelac sie,
  435 min mondrihten,     modes bliðe,
  þæt ic sweord bere     oþðe sidne scyld,
  geolorand to guþe.     Ac ic mid grape sceal
  fon wið feonde     7 ymb feorh sacan,
  lað wið laþum.     Ðær gelyfan sceal
  440 Dryhtnes dome,     se þe hine deað nimeð.
  Wen' ic þæt he wille,     gif he wealdan mot
  in þæm guðsele,     Geotena leode
  140r etan unforhte,     swa he |oft dyde
  mægenhreð manna.     Na (þu) minne þearft
  445 hafalan hydan,     ac he me habban wile
  deore fahne,     gif mec deað nimeð.
  Byreð blodig wæl,     byrgea(n) þenceð,
  eteð angenga     unmurnlice,
  mearcað morhopu.     No ðu ymb mines ne þearft
  450 lices feorme     leng sorgian.
  Onsend Higelace     gif mec hild nime,
  beaduscruda betst,     þæt mine breost wereð,
  hrægla selest.     Þæt is Hrædlan laf
  Welandes geweorc.     Gæð a wyrd swa hio scel.
  .VII.  
  455 Hroðgar maþelode,     helm Scyldinga:
  "Fere fyhtum, þu,     wine min Beowulf,
  7 for arstafum     usic sohtest.
  Gesloh þin fæder     fæhðe mæste.
  Wearþ he Heaþolafe     to handbonan
  460 mid Wilfingum.     Ða hine [wi]gara cyn
  for herebrogan     habban ne mihte.
  Þanon he gesohte     Suð-Dena folc
  140v ofer yða gewealc     Ar-|(Scyl)dinga.
  Ða ic furþum weold     folce Deninga
  465 7 on geogoðe heold     gimmerice
  hordburh hæleþa.     Ða wæs Heregar dead,
  min yldra mæg     unlifigende,
  bearn (H)ealfdenes.     Se wæs betera ðonne ic.
  Siððan (þ)a fæhðe     feo þingode.
  470 Sende ic Wylfingum     ofer wæteres hrycg
  ealde madmas.     He me aþas swor.
  Sorh is me to secganne     on sefan minum,
  gumena ængum,     hwæt me Grendel hafað
  hynðo on Heorote     mid his heteþancum,
  475 færniða gefremed.     Is min fletwerod,
  wigheap gewanod.     Hie wyrd forsweop
  on Grendles gryre.     God eaþe mæg
  þone dolsceaðan     dæda getwæfan.
  Ful oft gebeotedon,     beore druncne,
  480 ofer ealowæge     oretmecgas,
  þæt hie in beorsele     bidan woldon
  Grendles guþe     mid gryrum ecga.
  Ðonne wæs þeos medoheal     on morgentid
  drihtsele dreorfah,     þonne dæg lixte,
    141r eal |bencþelu     blode bestymed,
  heall heor(u)dreore.     Ahte ic holdra þy læs,
  deorre duguðe,     þe þa deað fornam.
  Site nu t(o) symle     7 onsæl meoto,
  sigehreð secgum,     swa þin sefa hwette."
  490 Þa wæs Geatmæcgum     geador ætsomne
  on beorsele     benc gerymed.
  Þær swiðferhþe     sittan eodon,
  þryðum dealle.     Þegn nytte beheold,
  se þe on handa bær     hroden ealowæge,
  495 scencte scir wered.     Scop hwilum sang
  hador on Heorote.     Þær wæs hæleða dream,
  duguð unlytel     Dena 7 Wedera.
  .VIII.  
  HVNferð maþelode,     Ecglafes bearn,
  þe æt fotum sæt     frean Scyldinga.
  500 Onband beadurune.     Wæs him Beowulfes sið,
  modges merefaran,     micel æfþunca,
  forþon þe he ne uþe     þæt ænig oðer man
    141v æfre |mærða þon ma     middangeardes
  gehedde under heofenum     þonne he sylfa:
  505 "Eart þu se Beowulf,     se þe wið Brecan wunne
  on sidne sæ,     ymb sund flite,
  ðær git for wlence     wada cunnedon
  7 for dolgilpe     on deop wæter
  aldrum neþdon?     Ne inc ænig mon,
  510 ne leof ne lað,     belean mihte
  sorhfullne sið,     þa git on sund reon.
  Þær git eagorstream     earmum þehton,
  mæton merestræta,     mundum brugdon,
  glidon ofer garsecg.     Geofon yþum
  515 weol, wintrys wylm.     Git on wæteres æht
  seofon niht swuncon.     He þe æt sunde oferflat,
  hæfde mare mægen.     Þa hine on morgentid
  on Heaþo-Ræmes.     holm up ætbær,
  Ðonon he gesohte     swæsne .eðel.,
  520 leof his leodum,     lond Brondinga,
  freoðoburh fægere,     þær he folc ahte,
    142r burh 7 beagas.     |Beot eal wið þe
  sunu Beanstanes     so[ðe] gelæste.
  Ðonne wene ic to þe     wyrsan (ge)þingea,
  525 ðeah þu heaðoræsa     gehwær dohte,
  grimre guðe,     gif þu Grendl(es) dearst
  nihtlongne fyrst     nean bi(dan)."
  Beowulf maþelode,     bearn Ecgþeowes:
  "Hwæt, þu worn fela,     wine min Hunfer(ð),
  530 beore druncen,     ymb Brecan spræce,
  sægdest from his siðe.     Soð ic talige
  þæt ic merestrengo     maran ahte,
  earfeþo on yþum,     ðonne ænig oþer man.
  Wit þæt gecwædon,     cnihtwesende
  535 7 gebeotedon     - wæron begen þa git
  on geogoðfeore     þæt wit on garsecg ut
  aldrum neðdon,     7 þæt geæfndon swa.
  Hæfdon swurd nacod,     þa wit on sund reon,
  heard on handa.     Wit unc wið hronfixas
  540 werian þohton.     No he wiht fram me
  flodyþum feor     fleotan meahte,
  hraþor on holme,     no ic fram him wolde.
    142v Ða wit æt|(s)omne     on sæ wæron
  fif nihta fyrst,     (o)þ þæt unc flod todraf,
  545 wado weallende,     wedera cealdost,
  nipende niht,     7 norþan(w)ind
  heaðogrim ondhwearf.     Hreo wæron (y)þa.
  Wæs merefixa     mod onhrered:
  þær me wið laðum     licsyrce min
  550 heard hondlocen,     helpe gefremede,
  beadohrægl broden,     on breostum læg,
  golde gegyrwed.     Me to grunde teah,
  fah feondscaða,     fæste hæfde,
  grim on grape.     Hwæþre me gyfeþe wearð
  555 þæt ic aglæcan     orde geræhte,
  hildebille.     Heaþoræs fornam
  mihtig meredeor     þurh mine hand."
  .VIIII.  
  "Swa mec gelome     laðgeteonan
  þreatedon þearle.     Ic him þenode
  560 deoran sweorde,     swa hit gedefe wæs.
  Næs hie ðære fylle     gefean hæfdon,
  manfordædlan,     þæt hie me þegon,
  symbel ymbsæton     sægrunde neah.
    143r Ac on mergenne,     mecum |wunde,
  565 be yðlafe     uppe lægon,
  swe(o[r]dum) aswefede,     þæt syðþan na
  ymb bront(ne) ford     brimliðende
  lade ne letton.     (Leoht) eastan com,
  beorht beacen Godes,     brimu swaþredon,
  570 þæt ic sænæssas     geseon mihte,
  windige weallas.     Wyrd oft nereð
  unfægne eorl,     þonne his ellen deah.
  Hwæþere me gesælde     þæt ic mid sweorde ofsloh
  niceras nigene.     No ic on niht gefrægn
  575 under heofones hwealf     heardran feohtan,
  ne on egstreamum     earmran mannon.
  Hwaþere ic fara feng     feore gedigde,
  siþes werig.     Ða mec sæ oþbær,
  flod æfter faroðe     on Finna land,
  580 w[a]du weallendu.     No ic wiht fram þe
  swylcra searoniða     secgan hyrde,
  billa brogan.     Breca næfre git
  æt heaðolace,     ne gehwæþer incer,
  swa deorlice     dæd gefremede
  585 fagum sweordum.     No ic þæs gylpe,
  þeah ðu þinum broðrum     to banan wurde,
    143v heafodmægum.     Þæs þu in | (hell)e scealt
  werhðo dreogan,     þeah þin (wit) duge.
  Secge ic þe to soðe,     sunu Ecg(laf)es,
  590 þæt næfre Gredel swa fela     gryra gefremede,
  atol æglæca     ealdre þinum,
  hynðo on Heorote,     gif þin hige wære,
  sefa swa searogrim     swa þu self talast.
  Ac he hafað onfunden     þæt he þa fæhðe ne þearf,
  595 atole ecgþræce     eower leode
  swiðe onsittan     Sige-Scyldinga.
  Nymeð nydbade,     nænegum arað
  leode Deniga,     ac he lust wigeð,
  swefeð ond sendeþ,     secce ne weneþ
  600 to Gar-Denum.     Ac ic him Geata sceal
  eafoð 7 ellen     ungeara nu
  guþe gebeodan.     Gæþ eft, se þe mot,
  to medo modig,     siþþan morgenleoht
  ofer ylda bearn     oþres dogores,
  605 sunne sweglwered     suþan scineð."
  Þa wæs on salum     sinces brytta,
  gamolfeax 7 guðrof.     Geoce gelyfde,
    144r |brego Beorht-Dena     - gehyrde on (Beo)wulfe,
  folces hyrde,     fæstrædne geþoht.
  610 Ðær wæs hæleþa hleahtor,     hlyn swynsode,
  word wæron wynsume.     Eode Wealhþeow forð,
  cwen Hroðgares,     cynna gemyndig,
  grette goldhroden     guman on healle.
  7 þa freolic wif     ful gesealde
  615 ærest East-Dena     eþelwearde,
  bæd hine bliðne     æt þær(e) beorþege,
  leodum leofne.     He on lust geþeah
  symbel 7 seleful,     sigerof kyning.
  Ymbeode þa,     ides Helminga,
  620 duguþe 7 geogoþe     dæl æghwylcne,
  sincfato sealde,     oþ þæt sæl alamp
  þæt hio Beowulfe,     beaghroden cwen,
  mode geþungen,     medoful ætbær.
  Grette Geata leod,     Gode þancode
  625 wisfæst wordum,     þæs ðe hire se willa gelamp,
  þæt heo on ænigne     eorl gelyfde
  fyrena frofre.     He þæt ful geþeah,
    144v wælreow wiga     |(æt W)ealhþeon,
  7 þa gyddode,     guþe gefysed.
  630 Beowulf maþelode,     bearn Ecgþeowes:
  "Ic þæt hogode,     þa ic on holm gestah,
  sæbat gesæt     mid minra secga gedriht,
  þæt ic anunga     eowra leoda
  willan geworhte,     oþðe on wæl crunge,
  635 feondgrapum fæst.     Ic gefremman sceal
  eorlic ellen,     oþðe endedæg
  on þisse meoduhealle     minne gebidan."
  Ðam wife þa word     wel licodon,
  gilpcwide Geates.     Eode goldhroden,
  640 freolicu folccwen,     to hire frean sittan.
  þa wæs eft, swa ær     inne on healle,
  þryðword sprecen,     ðeod on sælum,
  sigefolca sweg,     oþ þæt semninga
  sunu Healfdenes     secean wolde
  645 æfenræste.     Wiste þæm ahlæcan
  to þæm heahsele     hilde geþinged,
  siððan hie sunnan leoht     geseon meahton,
  oþðe nipende     niht ofer ealle,
  scaduhelma gesceapu     scriðan cwoman,
  650 wan under wolcnum.     Werod eall aras.
  Grette þa guma     [guman] oþerne,
  Hroðgar Beowulf,     7 him hæl abead,
    145r winærnes |geweald,     7 þæt word acwæð:
  "Næfre ic ænegum men     ær alyfde,
  655 siþðan ic hond 7 rond     hebban mihte,
  ðryþærn Dena,     buton þe nu ða.
  Hafa nu 7 geheald     husa selest,
  gemyne mærþo,     mægenellen cyð,
  waca wið wraþum.     Ne bið þe wilna gad
  660 gif þu þæt ellenweorc     aldre gedigest."
  .X.  
  ÐA him Hroþgar gewat     mid his hæleþa gedryht,
  eodur Scyldinga     ut of healle.
  Wolde wigfruma     Wealhþeo secan,
  cwen to gebeddan.     Hæfde Kyningwuldor
  665 Grendle togeanes,     swa guman gefrungon,
  seleweard aseted.     Sundornytte beheold
  ymb aldor Dena,     eotonweard abead.
  Huru Geata leod     georne truwode
  modgan mægnes,     Metodes hyldo.
  670 Ða he him of dyde     isernbyrnan,
  helm of hafelan,     sealde his hyrsted sweord,
  irena cyst,     ombihtþegne,
  7 gehealdan het     hildegeatwe.
  Gespræc þa se goda     gylpworda sum,
    145v Beowulf |Geata,     ær he on bed stige:
  "No ic me an herewæsmun     hnagran talige,
  guþgeweorca,     þonne Grendel hine.
  Forþan ic hine sweorde     swebban nelle,
  aldre beneotan,     þeah ic eal mæge.
  680 Nat he þara goda,     þæt he me ongean slea,
  rand geheawe,     þeah ðe he rof sie
  niþgeweorca.     Ac wit on niht sculon
  secge ofersittan,     gif h[e] gesecean dear
  wig ofer wæpen.     7 siþðan witig God,
  685 on swa hwæþere hond,     halig Dryhten,
  mærðo deme,     swa him gemet þince."
  Hylde hine þa heaþodeor,     hleorbolster onfeng
  eorles andwlitan,     7 hine ymb monig
  snellic særinc     selereste gebeah.
  690 Nænig heora þohte,     þæt he þanon scolde
  eft eardlufan     æfre gesecean,
  folc oþðe freoburh,     þær he afeded wæs.
  Ac hie hæfdon gefrunen     þæt hie ær to fela micles,
  in þæm winsele     wældeað fornam
  695 Denigea leode.     Ac him Dryhten forgeaf
    146r wigspeda gewiofu     |Wedera leodum,
  frofor 7 fult(um),     (þæt hie) feond heora
  ðurh anes cræft     ealle ofercomon,
  selfes mihtum.     Soð is gecyþed,
  700 þæt mihtig God     manna cynnes
  weold (wide)ferhð.     Com on wanre niht
  scriðan s(cea)dugenga.     Sceotend swæfon,
  þa þæt hornreced     healdan scoldon,
  ealle buton an(um).     Þæt wæs yldum cuþ,
  705 þæt hie ne moste,     þa Meto(d) nolde,
  se synscaþa     under sceadu bregdan.
  Ac he wæccende     wraþum on andan
  bad bolgenmod     beadwa geþinges.
  .XI.  
  Ða com of more     under misthleoþum
  710 Grendel gongan,     Godes yrre bær.
  Mynte se manscaða     manna cynnes
  sumne b(e)syrwan     in sele þam hean.
  Wod under (wolc)num     to þæs þe he winreced,
  goldsele gum(e)na     gearwost wisse,
  715 fættum fahne.     Ne wæs þæt forma sið
  þæt he Hroþgares     ham gesohte.
    146v Næfre he on aldordagum,     ær |(ne) siþðan,
  heardran hæle,     healðegnas fand.
  Com þa to recede     rinc siðian,
  720 dreamum bedæled.     Duru sona onarn,
  fyr(ben)dum fæst,     syþðan he hire folmum [æt]hran.
  Onbræd þa bealohydig,     ða [h]e gebolgen wæs,
  recedes muþan.     Raþe æfter þon
  on fagne flor     feond treddode,
  725 eode yrremod.     Him of eagum stod
  ligge gelicost     leoht unfæger.
  Geseah he in recede     rinca manige,
  swefan sibbegedriht     samod ætgædere
  magorinca heap.     Þa his mod ahlog,
  730 mynte þæt he gedælde,     ær þon dæg cwome,
  atol aglæca     anra gehwylces
  lif wið lice,     þa him alumpen wæs
  wistfylle wen.     Ne wæs (þæt) (w)yrd þa gen
  þæt he ma moste     manna cynnes
  735 ðicgean ofer þa niht.     Þryðswyð beheold,
  mæg Higelaces,     hu se manscaða
  under færgripum     gefaran wolde.
  Ne þæt se aglæca     yldan þohte,
  147A
(131)r
ac he ge|feng hraðe     forman siðe
  740 slæpendn(e) rinc,     slat unwearnum,
  bat banlocan,     bl(od) edrum dranc,
  synsnædum swealh.     Sona hæfde
  unlyfigendes     ealgefeormod
  fe(t) 7 folma.     Forð near ætstop,
  745 nam þa mid h(an)da     higeþihtigne
  rinc on ræste,     ræhte ongean
  feond mid folme.     He onfeng hraþe
  inwitþancum     7 wið earm gesæt.
  Sona þæt onfunde,     fyrena hyrde,
  750 þæt he ne mette     middangeardes,
  eorþan sceatta,     on elran men
  mundgripe maran.     He on mode wearð
  forht on ferhðe.     No þy ær fram meahte.
  Hyge wæs him hinfus,     wolde on heolster fleon,
  755 secan deofla gedræg.     Ne wæs his drohtoð þær
  swylce he on ealderdagum     ær gemette.
  Gemunde þa se goda,     mæg Higelaces,
  æfenspræce.     Uplang astod
  7 him fæste wiðfeng.     Fingras burston.
  760 Eoten wæs utweard,     eorl furþur stop.
  147A
(131)v
Mynte se mæra,     |[hw](ær) he meahte swa,
  widre gewindan,     7 (o)n weg þanon
  fleon on fenhopu.     Wiste [h]is fingra geweald
  on grames grapum,     (þæt) he wæs geocorsið
  765 þæt se hearmsca(þa)     to Heorute ateah.
  Dryhtsele (dy)nede.     Denum eallum wearð,
  ceasterbuendum,     cenra gehwylcum,
  eorlum ealuscerwen.     Yrre wæron begen,
  reþe renweardas.     Reced hlynsode.
  770 Þa wæs wundor micel     þæt se winsele
  wiðhæfde heaþodeorum,     þæt he on hrusan ne feol,
  fæger foldbold.     Ac he þæs fæste wæs
  innan 7 utan     irenbendum
  searoþoncum besmiþod.     Þær fram sylle abeag
  775 medubenc monig,     mine gefræge,
  golde geregnad,     þær þa graman wunnon.
  Þæs ne wendon ær,     witan Scyldinga,
  þæt hit a mid gemete     manna ænig,
  [b]etlic 7 banfag,     tobrecan meahte,
  780 listum tolucan,     nymþe liges fæþm
    147r swulge on swaþule.     Sweg |up astag,
  niwe geneahhe:     Norð-Denum st(od)
  atelic egesa,     anra gehwylcum
  þara (þe) of wealle     wop gehyrdon,
  785 gryreleoð (ga)lan     Godes andsacan,
  sigeleasne sang,     (sar) wanigean,
  helle hæfton.     Heold hine fæste,
  se þe manna wæs     mægene str(en)gest
  on þæm dæge     þysses lifes.
  .XII.  
  790 Nolde eorla hleo     ænige þinga
  þone cwealmcuman     cwicne forlætan,
  ne his lifdagas     leoda ænigum
  nytte tealde.     Þær genehost brægd
  eorl Beowulfes,     ealde lafe,
  795 wolde freadrihtnes     feorh ealgian,
  mæres þeodnes,     ðær hie meahton swa.
  Hie þæt ne wiston,     þa hie gewin drugon,
  heardhicgende     hildemecgas,
  7 on healfa gehwone     heawan þohton,
  800 sawle secan:     þone synscaðan
  ænig ofer eorþan,     irenna cyst,
  guðbilla nan     gretan nolde.
    147v Ac he sigewæpnum     |(fo)rsworen hæfde,
  ecga gehwylcre.     Scolde (h)is aldorgedal
  805 on ðæm dæge     þysses (lif)es
  earmlic wurðan,     7 se ellorgast
  (on) feonda geweald     feor siðian.
  Ða þæt (o)nfunde     se þe fela æror
  modes myrðe     (m)anna cynne
  810 fyrene gefremede,     he (f)ag wið God,
  þæt him se lichoma     læstan (n)olde,
  ac hine se modega     mæg Hygela(c)es
  hæfde be honda.     Wæs gehwæþer oðrum
  lifigende lað.     Licsar gebad,
  815 atol æglæca.     Him on eaxle wearð
  syndolh sweotol,     seonowe onsprungon,
  burston banlocan.     Beowulfe wearð
  guðhreð gyfeþe.     Scolde Grendel þonan
  feorhseoc fleon     under fenhleoðu,
  820 secean wynleas wic.     Wiste þe geornor
  þæt his aldres wæs     ende gegongen,
  dogera dægrim.     Denum eallum wearð
  æfter þam wælræse     willa gelumpen.
  Hæfde þa gefælsod,     se þe ær feorran com,
  825 snotor 7 swyðferhð,     sele Hroðgares,
    148r genered wið |niðe.     Nihtweorce gefeh,
  ellenmær(þum).     Hæfde East-Denum,
  Geatmecga leod,     gilp gelæsted.
  Swylce oncyþðe     ealle ge(bette),
  830 inwidsorge,     þe hie ær drugon,
  7 for (þrea)nydum     þolian scoldon
  torn unlyt(el).     Þæt wæs tacen sweotol,
  syþðan hildedeor     hond alegde,
  earm 7 eaxle,     þær wæs eal geador
  835 Grendles grape,     under geapne h[rof].
  .XIII.  
  ÐA wæs on morgen     mine gefræge
  ymb þa gifhealle     guðrinc monig.
  Ferdon folctogan     feorran 7 nean
  geond widwegas     wundor sceawian,
  840 laþes lastas.     No his lifgedal
  sarlic þuhte     secga ænegum
  þara þe tirleases     trode sceawode,
  hu he werigmod     on weg þanon,
  niða ofercumen,     on nicera mere
  845 fæge 7 geflymed     feorhlastas bær.
  Ðær wæs on blode     brim weallende,
  atol yða geswing     eal gemenged
    148v haton heolfre,     |(heo)rodreore weol,
  deaðfæge deog.     Siððan dreama leas,
  850 in fenfreoðo,     feorh alegde,
  (hæþ)ene sawle.     Þær him hel onfeng.
  Þanon (eft) gewiton     ealdgesiðas,
  swylce geong (ma)nig,     of gomenwaþe,
  fram mere modge     (m)earum ridan,
  855 beornas on blancum.     Ðær (w)æs Beowulfes
  mærðo mæned.     Monig oft gecwæð
  þætte suð ne norð     be sæm tweonum,
  ofer eormengrund,     oþer nænig
  under swegles begong     selra nære
  860 rondhæbbendra,     rices wyrðra.
  Ne hie huru winedrihten     wiht ne logon,
  glædne Hroðgar,     ac þæt wæs god cyning.
  Hwilum heaþorofe     hleapan leton,
  on geflit faran     fealwe mearas,
  865 ðær him foldwegas     fægere þuhton,
  cystum cuðe.     Hwilum cyninges þegn
  guma gilphlæden,     gidda gemyndig,
  se ðe ealfela     ealdgesegena
  worn gemunde,     word oþer fand
  870 soðe gebunden.     Secg eft ongan
    149r sið Beowulfes     snyttrum |styrian,
  7 on sped wrecan     spel gerade,
  wordum wrixlan.     Welhwylc gecwæð
  þæt he fram Sigemunde     secgan hyrde,
  875 elle(ndæ)dum,     uncuþes fela
  Wælsinges gewin,     wide siðas,
  þara þe gumena bearn     gearwe ne wiston,
  fæhðe 7 fyrena.     Buton Fitela (mid) hine,
  þonne he swulces hwæt     secgan wol(de),
  880 eam his nefan,     swa hie a wæron
  æt niða gehwam     nydgesteallan.
  Hæfdon ealfela     eotena cynnes
  sweordum gesæged.     Sigemunde gesprong
  æfter deaðdæge     dom unlytel.
  885 Syþðan wiges heard     wyrm acwealde,
  hordes hyrde;     he under harne stan
  æþelinges bearn ana geneðde
  frecne dæde,     ne wæs him Fitela mid.
  Hwæþre him gesælde     ðæt þæt swurd þurhwod
  890 wrætlicne wyrm,     þæt hit on wealle ætstod,
  dryhtlic iren.     Draca morðre swealt.
  Hæfde aglæca     elne gegongen
  þæt he beahhordes     brucan moste
    149v selfes dome.     | Sæbat gehleod,
  895 bær on bearm scipes     beorhte frætwa,
  Wælses eafera.     Wyrm hat (ge)mealt.
  Se wæs wreccena     wide mærost
  (o)fer werþeode,     wigendra hleo,
  ellendædum.     (H)e þæs ær onðah.
  900 Siððan Heremodes     hild (s)weðrode,
  earfoð' 7 ellen.     He mid eotenum (w)earð
  on feonda geweald     forð forlacen,
  (s)nude forsended.     Hine sorhwylmas
  lemede to lange.     He his leodum wearð,
  905 eallum æþellingum,     to aldorceare.
  Swylce oft bemearn     ærran mælum
  swiðferhþes sið,     snotor ceorl monig,
  se þe him bealwa     to bote gelyfde,
  þæt þæt ðeodnes bearn     geþeon scolde,
  910 fæderæþelum onfon,     folc gehealdan,
  hord 7 hleoburh,     hæleþa rice,
  .eðel. Scyldinga.     He þær eallum wearð,
  mæg Higelaces,     manna cynne,
  freondum gefægra.     Hine fyren onwod.
  915 Hwilum flitende     fealwe stræte
  mearum mæton.     Ða wæs morgenleoht
    150r scofen 7 scynded.     |Eode scealc monig
  swiðhicgende     to sele þam hean
  searowundor seon.     Swylce se(lf) cyning
  920 of brydbure,     beahhorda wear(d),